№

Тәрбие бағыты

Тақырыбы

Формасы

Сағат саны

Жауапкершілік

1

Жаңа Қазақстандық патриотизм және азаматтық тәрбие, құқықтық тәрбие

«Біз – Мәңгілік елдің болашағымыз!»

Ашық тәрбие сағаты

1

«Рәміздер-елдігімнің белгісі»

Топтық жұмыс

1

«Біздің Елбасы»

Пікіралысу

1

«Тәуелсіздік -тірегім, Қазақстан- жүрегім»

Мерекелік кеш

1

«Ұлы жеңіс - жасасын!»

Тарихи кеш

1

«Біз сыбайлас-жемқорлыққа қарсымыз»

Топтық жұмыс

1

«Қауіпсіз интернет»

Пікірталас

1

Әдептілік

2

Ұлттық тәрбие

«Сыпайылық – адамгершілік айнасы»

Пікіралысу

1

«Әдеп пен әдет»

Әңгімелесу

1

«Ұрлық түбі – қорлық»

Сайыс

1

«Ұлыс оң болғай»

Мерекелік шара

1

Ынтымақтастық

3

Көпмәдениетті және көркем-эстетикалық тәрбие

«Қазақстан - достықтың мекені»

Мерекелік концерт

1

«Қош келдің Жаңа жыл!»

Мерекелік кеш

1

«Қазақ халқының ұлттық өнері»

Жазба жұмысы

1

«Сыныптағы достық»

Тренинг

1

Кемелдену

4

Зияткерлік тәрбие, ақпараттық мәдениет тәрбиесі

«Білімді бала – ел ертеңі»

Сайыс

1

«Пайдалы кеңестердің сыры»

Жазба жұмысы

1

«Ұлылықтың бастауы – ұлы Абай»

Саяхат сабақ

1

«Қатыгездік қайдан шығады?»

Пікірталас

1

Сыйластық

5

Отбасы тәрбиесі

«Отбасы – өмір аясы»

Шығармашылық жұмыс

1

«Менің бақытты жанұям»

Топтық жұмыс

1

«Анаға қарап қыз өсер»

Мерекелік кеш

1

«Менің отбасымдағы рөлім»

Эссе

1

Әділеттілік

6

Еңбек, экономикалық және экологиялық тәрбие

«Экономика туралы не білемін?»

Ой толғау

1

«Судың сырын білесің бе?»

Зерттеу жұмысы

1

«Адам табиғаттың бір бөлігі»

Сайыс

1

«Бізді қоршаған әлем»

Ой толғау

1

Салауаттылық

7

Дене тәрбиесі және салауатты өмір салты

«Ұтымды тамақтану – денсаулық кепілі»

Шығармашылық

1

«Темекі және оның зияны» 

Сайыс

1

«Денсаулықты баптаймыз, Өмірімізді сақтаймыз»

Топтық жұмыс

1

Имандылық

8

Рухани-адамгершілік тәрбие

«Ұлылықтың басында ұстаз тұрар...»

Әдеби-музыкалық кеш

1

«Адам болып туылған соң...»

Пікіралысу

1

«Тілім менің тірлігімнің айғағы»

Пікіралысу

1

«Қарты бар ел – қазыналы ел»

Шығармашылық

1

Барлығы

34 сағат

Тақырыбы

Біз – Мәңгілік елдің болашағымыз!

Сабақтың мақсаты

Отанына адал қызмет ету ұғымын түсінеді.

«Мәңгілік ел» қасиетті ұғым екеніне.

Міндеттері

Оқушылардың туған жеріне, еліне деген құрметті түсінеді.
Елінің мұрасын қастерлеуге үйренеді.

Құндылығы

Жауапкершілік

Тілдік құзіреттілік

Мәңгілік ел

Ресурстар

интерактивті тақта, слайдтар, сөзжұмбақ, түрлі-түсті фломастерлер,жапсырма қағаз, плакат.

Тәрбие сағатының түрі

Ашық тәрбие сағаты

Әдіс-тәсілдер

Түсіндіру, талдау, сұрақ-жауап, ойын, «Шеңбер», «Болжау» «Ой қозғау» әдістері, .

Барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Басы

1. Келген қонақтармен және оқушылар бір-бірлерімен үш тілде амандасады. (қазақша, орысша, ағылшынша)

Қонақтармен үш тілде амандасады.

Шаттық шеңбері

І.Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық:
Табиғаттан нәр алған ғой жанымыз,
Жер бетінің ажары ол – сәніміз.
Туған өлке табиғатын аялап,
Ұсынайық жүрек нәрін бәріміз.

