Сезім және эмоция

Тәжірибелік сабақтың тапсырмалары:

1. «Т» кестесі. Сезім мен эмоцияның функциялары.

Сезім	Эмоция
Сезім – бұл өте күрделі, тұрақты қалыптасқан адамның қатынасы, жеке тұлғаның белгісі.	Эмоция - өте қарапайым көңіл-күйді білдіреді, Сезім эмоциялар арқылы байқалады.
Сезім мысалы: барынша, Отанды сүю-патриот сезім. Бұлар біршама күрделі, адам көзқарасының тұрақтылығы жеке бастың сапасы.	эмоция біршама жеңіл түрде болатын, дер кезінде көріністін толқулар, толғаныстар. Жануарларда эмоция бар: бірақ қарапайым түрде. Олардың эмоциясы дыбыс, қимыл-қозғалыс арқылы беріледі.
. Сезім, эмоциялар адамның сырт пішінінен жақсы көрінеді. Сезімнің сырттай көрінуіне байланысты екінші басқа біреуге тез көшеді.	Эмоциялық жағдайлар: көңіл-күй, аффект, стресс, құмарлық. көңіл-күй деп— біршама бәсең бірақ ұзаққа созылатын және көтеріңкі не басыңқы эмоциялық жағдайлар сейт. Мысалы: ҰОС кезіндегі совет халқының көңіл-күйі. Көңіл-күйлер өзі кейде бір септаға, бір күнге айға, тіпті кейде адамның бүкіл өмір бойына созылады.
Моралдық сезімдер— жеке адамның өзінің мінез-құлқына деген сүйіспеншілік қасиетті сезім, достық сезім-асқақ моральды деп аталады.	стресс (ағылшын сөзі)— адамның нервсіне қатты (салмақ түсу) эмоционалды стресті өте қиын жағдайда және ішкі терең толғаныстан туындайды.
Интелектуалды сезімдер — ақыл-ой әрекеті процесінде пайда болатын тебіреністерді айтады. Бұған әуестену, білім құмарлық, таңырқау, күдіктену жатады. Эстетикалық сезімдер адамның әсемдікті қабылдау және қолдан жасаңқы барысында туады. Яғни адам сұлулықты қабылдай, тамашалай отырып эстетикалық әсемдік сезіммен бастап кешіреді.	құмарлық — бұл ұзақ тұрақты әрі терең сезім. Көп жағдайда бұл жеке басьың ретінде көрініс табады. Құмарлық адамның қызығушылығынан бір іс-әрекетіне ерекше талпынысынан дамиды. Құмарлықтың жағымды, әрі жағымсыз түрі бар. әр адамда кездеседі.

2. «БББ» кестесі. Сезімдердің түрлері мен ерекшеліктері.

Білемін	Білдім	Білгім келеді
Адамның жоғары сезімдері – имандылық, интеллектілік, эстетикалық болатынын және жоғары сезімдердің қалыптасуына, адамның өскен ортасы, отбасы, ұжымы әсер ететіндігін білемін.	Сезім мен эмоцияның айырмашылығын және оның түрлерін білдім	Сезім мен эмоция және оның адам денсаулығына әсері қандай екенін толығырақ білгім келеді.

3. Кестені толтырыңыз. Ерікті реттеудің психологиялық механизмдері.

Ерікті реттеудің психологиялық механизмдері	Ортақ белгілері	Өзіндік ерекше белгілері
Ерікті реттеу механизмдері мыналар болып табылады: мотивация тапшылығын толтыру, ерік күшін салу және іс-әрекеттің мәнін әдейі өзгерту механизмдері. Мотивация тапшылығын толтыру механизмдеріоқиғалар мен әрекеттерді, сондай-ақ қол жеткізілген мақсат қандай пайда әкелетіні туралы идеяларды бағалау арқылы әлсіз, бірақ әлеуметтік маңызды мотивацияны нығайтудан тұрады.	1) әрекеттің саналылығы, мақсаттылығы, ниеттілігі; 2) оны жасау қажеттілігі; 3) мотивация/тежеу ​​тапшылығының болуы. Мотивацияның болмауы әртүрлі сипаттағы жағдайларда пайда болуы мүмкін екенін түсіндіру керек. Мотивацияның жоқтығы нақты қажеттіліксіз әрекет жағдайында немесе әлеуметтік мотиві әлсіз немесе мотивтердің күресу (бәсеке) жағдайында байқалады.	Ерікті әрекет 1) ниет пен әрекет жоспарына, 2) мінез-құлық себептерін білуге, 3) оны жүзеге асыру процесін реттеуге негізделген рефлекторлық емес және инстинктивті емес әрекет ретінде анықталады. Ерікті әрекетке тән белгілердің бірі - жоқтық бастау сигналықызмет барысында пайда болуы немесе өзгеруі үшін. Бұл қасиет болмауымен байланысты мәжбүрлеу оның ниетін көрсететін мінез-құлық. Ерікті әрекетті детерминирленген емес деп санауға болмайды, ол адамның нақты қажеттілігінен туындайды. Ерікті әрекеттің тағы бір белгісі жеке тұлғаның, тұлғаның иемденуі өмірдің жаңа мәні.