Тарау немесе бөлім атауы:

Шеңбер. Геометриялық салулар

Педагогтің аты; тегі; әкесінің аты:

Пән/Сынып:

7 сынып

Күні:

Сабақтың тақырыбы:

Шеңбер, дөңгелек, олардың элементтері мен бөліктері. Центрлік бұрыш

Оқу бағдарламасына сай оқыту мақсаты:

7.1.1.30

шеңбер диаметрі мен хордасының перпендикулярлығы туралы теоремаларды дәлелдеу және қолдану;

Сабақтың мақсаты

• нүктелердің геометриялық орнының анықтамасын білу,шеңбер мен дөңгелектің және олардың элементтерінің (центр, радиус, диаметр, хорда)анықтамаларын білу;центрлік бұрыштың анықтамасы мен қасиеттерін білу және қолдану;шеңбер диаметрі мен хордасының перпендикулярлығы туралы теоремаларды дәлелдеу және қолдану;

Сабақтың барысы:

Уақыты

Кезең дері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

5минут

Ұйымдастыру

Сәлеметсіздерме!

Бүгін, Шеңбер, дөңгелек, олардың элементтері мен бөліктері. Центрлік бұрыш тақырыбын қарастырамыз

Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз: - нүктелердің геометриялық орнының анықтамасын білу,шеңбер мен дөңгелектің және олардың элементтерінің (центр, радиус, диаметр, хорда)анықтамаларын білу;центрлік бұрыштың анықтамасы мен қасиеттерін білу және қолдану;шеңбер диаметрі мен хордасының перпендикулярлығы туралы теоремаларды дәлелдеу және қолдану;

Үйге тапсырмасын тексеру. Қайталау сұрақтары.

- Шеңбер деген не?

Дөңгелек деген не?

Шеңбердің элементтерін ата

Сұрақтарға жауап береді

Ауызша бағалау

Мактау мадақтау арқылы бағалау:

Жарайсың!

Өте жақсы!

Жақсы!

Керемет!

Тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары.

10 мин

Жаңа сабақты бекіту

Төбесі шеңбердің центрінде жататын бұрыш центрлік бұрыш деп аталады. Бұрыштың ішінде орналасқан шеңбер бөлігі осы центрлік бұрышқа сәйкес шеңбер доғасы деп аталады.

Центрлік бұрыштың градустық өлшемі өзі тірелген доғаның градустық өлшеміне тең. .

Төбесі шеңберде жататын, ал қабырғалары сол шеңберді қиып өтетін бұрыш шеңберге іштей сызылған бұрыш деп аталады.

Теорема:Шеңберге іштей сызылған бұрыш өзіне сәйкес центрлік бұрыштың жартысына тең болады.

Теорема 1. Егер диаметр хордаға перпендикуляр болса, онда ол хорданы қақ бөледі.

Дәлелдеу: AD-диаметр, BE- хорда. AD BE. BK=KE болатынын дәлелдеңдер.

Дәлелдеу үшін BE- хордасының ұштарын шеңбердің центрімен қосамыз. Сонда BOE үшбұрышы пайда болады. BO=OE=R болғандықтан, BOE үшбұрышы тең бүйірлі. Берілгені бойынша ОD BE. Олай болса, ОК BE. Сөйтіп ОК­­- BOE тең бүйірлі үшбұрышының биіктігі. Ендеше, ОК медиана да болады. Осыдын, ВК=KE. Теорема дәлелденді.

Теорема 2. Егер шеңбердің диаметрі хордаға перпендикуляр болса, онда ол хорданы тең екі бөлікке бөледі.

Теорема 3. Шеңберге жүргізілген жанама жанасу нүктесіне жүргізілген радиусқа перпендикуляр.

Дескриптор:

-Үшбұрыш теңсіздігін біледі

- Теореманы дәлелдейді

- Сызбасы

Интернет ресурстары

Тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары.

ресурстары

Тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары.

15

минут

Бекіту тапсырмасы

_{Тапсырма:} №1.

Оқулықпен жұмыс. №37

AD- диаметр, BE- хорда, AD BE. ОK=ВK, OK=2 см. BЕ- табу керек.

