Тәрбиесағаты

Суды,тамақты,энергияны үнемдеу

Күні

Сынып жетекші:

Дана

Сынып:

Қатысушыларсаны:

Қатыспағандарсаны:

Сабақтыңмақсаты:

Үнемдеу ұғымын оқушыларға үйрету және өмірде қолдануды үйрету.

Құндылықтардыдарыту

Әділдік және жауапкершілік

Энергияүнемдеументиімділіктіарттыруұлттықэкономикамыздыдамытады.Оқушылардың жеріміздің байлығын ұқыпты үнемдеу мәселесін қарастыру.

Сабақтыңбарысы

Сабақтыңкезеңі/ уақыт

Мұғалімәрекеті

Оқушыәрекеті

Ресурстар

Сабақтыңтехникалыққұрал-жабдықтары

Ұйымдастыру кезеңі (7 мин)

Сабақ басы (13 мин)

Ұйымдастыру сәті.

Мұғалім оқушылармен амандасады.Сыныпты түгелдейді.

«Жақсы сөз-жарым ырыс»тренинг.

Мұғалім:

Әлбетте, энергия – біздің өмір сүруіміздің кепілі. Ал энергияға жауапкершілікпен қарау өз өмірімізге жауапкершілікпен қарағанмен бірдей. Осыған байланысты Елбасы Н.Ә.Назабаев: «Ең алдымен, біз жақында энергияны үнемдеу өмір салтына көшеміз. Сондықтан, компаниялар мен кәсіпорындардың басшылары мен еліміздің барлық азаматтары осы тенденцияны ескеріп, энергияны  үнемдеу жолдарын ойластыру керек. Энергияны үнемдеудің  нәтижесі әлемдік деңгейде энергияның жұмсалуын төмендету мен  оның дамуы мен тұрақтылығына алып келеді», – деген болатын. Мамандардың айтуынша біздің елімізде энергия ресурстарын пайдалану тиімділігі бүгінгі күні 30 пайыздан аспайды, яғни, тұтынылатын энергияның үштен екісін ысыраппен пайдаланып отырмыз.

Энергияны үнемдеу проблемасы – суды үнемдеумен тығыз байланысты, өйткені суды тұтынуды азайту түпкілікті өнім – таза суды алу және оны тұтынушыға жеткізуге қажетті энергия ресурстарын азайтуға әкеледі.

1-тапсырма.

1. Үнемдеу сөзін қалай түсінесіз?

2. Үнемдеудінеденбастайсыз?

3. Үнемдеусізге не береді?

Мұғалім: Суды үнемдеуді тұрмыста қолданбас бұрын оны тиімді есептеуді жолға қою қажет. Суды үнемдеудің ең тиімді тәсілі крандардың ақаусыздығы. Өйткені сіріңке талынан сәл қалың су ағыны арқылы тәулігіне 300 литрге дейін су ағуы мүмкін. Егер осылай бір ай бойы жалғасса қанша судың шығын боларын ойлап көрдіңіз бе?! Қарапайым ереже ретінде душ қабылдау арқылы сіз ванна қабылдаумен салыстырғанда суды тұтынуды екі есеге азайта аласыз. Душ қабылдау кезінде судың тұрақты ағыны міндетті емес. Кір жуу машинасында мүмкіндігінше суды берудің қажетті деңгейін белгілей отырып пайдаланыңыз. Ыдыстарды жуу кезінде кранды үнемі ашық қалдырмаңыз. Толықтай ашық краннан сіз ойлағаннан көп су ағатынын есте ұстаңыз, яғни минутына – 15 литр. Бұл жағдайда тек қалтаңызды ғана емес, осы ысырап болып жатқан судың  обалын да ескеріңіз. Өйткені аталарымыз «судың да сұрауы бар» деп тегін айтпағаны ақиқат.

2-тапсырма.

Ведио ролик көру.

Сілтемелер:

https://youtu.be/yQLsRxdxQVQ

https://youtu.be/UxQu6z8x1qU?si=ZPWVwNIbzhX_Uu0u

Мұғалім:

Азық-түліктіүнемдеудіңкелесіқадамы базар, дүкеннемесесупермаркеткебарғандамынадайқарапайымережелердіұстану:

Қажетазық-түліктіңтізімінжазып, солтізімбойыншағанасаудажасау. Яғнитізімдежоқтауаржеңілдікпентұрса да, оны алмауғадағдылану.

