«МАТЕМАТИКА» ҮЙІРМЕСІНІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК КҮНДЕРІ АЯСЫНДА ҚЫЗЫЛОРДА ҚАЛАСЫНЫҢ ОҚУШЫЛАР МЕН ЖАСӨСПІРІМДЕР ҮЙІНДЕ ӨТКІЗІЛЕТІН «ТАПҚЫР МАТЕМАТИК» ҮЙІРМЕАРАЛЫҚ САЙЫСЫНЫҢ ЕРЕЖЕСІ

Күні: 17.04.2025ж, 10.00

Өткізілетін орны: АКТ залы

Сайыс тақырыбы: Тапқыр математик

Сайыстың мақсаты: Оқушыларды ойлана білуге, тапсырмаларды тиянақты, тыңғылықты орындауға баулу, әділ шешім айтуға, бірлікке ынтымақтастыққа, әдептілікке тәрбиелеу. Оқушылардың зейінін дамыту. Қиялын ұштап, қабілеттерін шыңдау, шығармашылық қабілетін дамыту.

Жас ерекшелігі: 4-6 сынып аралығы

Қатысуы: Әр үйірмеден 1 оқушы

Сайыс 3 кезеңнен тұрады.

І-кезең. «Кел, танысайық»

Оқушы өзі туралы мәліметтермен, өзі қатысатын үйірмесі жайлы таныстырады. Таныстыру 100-500 ұпай аралығында бағаланады.

ІІ-кезең. «Ұшқыр ой»

Оқушы ұяшық таңдау арқылы математика, қазақ тілі, ағылшын, әлем қызықтары, салт дәстүр тақырыптары бойынша сұрақтарға жауап береді. Дұрыс жауап ұяшықтағы ұпай санымен бағаланады.

ІІІ-кезең. «Ойлан , тап»

Оқушы ұяшық таңдау арқылы, өзіне берілген тапсырманы орындайды. Дұрыс жауап 200 ұпаймен бағаланады.

Күні: 17.04.2025ж

Сайыстың тақырыбы: «Тапқыр  математик» 

Сайыстың мақсаты: Оқушыларды ойлана білуге, тапсырмаларды тиянақты, тыңғылықты орындауға баулу, әділ шешім айтуға, бірлікке ынтымақтастыққа, әдептілікке тәрбиелеу. Оқушылардың зейінін дамыту. Қиялын ұштап, қабілеттерін шыңдау, шығармашылық қабілетін дамыту.

Сайыстың барысы.

І. Ұйымдастыру кезеңі

Жүргізуші:

Қош келдіңіздер, қадірлі ұстаздар және оқушылар!

Уа, жарандар, жарандар!

Мына бізге қараңдар

Мінекей залда тыныштық

Естілмейді дыбыс түк

Мұны біз де қостаймыз

Кешіккенді тоспаймыз

Ғылымдардың атасы

Математика пәнінен

“Тапқыр математик ” сайысын бастаймыз.

Жүргізуші: -Қымбатты білім сүйгіш жас достар! Орыс ғалымы М.Ломоносов «Ақыл-ойды тәртіпке келтіретін –математика, сондықтан да оны оқу керек, »  —  деген.

Бүгінгі  күн сайыста
Ешкімнен сен қалыспа
Білімі кімнің көп болса,
Сол озады сайыста – деп сайысымызды бастамас бұрын сайысымыздың бағдарламасымен таныстырайын.

1« Кел, танысайық!»

2 «Ұшқыр ой»

3. «Ойлан, тап»

Жүргізуші:Сайысымыздың кезеңдерімен таныс болсақ, бүгінгі сайысымызда әділ баға берер, әділқазылар алқасымен таныстыруға рұқсат етіңіздер.

1. Қызылорда қаласының оқушылар мен жасөспірімдер үйінің директоры Құдайбергенова Гаухар Отарәліқызы.

2. Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары Искандирова Гүлсара Серікқызы.

3. Мекемеміздің педагог-психологы Абубакирова Дина Жұмашқызы.

Сайысымызда _____ үйірмеден ______ оқушы бақ сынамақшы. Олай болса бірінші кезең – «Кел, танысайық» кезеңіне кезек берелік.

2 кезең «Кім жылдам?»  

Әр пәннің сырлары ,

Қызықтырды біздерді .

Ойынға бірге қатысуға

Шақырамыз сіздерді- дей отырып, келесі кезеңге кезек берелік. Әр қатысушы көңіліне қонымды ұяшықты таңдайды. Ұяшықта берілген сұраққа жылдам жауап беруі қажет. Ойлануға 20 секунд уақыт беріледі. Дұрыс жауап ұяшықта берілген ұпаймен бағаланады.