Топқа бөлінеді, тілектерін айтады.

«Ой қозғау» әдісі

Біз еліміздің болашағымыз! Оқушылар өз пікірлерін айтады.

Сұрақтарға жауап береді.

Ортасы

Мұғалім сөзі.

(Туған жер туралы слайдтар көрсетіледі) Біздің Отанымыздың табиғаты бай алуан түрлі: өзен - көлі, кең даласы, жасыл орманы, жайқалған егісі көз тартады. Біздің еліміз – пайдалы қазбалардың қоймасы. Әрине, біз Отанымыздың осындай байлығы барына қуанамыз. Қуануға, мақтануға да тиіспіз. Осының барлығыната-бабаларымыз найзаның ұшымен, білектің күшімен қорғап,болашақ ұрпағына аманат еткен.
Ендеше бүгінгі ашық тәрбие сағатымыздың тақырыбы: Біз – Мәңгілік елдің болашағымыз, - деп аталады. Еліміз жаңа тарихи кезеңге аяқ басты. Біздің мақсатымыз айқын, бағытымыз белгілі, ол – әлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына қосылу. Мақсатқа жету үшін біздің санамыз ісімізден озып жүруі, яғни одан бұрын жаңғырып отыруы тиіс. Тұңғыш Елбасы Н. Ә. Назарбаевтың Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру мақаласы еліміздің мектептерінің тәрбие жұмысының басты мақсаты болып табылады. Өз Отаныңын, өз еліңнің патриоты болғанға не жетсін ! Ендеше осындай алып Отанды сүйіп өту кімге де болсын парыз әрі қасиетті міндет. Отанды сүю оның әрбір тасын сүюден басталады. Яғни, туған анаңа, туған жұртыңа деген махаббат Отанға деген махаббатқа ұласпақ.
Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев өзінің Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру атты мақаласында өлкетану бағытындағы Туған жер бағдарламасын қолға алуды ұсынды.Осы бағыттыңжүзеге асырылуына сендердетуған жерді дәріптеу, құрметтеуарқылы үлес қоса аласыңдар.Осыған байланысты бізде Туған өлке атты факультативтік сабағымызда өз Отанымыздың тарихымен танысып жүрміз.

 Ал сендер өз туған жерге деген сүйіспеншіліктеріңді қалай жеткізе аласыңдар?
Сабина: Отан(М.Мақатаев)
Мен оның түнін сүйем, күнін сүйем, 
Ағынды өзен, асқар тау, гүлін сүйем.
Мен оның қасиетті тілін сүйем, 
Мен оның құдіретті үнін сүйем. 
Бар жәндігін сүйемін қыбырлаған, 
Бәрі маған: Отан деп сыбырлаған.
Жаным менің, 
Кеудемді жарып шық та, 
Бозторғайы бол оның шырылдаған!
Отан! Отан! Бәрінен биік екен. 
Мен оны мәңгілікке сүйіп өтем.

Отанды сүймеуің де күйік екен,

Отанды сүйгенің де күйік екен...

Әлішер: Отан дейміз - от жаққан жерімізді,

Отан дейміз - өсірген елімізді.

Отан дейміз - туған жер, атамекен,

Биік тау, орман тоғай көлімізді.
Отаным менің кең байтақ Қазақстан.

Әлия: Аман өткен талай дүлей азаптан.

Бар әлемді өз аузына қаратқан,

Кім бар қане артық дейтін Қазақстан?!
Отан!! Отан!

Бекарыс:Сен болмасаң, не етер ем?

Мәңгілікке бақытсыз боп өтер ем,

Өмірден бұл өксуменен кетер ем.
Өзіңсің , Қазақстан, ән, арманым да,

Нұрай: Аяулым, алтын бесік, қара орманым да.

Бір нәрсе жетпейді деу қате болар

Өзіңдей ұлан байтақ далам барында.

Гүл дала – Қазақстаным.