Берілген тапсырма бойынша есепті орындайды

Оқулықтан тақырыпқа қатысты есептерді шығарады.

Дескриптор:

- есептерді шығарып

-жауабын жазады

3балл

Бағалау:

Әрбір дұрыс жауапка 1 балл қойылады

Дескриптор:

-Шеңбердің диаметрін табады.

тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары

Слайд

.

АВ жарты шеңберінде К және М нүктелері алынған, мұнда

 АОК=68⁰ ,  ВОМ=32⁰ . Сызбаны сызып, КМ доғасының өлшемін табыңыз.

Берілген тапсырма бойынша есепті орындайды

Дескриптор

Білім алушы

- сызбаны салады; - центрлік бұрыштың қасиетін пайдаланады; - доға өлшемін табады.

тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары

Слайд

Сызбадағы х-тің мәнін табады

Дескриптор

Білім алушы

- өрнек құрады;

- х-тің мәнін анықтайды.

тақта; оқу құралдары; оқулық

№38

Шеңбер берілген. Екі диаметрі перпендикуляр орналасқан. d=16 см. AB=CD-диаметр. AOC-бұрышын табу керек

Берілген тапсырма бойынша есепті орындайды

Оқулықтан тақырыпқа қатысты есептерді шығарады.

Дескриптор:

- есептерді шығарып

-жауабын жазады

Бағалау:

Әрбір дұрыс жауапка 1 балл қойылады

тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары

Слайд

Шеңбер ішінде орналасқан нүктелер:__________ Шеңберге тиісті емес нүктелер:_______________ Шеңбер бойында орналасқан нүктелер:________

Дескриптор

Білім алушы

- шеңбердің ішінде орналасқан нүктелерді көрсетеді;

- шеңберге тиісті емес нүктелерді көрсетеді;

- шеңберге тиісті нүктелерді көрсетеді

тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары

Дескриптор:

Оқушылар

Тең кесінділерді табады;

Перпендикуляр кесінділерді табады

тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары

10мин

Жеке жұмыс

1. Семантикалық карта

1.Шеңбер радиусы 3,5 см. Диаметрін табу керек

2.Шеңбердің диаметрі радиустан 18 мм үлкен. Радиусын табу керек.

3.Шеңбердің диаметрі мен хордасы 30 градус. Шеңбердің хордасы мен диаметрін табу керек. Радиусы 6 мм тең.

4.Баскетбол сақинасының радиусы 16,75 см. Диаметрін табу керек.

5.Шеңбердің радиусы диаметрінен 15мм кіші. Диаметрін табу керек.

Тапсырманы орындайды

6.Шеңберлің АВ-диаметр. ОС-радиус. АС -5 см. Диаметрі 8 см тең. Табу керек радиусын?

7. Шеңбер берілген. Екі диаметрі перпендикуляр орналасқан. d=16 см. AB=CD-диаметр. AOC-бұрышын табу керек.

Дескриптор:

- есептерді шығарып

-жауабын жазады

Бағалау:

Әрбір дұрыс жауапка 1 балл қойылады

Тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары

5минут

Бүгінгі сабақта:

1 Бір нүктеден бірдей қашықтықта жатқан нүктелер жиынтығын қалай атаймыз?

2 Шеңбердің центрі арқылы өтетін хорданы қалай атаймыз?

3 Шеңбер радиустарын тең бөлетін нүкте қалай аталады?

4 Шеңбердің бойындағы кез келген екі нүктені қосатын кесінді?

5 Бір нүктеден шығатын екі сәулемен шектелген жазықтықтың бөлігі қалай аталады?

6 90 тан үлкен бұрыш қалай аталады?

7 Шеңбермен екі ортақ нүктесі бар болатын түзу қалай аталады?

Рефлексия: Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

- нені білдім, нені үйрендім - нені толық түсінбедім - немен жұмыст жалғастыру қажет

Үйге тапсырма. № Теорема 1,2 үйде талдап дәлелдеуге беру;

Кері байланыс

Тақта; оқу құралдары; оқулы; интернет ресурстары

Презентация