«МАТЕМАТИКА»

1.180 минут  неше сағатқа тең? (100 ұпай)

Жауабы: 3 сағат

2. Ұзындық өлшем бірліктерін ата. (200 ұпай)

Жауабы: мм, см, дм, м, км

3.Тікбөртбұрыштың ауданын қалай табады? (300 ұпай)

Жауабы: ұзындығы мен енін көбейтеміз

4. Қояндар бөренені арамен бөліп жатыр. Олар14 жерден кесті. Неше бөлік пайда болды? (400 ұпай)

Жауабы: 15

5.Бұрыш тың градустық өлшемін өлшейтін құрал қалай аталады?

Жауабы: транспортир

«ҚАЗАҚ ТІЛІ»

1. Сын есім дегеніміз не? (100 ұпай)

Жауабы: заттың сынын, түрін, түсін білдіретін сөз табы.

2. «Қанағаттанарлық» сөзінде неше буын бар? (200 ұпай)

Жауабы: 6 буын

3. Алдыңғы сөз соңғы сөзге бағына байланысқан сөзді не дейміз? (300 ұпай)

Жауабы: сөз тіркесі

4. «Әже» сөзін жекеше түрде жікте (400 ұпай)

Жауабы: Менің әжем, сенің әжең, сіздің әжеңіз, оның әжесі

5. Екі не  одан  көп  өзара  байланысқан сөйлемді қалай атаймыз? (500 ұпай)

Жауабы: мәтін деп атаймыз

«АҒЫЛШЫН ТІЛІ»

1. Ағылшын тілінде неше әріп бар? (100 ұпай)

Жауабы: 26

2. Ағылшын тілінде неше дауысты дыбыс бар? (200 ұпай)

Жауабы: 6 дыбыс

3. Мына түстердің қазақшасын көрсет: red, brown, black (300 ұпай)

Жауабы: қызыл, қоңыр, қара

4. “Pencil case” сөзін қазақ тіліне аудар (400 ұпай)

Жауабы: қаламсауыт

5. «Мен сағат 2-де мектепке барамын.» сөйлемін ағылшын тіліне аудар (500ұпай)

Жауабы: I go to school at 2 o’clock

«ӘЛЕМ ҚЫЗЫҚТАРЫ»

1. Әлемдегі ең кішкентай құс қалай аталады? (100 ұпай)

Жауабы: колибри

2. Хеопс пирамидасы қай елде орналасқан? (200 ұпай)

Жауабы: Египет

3. Қазақтың 7 қазынасын ата (300 ұпай)

Жауабы: ер жігіт, сұлу әйел, құмай тазы, берен мылтық, жүйрік ат, ақыл-білім, қыран бүркіт.

4. Әлемдегі ең биік тау? (400 ұпай)

Жауабы: Эверест

5. Әлемдегі ең үлкен жануар? (500 ұпай)

Жауабы: көк кит, салмағы шамамен 190 тоннаға дейн жетеді

«САЛТ-ДӘСТҮР»

1. Шілдехана дегеніміз не? (100 ұпай)

Жауабы: дүниеге келген нәрестенің құрметіне жасалатын той

2. Сүйінші дегеніміз не? (200 ұпай)

Жауабы: Қуанышты жаңалық әкелушіге берілетін сыйлық

3. Иткөйлек дегеніміз не? (300 ұпай)

Жауабы: Өмірдің алғашқы 40 күнінде сәбиге кигізген көйлектің бірін арнайы рәсім үшін пайдаланды. Оған тәттілерді орап, ауыл иттерінің мойынына байлап жіберетін. Осы сәтті асыға күткен балалар бірден итті ұстап, бір-бірімен тәттілерді бөліседі. Баласыз әйелдер де балаларды тамақтандыратын. Мұндай көйлек сәттілік әкеліп, олар көп ұзамай балалы болады деген ырым болған.

4. Қарын бүрме дегеніміз не? (400 ұпай)

Жауабы: Қарын бүрме – көшпелі халықтардың тағамдарының бірі – ет және дәмдеуіштермен араласқан қойдың асқазаны. Оны үйдегі немесе даладағы пеште пісірген. Асқазанды дұрыс тазалап, қажет болған жағдайда оны шайып немесе тіпті сазбен майлайтын.

5. Тілашар дегеніміз не? (500 ұпай)

Жауабы: Тілашар дәстүрі – қазақ халқының бала тәрбиесіне байланысты маңызды салттарының бірі. Бұл дәстүр баланың алғаш мектепке баруы немесе әріп тануды үйренуімен байланысты тойланып, оның жаңа өмірге қадам басқанын білдіреді. Тілашар рәсімінде ата-аналар баланың білім алуға жасаған алғашқы қадамына батасын береді, ал той барысында үлкендер баланы білімге шақырып, оқудың маңыздылығын түсіндіреді.