 Ал қазір атасы мен немересінің әңгімесін тыңдап көрейікші. Не жайлы айтады екен?
Көрініс: Туған жер (Аяғын ақырын басып Ата шығады.
Орындыққа келіп, демалып отырады. Осы кезде жүгіріп немересі шығады).
Немересі: Ата, не ойлап отырсыз?
Атасы: Ә, балам, атаң не ойламайды дейсін! Сенің болашағынды ойлаймын. Еліміздің болашағы жайлы, өткен өмір жайлы ойлаймын, қуанамын!
Немересі: Ата, Өткен өмір деген не?
Атасы: Ә, балам, Өткен өмір деген сонау ежелгі бабаларымыздан бергі өткен өмір жолы, тарихы емес пе?
Немересі: Ол қандай болған?
Атасы: Ендеше тыңда, балам, атаң бір сөйлесін:

Болмаса да оқыған тарихшы атым,

Жинадым ескілерден тарих хатын.

Мақсатым – кейінгі ұрпақ ұмытпаса,

Айтылған аталардың аманатын.

Есімі ешадамның өшпейді екен,

Артында ұрпақжүрсе жаңғыратын,

Ұмыттырмау Жеті атасын парыз екен,

Бұрыңғылар ұрпақтың қамын жеген.

Сондықтан, балам, сен де өз тарихынды, жеті атанды білуге тиіссің. Сонау ерте кезденбіздің ата - бабаларымызтуған жерін қызғыштай қорғап, осы күнге жетуді арман еткен.
Немересі:Ата, туған жер дегенді қалай түсінуге болады?
Атасы: Балам туған жер деген сенің туған өлкең, ойнап өскен ауылың, кіндік қаның тамған жер. Сен туған жеріңді аялап, көз қарашығындай сақтауың керек.
Немересі: Ата, мен түсіндім, мен туған жерімді жақсы көремін, Қазақстанымды ешкімге бермеймін, оны қорғайтын азамат болып ер жетем.
Атасы: Жарайсың, балам!
Мұғалім:
1. Көрініс не жайлы болды?
2. Ендеше, Қазақстанныің кешегі, бүгінгі күндерін айтып, ертеңін болжап көрейікші.Қазақстан кеше,бүгін,ертең 
Кеше( өткен тарихқа шолу)
Ораз: Қазақстан – тәуелсіз, азат ел. Сол тәуелсіздік жолында қазақ бабам не көрмеді десеңізші?! Еліміздің басынан азап та, аштық та, сұм соғыс та өтті. Қазақ халқы ауыр, қайғыға толы кезеңдерді бастан кешірді. Шолу жасап өтейін.
 Жоңғар шапқыншылығы ;
 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс;
 1928-1932 жылдардағы аштық;
 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы;
 1986 жылғы жерді дүрсілкендірген желтоқсан оқиғасы.Бұның барлығы датуғанжерімізгеауыржарасалды. Қаншалықты биіктеп, өркендесек тебізкешегі тарихымыздыешқашан ұмытпаймыз. Ендеше, кезекті балаларға берейін
(бүгінгі күннің тарихына шолу)
Әсемай: Біздің туып -өскен жеріміз– Қазақстан.Елімізтәуелсіз, дербес ел атанды. Ел өз қалауымен президентті сайлап, Ата Заңымыз бен мемлекеттік рәміздерді қабылдадық. Ана тіл-қазақ тілі мемлекеттік тіл болып жарияланды. Қазақстанның астанасы – Астана қаласы. Ол күннен күнге жаңарып, жаңа белестерге көтерілуде.
Бағлан: Бүгінгі Қазақстан 2017 жылы Алматы қаласында өткен қысқы Универсиада жане Астана қаласында өткен ЭКСПО көрмесі арқылы, спортшыларымыздың жеткенжетістіктерімен әлем назарына ілігуде.
Ботакөз: Еліміз мұнайға,пайдалы қазбаларға өте бай. Қазір ынтымағы жарасқан көптеген ұлттың өкілдері тұрады. Ол бүгінде дүние жүзінің көптеген елдерімен достық байланыс орнатқан, бүкіл әлем таныған елге айналды.
Нұрдәулет: Қазір еліміз алдыңғы қатарлы дамығанелдер қатарына қосылу үшін, Болашаққа бағдар:рухани жаңғырубағдарламасы аясындақарқындыжұмыстар атқаруда. Мемлекетіміз заман талабына сай заманауи техникалар мен машиналар, өнеркәсіптеркүн санапдамып келеді. Мен осы тәуелсіз Қазақстан Республикасының азаматы болғаныма мақтанамын.
Ертең («Сұхбат алу» әдісі арқылы ертеңгі күнге болжау жасау )
 Үш тілділік;
 Латын әрпіне көшу үлкен жетістіктер әкеледі.
 Мектептер, балалбақшалар, мәдени орындар жаңа заман талабына сай салынып, жабдықталады.
 Халық саны көбейіп, жаңа қалалар көбейеді.
 Рухани жаңғыру бағдарламасы толығымен жүзеге асып, дамыған мемлекеттердің ең алдыңғы қатарынан табыламыз.
Мұғалім:Рақмет, балалар! Сендердің ертеңгі күнге деген болжамдарың міндетті түрде жүзеге асырылады. Осы мақсаттаелбасымыз«Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты арнайы бағдарламасын жариялады.