Азық-түлікалатынорындыдұрыстаңдау. Азық-түліккекететінақшаныүнемдеуүшінадамдаркөбінекөтермесаудаорындарындасаудажасайды. Бірақбұләдістіңкемшілігікөтермесаудаорындарыкөбінеқаласыртынажақынжерденемесеөнеркәсіптікаймақтаорналасады. Егерсіздекөлікболса, ондажетуқиынемес. Ал егеркөлігіңізболмаса, бағасытиімдісупермаркеттітаңдағаныңыздұрыс.

Жақындарменбірігу. Кейбіркөтермесаудаорталықтарытауарлардыбөлшексаудадасатпайды. Ондайкездетауарлардытуыстармен, достарменбірігіпалғантиімді.

Қолма-қолақшаментөлеу. Банк карталарыментөлегенкездеқаншаақшажұмсағаныңыздыбайқамайқалсаңыз, жоспарсызсаудажасапқойсаңыз, дүкенгеөзіңізбенбіргеқолма-қолақшаныңшектеулімөлшеріналыпшыққаныңыздұрыс.

Сондай-ақеңқымбаттауарларсатыпалушыныңкөзініңдеңгейіндегісөрегеқойылатынынжәнеартықшығындардыңшамамен 20%-і дүкенгеқарыныңызашкүйдебарғаннанжасалатынынескеріңіз.

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді, мектеп партасындағы қатарлары бойынша  орындарына отырады.

Оқушылар бір-біріне жақсы сөздер мен тілектер айтады.

Оқушылар берілген ребусты шешіп,бүгінгі сабақтың тақырыбын ашады.

1. Үнемдеу сөзі отбасымызда бала кезі­мізден қалыптасты. Атам мен әжемүнеміайтыпотыратын. Нанныңқиқымынтеріпалып, нандыүнемдеугеүйретті. Сонансоңқара­пайымтұрмысқақажеттізаттардыұқыптыпай­даланукеректігінқұлағымызғақұйыпотыратын.

2. Үнемдеудегенбелгілізаттыөзмөл­шеріндепайдаланып, ысырапшылдыққаәкел­меудегенсөз. Сондықтан, қазіржұмысістеп, несібеміздітауыпжүргендіктенбарлығын да үнемдеугетырысамын. Алдымдакөпжос­пар бар. Сондықтан, босқатөгіп-шашпай, артылғанынжинауғадағдыланыпкелемін.

3. Үнемдеуалдағыжоспарымныңжүзегеасуынамүмкіндікбередідегенойдамын. Ата-анама да көмектесіп, қолымнанкелсебауырларыма да қамқорболғымкеледі.

Оқушыларведиороликтікөріп,пікірлерінортаға салады.

Слайд

Ортасы (20 мин)

3-тапсырма

Топтық мақал-мәтел жарысын ұйымдастырамын.

Судың да сұрауы бар.

Қайнағанқара суда қасиет бар.

Сыйласқанныңсуыніш.

Сыйлап берсе суыніш.

Жылай - жылайарыққазсаң,
Күле - күле су ішерсің.

Жақсы - суытәттікөлментең,
Жаман - желіқаттышөлментең.

Тау мен тасты су бұзады,
Азаматтысөзбұзады.

Оқушылар арасында топтық бағалау жүргезеді.

Нан бар жердеән бар

Дәндішашпа, нандыбаспа.

Нан— тамақтыңатасы
Ынтымақ — көптің батасы.

Нан — асалы,
Ана — адамныңасалы.

Нан астығынжинаймын,
Елге астықсыйлаймын.

Ас атасы - нан.

Таңғыастытастама.

Дастарқанныңбасындадұшпан да дос.

Атың барда – жертаныжеліпжүріп,
Асың барда – ел таныберіпжүріп.

 Слайд

Дәптер

Қалам

4-тапсырма.

Мұғалім:

«Суды,тамақты,энергияны үнемдеу» тақырыбында эссе жазуға тапсырма береді

Оқушылар эссе жазып және оны оқып талдайды.

слайд

Соңы.

5-минут

Қорыта келгенде, энергияны үнемді пайдалану сіздің ішкі мәдениетіңіз бен санаңыздың биіктігін көрсететін қасиет. Сіз энергияны үнемдеу арқылы өз ақшаңызбен қатар ел экономикасының да артуына үлес қосасыз. Әрі өзіңіздің адамгершілігіңіз бен тиянақтылығыңызды әйгілейсіз. Кез келген дінде де ысырапшылдыққа жол беруге қарсы екенін жақсы білетін шығарсыз. Демек үнемшіл болу сараңдықтың емес, адамдықтың белгісі екенін ұмытпаңыз.

Кері байланыс.

«Пирамида»рефлекция

Оқушылар стикерге пікірін жазып,тақтаға жапсырады.

Слайд.