Тұран университеті

Гуманитарлық заң факультеті

Журналистика

“Суды үнемдеу технологияларының ауыл шаруашылығындағы рөлі”

Орындған:Тохан Ақерке Бақтықұлқызы

Тексерген:Әлміш Жадыра Талғатқызы

Аннотация

Бұл мақалада ауыл шаруашылығында су үнемдеу технологияларын қолданудың маңызы, олардың түрлері және Қазақстандағы тәжірибесі қарастырылады. Су ресурстарын тиімді пайдаланудың экономикалық және экологиялық артықшылықтары талданады. Сонымен қатар, саланың дамуындағы негізгі проблемалар мен оларды шешу жолдары ұсынылады.

Abstract

This article examines the importance of water-saving technologies in agriculture, their types, and their application in Kazakhstan. The economic and environmental benefits of efficient water resource management are analyzed. Additionally, the key challenges in the sector and potential solutions are discussed.

Кілт сөздер

Су үнемдеу технологиялары, тамшылатып суару, ауыл шаруашылығы, су ресурстары, экологиялық тұрақтылық.

Кіріспе

Су ресурстары – адамзаттың өмір сүруі мен шаруашылық әрекеттерінің негізі. ХХІ ғасырда су тапшылығы мәселесі әсіресе ауыл шаруашылығында өткір байқалады. Ауыл шаруашылығы әлемдік су тұтынудың шамамен 70%-ын құрайды, сондықтан су үнемдеу технологияларын енгізу қажеттілігі артып келеді.

Қазақстанда су ресурстарын тиімді пайдаланудың маңызы жоғары, өйткені елдің көптеген өңірлері құрғақ климаттық жағдайларда орналасқан. Елдің 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізу мақсаттары су ресурстарын ұтымды пайдалануды күшейтуді талап етеді (Назарбаев, 2015). Бұл мақалада ауыл шаруашылығында су үнемдеу технологияларын қолданудың рөлі мен тиімділігі қарастырылады.

Негізгі бөлім

Су үнемдеу технологияларының түрлері

Тамшылатып суару: Бұл технология суды тура өсімдіктің түбіне жеткізуге мүмкіндік береді, судың ысырап болуын азайтады. Қазақстанның оңтүстік аймақтарында бұл әдіс кеңінен қолданылуда. Жамбыл және Түркістан облыстарында мақта және көкөніс өсіруде осы әдіс арқылы су шығынын 30%-ға дейін азайтуға қол жеткізілген (Аубакиров & Жұмабекова, 2021).

Суды қайта пайдалану: Су ресурстарын үнемдеу үшін фильтрация және қайта тазалау технологиялары енгізілуде (IWMI, 2020).

Топырақты ылғалды сақтау әдістері: Мульчирование және арнайы жабындар топырақтың булануын азайтып, суды сақтауға көмектеседі.

Қазақстан тәжірибесі мен мәселелері

Қазақстанда тамшылатып суару технологиясы соңғы жылдары белсенді дамып келеді. Үкіметтің агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға бағытталған мемлекеттік бағдарламалары шаруашылықтарға заманауи технологияларды енгізуге қолдау көрсетуде (ҚР АШМ, 2023).

Алайда, бірқатар қиындықтар әлі де өзекті:

Заманауи технологиялардың жоғары құны;

Шаруалардың техникалық сауаттылығының жеткіліксіздігі;

Инфрақұрылымның жеткіліксіз дамуы;

Мемлекеттік қолдау бағдарламаларының жеткіліксіздігі (Исабаев, 2022).

Су үнемдеудің экономикалық және экологиялық әсері

Су үнемдеу технологияларын енгізу:

Өнімділікті 20-30%-ға арттырады;

Суды тұтынуды 40%-ға дейін азайтады;

Экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етеді, өйткені су ресурстарының сарқылуының алдын алынады (UNDP, 2019).

Қорытынды

Суды үнемдеу технологиялары – ауыл шаруашылығының тұрақты дамуының негізі. Қазақстанда бұл бағытта оң өзгерістер байқалғанымен, толыққанды жетістікке жету үшін жаңа технологияларды енгізуді ынталандыру, шаруаларға қолдау көрсету және су ресурстарын тиімді басқару бойынша кешенді шаралар қажет.

Қолданылған әдебиеттер

1. Назарбаев, Н. Ә. (2015). Қазақстанның жасыл экономикаға көшу стратегиясы. Алматы: Экономика баспасы.

2. Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі. (2023). Агроөнеркәсіп кешенін дамыту жөніндегі мемлекеттік бағдарлама. Нұр-Сұлтан: ҚР АШМ.

3. Исабаев, Б. Т. (2022). "Ауыл шаруашылығында су ресурстарын басқару мәселелері." Қазақстан агроэкономикасы журналы, 4(2), 23