Жүргізуші: Жарайсыздар, барлығымыз өз біліміміз бен ұшқыр ойлылығымызды көрсете білдік деп ойлаймын. Алда соңғы кезең, «Ойлан, тап»

-Кел балалар ,ойнайық

  Қандай есеп болсада.

  Шешпей оны қоймайық.

  Ал,тыңдаңдар,тыңдаңдар.

  Асығыстық қылмаңдар.

  Асықпайық дегенге.

  Бөгеліп те тұрмаңдар.       

ІІІ-кезең. «Ойлан,тап»

Бұл кезеңде оқушылартақтадан ұяшық таңдау арқылы, өзіне берілген тапсырманы орындайды. Тапсырмалардың күрделілігі әр түрлі. Арасында логикалық сұрақ, есептеуге тиіс есеп немесе тапқырлық тапсырмалары да жасырынған.Әр дұрыс жауап 200 ұпаймен бағаланады.

№1 ұяшық

«Ұрылар мен қарт әже » ертегі есеп.

 Ертеде байлардың есігінде жүріп күн кешкен ,панасы жоқ жалғызәже болыпты.Жаз шығып ел жайлауға көшкенде,сүйенері жоқ әженің үйіне жалғыз сиырын ұрламақ болып ұрылар келеді.Оларды сезіп қалған әжей:-«Бұлар менің жалғаз сиырымды нысанаға алмақ болған екен,мен де бұларды алдайын»,-деп ойлайды.Сөйтіп жалма–жан бір шелек суды сапырып отырып ,мынадай өлең айтыпты:

   Сапырып-сапырып Арманға бер,

      Құйып-құйып Алмасқа бер,

      Есіктегі екеуге бер,

      Төрдегі төртеуге бер,

   Өзің іште маған бер»,-деген екен.Мұны естіген ұрылар:-«Қой мұнымыз      болмас үй» толы кісі ,әрі бізден екі есе көп,кетейік»,-деп кетіп қалыпты.Кемпір тапқырлығымен ұрыларды осылай қорқытыпты.Сонда үйде адам нешеу? Ұрылар ше?    

Жауабы:10 адам, 5 ұры

№2 ұяшық

Дүкенге әрқайсысы 8 килограмнан 5 жәшік алма және 16 кг алмұрт әкелінді. Дүкенге барлығы неше килограмм жеміс әкелінді?

Жауабы: 56 кг

№3 ұяшық

Тігінші әрқайсысына 2 қарсақ терісін жұмсап,7 тымақ тікті. Сонда 12 тері қалды. Барлығы неше қарсақ терісі болған еді?

Жауабы: 26 тері

№4 ұяшық

Аулада 60 үйрек,                                             

 Қорада 30 үйрек,                                              

 15 үйрек тығылды                                            

 10 үйрек жығылды,                                          

 Қалғаны неше үйрек?   

Жауабы: 65 үйрек

№5 ұяшық

Аулада жүрген бұзаулар мен тауықтардың аяқтарының саны-он.Аулада

         неше тауық ,неше бұзау болуы мүмкін?

Жауабы: 2 бұзау, 1 Тауық

№6 ұяшық

98 бен 25 – тің қосындысынан 57 – ні азайт

Жауабы: 98+25-57=56

№7 ұяшық

Есепте

603 – 377 + 17 * 5

Жауабы: 311

№8 ұяшық

Есепті шығар.

Дүкенде түске дейін 24 м мата, ал түстен кейін одан 3 есе кем мата сатылды. Дүкенде барлығы неше метр мата сатылды?

Жауабы: 24:3+24 =32м

Жүргізуші: барлық қатысушыларымызға рахмет, сайысымыз өз соңына да жетті. Әділ қазылар алқасына шешім шығаруға уақыт берсек.

Қазылар орнықтырар әділдікті,

Кімдердің жауаптары кәміл шықты.

Білім мен тапқырлықтың жарысында

Жеңіске жетер дейміз нағыз мықты, - дей келе сөз кезегін әділқазылар алқасына берелік.

Жеңген оқушыларды марапаттау

Қатысушыларды бағалау парағы

Әділ қазылар алқасы: ________________________________________

Қатысушыларды бағалау парағы

Әділ қазылар мүшесі: ________________________________________

Қатысушыларды бағалау парағы

Әділ қазылар мүшесі: ________________________________________

Сайысқа қатысушылар тізімі: