САЛАУАТТЫ ӨМІР САЛТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ РӨЛІ

Қазіргі қоғамда денсаулығы мықты, ой-өрісі кең, еңбекке қабілетті және бәсекеге қабілетті маман дайындау – білім беру ұйымдарының басты міндеттерінің бірі. Осы міндетті жүзеге асыруда дене шынықтыру пәнінің орны ерекше. Колледждегі дене шынықтыру сабағы тек қана спорттық жаттығулар жиынтығы емес, ол білім алушылардың денсаулығын нығайтуға, өмір салтын дұрыс қалыптастыруға, тәртіпке, жауапкершілікке және ұжымда жұмыс істеуге тәрбиелейтін маңызды педагогикалық құрал болып табылады.

Колледж жасы – адамның физикалық және психологиялық дамуының шешуші кезеңі. Бұл кезеңде студенттер болашақ мамандыққа дайындалып қана қоймай, өздерінің өмірлік ұстанымдарын, мінез-құлқын, әдеттерін қалыптастырады. Сондықтан дене шынықтыру сабағы жастардың салауатты өмір салтын ұстануына, зиянды әдеттерден аулақ болуына, дене және рухани үйлесімді дамуына ықпал етеді.

Дене шынықтыру пәнінің негізгі мақсаты – білім алушылардың денсаулығын сақтау және нығайту, олардың физикалық қабілеттерін дамыту, қозғалыс мәдениетін қалыптастыру және салауатты өмір салтына баулу.

Негізгі міндеттері:

• студенттердің жалпы физикалық дайындығын арттыру;

• күш, төзімділік, икемділік, ептілік, жылдамдық сияқты негізгі дене қасиеттерін дамыту;

• қозғалыс дағдылары мен іскерліктерін қалыптастыру;

• дене жаттығулары арқылы денсаулықты нығайту және аурулардың алдын алу;

• ұжымшылдыққа, тәртіпке, өзара көмекке тәрбиелеу;

• спортқа және дене белсенділігіне қызығушылықты арттыру.

Бұл міндеттерді жүйелі түрде орындау колледж студенттерінің оқу үлгеріміне, еңбекке қабілеттілігіне және жалпы өмір сапасына оң әсерін тигізеді.

Колледждегі дене шынықтыру сабағы мектеп бағдарламасынан мазмұны мен ұйымдастырылуы жағынан ерекшеленеді. Біріншіден, студенттердің жасы мен физиологиялық мүмкіндіктері ескеріледі. Екіншіден, болашақ мамандықтың ерекшеліктеріне байланысты қолданбалы дене дайындығына көңіл бөлінеді.

Сабақ барысында:

• жалпы дамыту жаттығулары;

• жеңіл атлетика элементтері;

• гимнастика;

• спорттық ойындар (футбол, волейбол, баскетбол);

• ұлттық ойындар;

• кәсіби-қолданбалы жаттығулар қолданылады.

Бұл жаттығулар студенттердің қызығушылығын арттырып, сабақтың тиімді өтуіне мүмкіндік береді.

Дене шынықтыру сабағы тек физикалық дамуға ғана емес, тәрбиелік тұрғыдан да үлкен маңызға ие. Сабақ барысында студенттер:

• тәртіп сақтауға;

• уақытты тиімді пайдалануға;

• өз мүмкіндігін бағалауға;

• жеңіске жетуге ұмтылуға;

• жеңілісті сабырмен қабылдауға үйренеді.

Сонымен қатар спорттық ойындар арқылы достық, сыйластық, әділдік, жауапкершілік сияқты адамгершілік қасиеттер қалыптасады. Бұл қасиеттер болашақта кәсіби қызметте және күнделікті өмірде үлкен рөл атқарады.

Қазіргі таңда жастар арасында қозғалыс белсенділігінің төмендеуі, компьютер мен смартфонға тәуелділік, зиянды әдеттердің таралуы байқалады. Осындай мәселелердің алдын алуда дене шынықтыру сабағы маңызды құрал болып табылады.

Дене шынықтыру сабағы арқылы студенттер:

• денсаулықтың құндылығын түсінеді;

• дұрыс тамақтану, күн тәртібін сақтау туралы мәлімет алады;

• тұрақты дене белсенділігінің маңызын ұғынады;

• стресс пен шаршауды жеңу жолдарын үйренеді.

Нәтижесінде студенттерде салауатты өмір салтына деген тұрақты көзқарас қалыптасады.

Колледждегі дене шынықтыру сабағының сапасы көбіне оқытушының кәсіби шеберлігіне байланысты. Оқытушы:

• әр студенттің жеке мүмкіндігін ескеруі;

• қауіпсіздік техникасын қатаң сақтауы;

• сабақта мотивациялық әдістерді қолдануы;

• заманауи оқыту тәсілдерін енгізуі қажет.

Сабақты қызықты әрі нәтижелі өткізу үшін жарыс элементтері, командалық ойындар, интерактивті тәсілдер қолданылғаны дұрыс. Бұл студенттердің белсенділігін арттырады.

Дене шынықтыру сабағы басқа пәндермен тығыз байланыста жүргізіледі. Физикалық белсенділік:

• ойлау қабілетін жақсартады;

• есте сақтау қабілетін арттырады;

• оқу жүктемесінен кейінгі шаршауды азайтады.

Зерттеулерге сүйенсек, тұрақты түрде дене жаттығуларымен айналысатын студенттердің оқу үлгерімі жоғары болады. Сондықтан дене шынықтыру пәні оқу процесінің ажырамас бөлігі болып саналады.

Қорытындылай келе, колледждегі дене шынықтыру сабағы – білім алушылардың денсаулығын нығайтуға, физикалық және рухани дамуына, салауатты өмір салтын қалыптастыруға бағытталған маңызды пән. Ол студенттердің тек спорттық қабілеттерін ғана емес, сонымен қатар адамгершілік, әлеуметтік және кәсіби қасиеттерін дамытуға ықпал етеді.

Сондықтан дене шынықтыру сабағын тиімді ұйымдастыру, оның мазмұнын заман талабына сай жетілдіру – колледж мұғалімдерінің басты міндеттерінің бірі. Денсаулығы мықты, белсенді және саналы ұрпақ – ел болашағының кепілі.