Статистикалық деректер және
олардың сипаттамалары:
арифметикалық орта, мода,
медиана, құлаш

Оқу мақсаты
6.4.3.1 бірнеше сандардың
арифметикалық ортасы, санды
дерктердің құлашы, медианасы,
модасының анықтамаларын білу;
6.4.3.2 статистикалық санды
сипаттамаларды есептеу;

Статистика
дегеніміз не?
Статистика - қоғам мен
шаруашылық саларының
дамуындағы өзгерістер туралы
мәліметтерді жинақтау, зерттеу
және жариялаумен айналысатын
ғылым. Сандық есептеулер әдісі.

Арифметикалық орта
Бірнеше санның арифметикалық ортасы
деп сол сандардың қосындысын қосылғыштар
санына бөлгенде шығатын бөліндіні айтады.

Мысал-1.
Таңертең температура 10 градус болды, күндіз 18
градусқа дейін көтерілді, кешке қарай 9 градусқа түсті,
түнде 3 градусты көрсетті. Тәулік бойғы орташа
температураны тап.
Шешуі.
Алдымен тәуліктегі температуралардың жалпы қосындысын
табамыз:
10+18+9+3 = 40
Сосын алынған қосындыны қосылғыштар санына бөлеміз:
40 : 4 = 10
Яғни,(10+18+9+3) : 4 = 10
Жауабы: 10 градус

Мода
Мода - таңдауда ең жиі
кездесітін мән.

Мысал:
Төменде оқушылардың
математика пәнінен алған
бағысы көрсетілген. Модасы
табыңыз? 4,5,5,4,3,5,3,3,4,4,4,5,5
Мода - 4

Медиана
Медиана - сандар қатары өсу немесе кему
ретінде орналасқан жағдай да және сандар қатары
тақ болғанда сандар қатарының ортасында
орналасқан сан.
Медианасын табыңыз?
92,14,23,48,35,71,90

Қорытынды
Статистика
дегеніміз не?

Сандар қатарының
арифметикалық ортасын
қалай табамыз?

Санның модасына бір
мысал келтір.

Медиананы қалай
табамыз?