Мұғалім: Енді сендердің Туған жер туралы қаншалықты білетіндерінді тексеріп көргім келеді. 
«Иә» және « жоқ» ойыны
1.Еліміздің Ордасы Алматы қаласы?
2.Еліміздің Ата заңы 30 тамыз 1995 күні қабылданды
3.Ұлттықвалюта- сом
4.Тәуелсіздігімізді16 желтоқсан 1991 жыл. жылы алдық? 
5.Мемлекеттік рәміздер –ту, елтаңба, әнұран
6. Қазақтың үш биі- Абылай хан, Төре би, Қазыбек би
7.Тудың авторы Шота Уәлиханов
8.Елтаңбаның авторы (Шота Уәлиханов, Жандарбек Мәлібеков)
9. Тұңғыш Президент күні 16 желтоқсан
10.Қазақстанның көршілес елдері – Қырғыстан, Түркіменстан,Өзбекстан, Тәжікстан,Қытай
11. Біздің мекенжайымыз Қызылжар облысы, Чкалов ауданы , Қарағаш ауылы
15. Еліміз Африка құрлығында орналасқан?
16 Төл теңгеміз айналымға енгізілген уақыт? (15 қараша 1993 жыл)
17. Еліміздің 13 облысы бар?
18. Қазақстандағы Экспо көрмесі 1917 ж өтті

Өз ойларымен бөліседі.

.

Әңгімені мұқият тыңдайды, топта талдап, өз ойларымен аяқтайды.

Соңы

Хор: Жаса, Қазақстан!

Қорытынды: Құрметті оқушылар! Біз бүгін "Біз – Мәңгілік елдің болашағымыз!" атты ашық тәрбие сағатын өттік. Тәрбие сағаты барысында біз өлкеміз туралы көптеген мәліметтер алдық, біраз нәрсе білдік.
- Айналайын!Атамекен, Ақ мекен!
Қандай қазақ іздеп сені тапты екен?!
Туған өлке тәтті екен ғой,
Тәтті екен!- деп ақиық ақын Мұқағали жырлағандай туған жеріміз, атамекеніміз біз үшін әрдайым ыстық.Өз жерімізді әрқашан қастерлейік, сүйейік, болашағына үлес қосайық.

Хор: Жаса, Қазақстан!

Кері байланыс

Оқушылар тәрбие сағатынан алған әсерлерін түрлі-түсті стикерге жазып, Білім ағашына іледі.)

Түрлі-түсті стикерлер

Тақырыбы

Рәміздер - елдігімнің белгісі

Сабақтың мақсаты

Оқушылар рәміздердің тарихын біледі;

Ел үшін рәміздердің маңызын түсінеді.

Таңбалар мен белгілер туралы ғылыммен танысады.

Міндеттері

Оқушылар еліміздің рәміздерін құметтеуді түсінеді.
Еліміздің тарихына шолу жасап, нышандардың мәнін біледі.

Құндылығы

Жауапкершілік

Тілдік құзіреттілік

Ту, Елтаңба, Әнұран

Тәрбие сағатының формасы

Топтық жұмыс

Ресурстар

интерактивті тақта, слайдтар, сөзжұмбақ, түрлі-түсті фломастерлер, жапсырма қағаз, плакат.

Әдіс-тәсілдер

Түсіндіру, талдау, сұрақ-жауап, ойын, «Шеңбер», «Ой қозғау» әдістері, .

Барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Басы

Шаттық шеңбері

І.Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылар шеңбер айналып тұрғаннан кейін, мұғалім оқыған мәтін бойынша әрбір оқушы өз қалауынша мәтінді қимылмен бейнелейді.

“Қазақстан Республикасы – кең байтақ, тәуелсіз мемлекет. Әрбір мемлекеттің төл белгі – рәміздері бар. Біздің рәміздеріміз – көкте желбіреген көк ту, алып таңба және асқақтаған әнұранымыз”.

Топқа бөлінеді, мұғалім оқыған мәтін бойынша әрбір оқушы өз қалауынша мәтінді қимылмен бейнелейді.

Ортасы

1-бөлім: «Тарих толқынында» ақпарат беру

Таңба: Қазір кең қолданып жүрген «герб» деген термин немістің «Ербо» деген сөзінен шыққан екен. Ал дәл осы ұғымды өз тіліміздегі «Таңба» деген сөз анық жеткізді. Ол осыдан бірнеше ғасыр бұрын көне Түркі қағандығында дүниеге келген. Білімпаз М.Қашқари өзінің әлемге әйгілі сөздігінде «Таңба» сөзіне «ел билеушілердің ерекше белгілері» деген мағына береді. Бұл сөзді бергі 17-ғасырға дейін орыс князьдары да пайдаланған. Шәкәрім қажы шежіресінде түркі халықтарының таңбалары туралы деректер 5-ғасырдан белгілі екендігі көрсетілген. Қазақ руларының таңбалары осы күнге дейін сақталған. Бұл таңбалар республика аумағынан табылған тас жазуларда да, құрал-жабдықтар мен өрнектерде де жиі кездеседі. Таңбалар мен белгілерді зерттейтін ғылымдарды «геральдика» деп атайды.

Ту: Таңба белгілердің ең ертеден келе жатқандарының бірі – тулар, жалаулар. Ту – матадан жасалған белгі. Туды адамдар ертеден-ақ пайдаланған. Тіпті ежелгі аңшылар мен жауынгерлердің де сол кезге лайық тулары болған. Келе-келе ту жасау ісі жетіле түскен. Оның ұзындығы бір метрден алты метрге дейін жеткен. Матадан жасалған тулар бұдан үш мың жылдай бұрын алғаш рет қытайлықтар мен үндістерде болған деген пікір бар. Шындығында, ту көтерген батыр бабалар бейнесі сонау ерте замандарда қазақ жеріндегі жартастарда салынған суреттерде айқын бейнеленген. Көне ұғымдарды былай қойғанда, аттары бүгінге жеткен Жәнібек пен Керей, Қасым хан мен Емім хан, Тәуке хан, Әбілхайыр мен Абылай сынды ел билеушілеріміздің, қол бастаған батырларымыздың қай-қайсысының да өз байрағы болғаны тарихтан мәлім.

Әнұран: Гимн – ежелгі грек тілінен енген сөз. Әрбір мемлекеттің өз гимні - Әнұраны болды. Елтаңба және мемлекеттің туымен бірге ел тәуелсіздігін білдіретін ең басты рәміз - Әнұран. Тарихы ежелгі дәуірден басталады. Патшалар жауын жеңіп еліне оралған кезде олардың құрметіне арналып салтанатты мадақтау әні орындалатын болған.

2-бөлім. «Мұны әркім білуі тиіс». 

1. Таңбалар мен белгілерді зерттейтін ғылым қалай аталады? (Геральдика)

2. Мемлекеттік рәміздер жобасы қандай әдіспен таңдалды? (Байқау)

3. Гимнді грек тілінен аударғанда қандай мағына береді? (Ұран, ұран салу)

4. Мемлекеттік ту қай жылы қабылданды? (1992 жылы)

5. Алматы қаласының бас суретшісі, Чехословакияда өткізілген халыхаралық дизайнерлер байқауының бас жүлдегері, мемлекеттік тудың авторы кім? (Шәкен Оңдасынұлы Ниязбеков)

6. Ең көне гимн қай елде? (Жапонияда)

7. Өзбекстанға еңбегі сіңген сәулетші Жандарбек Мәлібекұлы Мәлімбеков ненің авторы? (Елтаңбаның)

8. Әнұран авторы Н.Назарбаевтың қандай әндері бар? («Үшқоңыр», «Менің елім»)

9. «Балауса», «Жарық пен жылу»,«Мезгіл әуендері», «Ақ шағыл», т.б. кітаптарының авторы Жұмекеннің толық аты-жөні? (Жұмекен Сабырұлы Нәжімеденов)

3-бөлім. «Сөзжұмбақ сыры». 

4-бөлім. «Рәміздер сөйлейді». 

5-бөлім. «Рәміздерім – егемендік нышаны». 

1. Мемлекеттік тудың өлшемі: Ұзындығы ... метр, ені ... метр. (2; 1)

2. Мемлекеттік ту ұдайы ілінетін жерлер: (ҚР Парламентінің, Үкіметінің, министрліктердің, мемлекеттік комитеттері мен өзге де атқарушы органдардың, Елбасында тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдардың, ҚР Конституциялық Кеңестің, ҚР Жоғарғы Сотының, конституциялық мекемелер ғимаратында үнемі ілінеді)

3. Мемлекеттік рәміздердің тұсаукесер салтанаты Абай атындағы опера және балет театрының әсем ғимаратында ... жылы ... айының ... күні өтті. (1992 жылы 6 маусым)

4. Алғашқы мемлекеттік әнұран мәтіні 1992 ж. ... айының ... күні бекітілді. (11 желтоқсан)

5. Мемлекеттік туымыз ... түсі. (Аспан көк)

6. Туды ..., бүркіт ... астында бейнеленген. (Қыран, күн)

7. Елтаңбадағы қыран қанатты ... бейнеленген. (Қос тұлпар)

8. Мемлекеттік елтаңбада пайдаланған негізгі бояу ... түсті рең. (Алтын)

9. ҚР Мемлекеттік әнұран музыкасының авторы, көрнекті сазгер, Қазақстан Жастар Одағы сыйлығының иегері Шәмші Қалдаяқов ... жуық ән шығарған. (30-ға жуық)

Әр топ үш белгі жасырылған картаны суырады. Үй тапсырмасы бойынша өздеріне түскен рәміздер тарихынан не білеміз? Қазақ тарихында қандай белгілер болған?

Қай топ жауапты тез білсе, сол топ бірінші жауап беріп, ұпай алады.

Берілген 4 минут ішінде әр топ өздеріне берілген сөзжұмбақты шешеді.

Әр топ өз рәміздері рөлінде сөйлейді.

Әр топқа беріген рәміздер тарихынан жабық тестімен жұмыс.

Соңы

Қорытынды.

Жас қырандар – балапан,

Жайып қанат ұмтылған.

Көздегені көк аспан,

Мен жастарға сенемін!

Қазақстанның білімді ұрпақтары көп болып, еліміз аман, жұртымыз тыныш болсын. Еліміздің егемендігі берік болып, көк туымыз биікке самғай берсін деген ақ тілекпен кешімізді аяқтаймыз. Кеш соңында жеңіске жеткен топ оқушыларына мақтау қағазы тапсырылады.

Кері байланыс

Оқушылар тәрбиелік шарадан алған әсерлерін түрлі-түсті стикерге жазып, Білім ағашына іледі.

Түрлі-түсті стикерлер

Тақырыбы

Біздің Елбасы

Тәрбие сағатының мақсаты

Қазақ халқының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың өмір жолы, туып-өскен, оқып білім алған, қызмет еткен жерлері туралы біледі;

Елбасының өмір жолынан үлгі алады;

Елбасы еңбегін бағалауға, құрметтеуге үйренеді.

Құндылығы

Жауапкершілік

Тілдік құзіреттілік

Елбасы

Тәрбие сағатының түрі

Пікіралысу

Ресурстар

интерактивті тақта, слайдтар, жапсырма қағаз, плакат, т.б.

Әдіс-тәсілдер

Түсіндіру, «Ой қозғау» әдістері.

Тапсырмалар

Топтық, жұптық тапсырмалар.

Барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Басы

І.Ұйымдастыру.

«Менің тренингтік есімім».

Шарты: Топ дөнгелек болып тұрады, қатысушылар кезекпен сәлемдесіп, әр оқушы есімін айта отырып, өз бойындағы жақсы қасиеттерді қоса айтады. Мысалы, Ақылды – Арсен, Сымбатты - Сабина, т.б.

Топқа бөлінеді, тілектерін айтады.

Ортасы

Мұғалім: Құрметті оқушылар! Бүгінгі тәрбие сағатымыз Еліміздің Тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаевқа арналады,

Ел тәуелсіздігінің мерекесі қарсаңында Қазақстан Парламентінің Сенаты “1 желтоқсан - Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні, мемлекеттік мерекесін бекіткен заңын қабылдады.

1991 жылғы 1 желтоқсанда бүкілхалықтық сайлауда Н.Ә.Назарбаев Мемлекет басшысы болып сайланды. Бірауыздан Мемлекет басшысы болып сайланған Тұңғыш Президент Н.Ә.Назарбаев Қазақстанды жарқын болашаққа батыл бастады.

Сабина:
Сөйлесіп бір жүрген қай сөзінде де халықты биік қоясың, 
Халықпен бір ашығасың да, халықпен бірге тоясың.
Жастықтың жалын шақтарыменен бірге айтып арман әндері, 
Қазақстанның бақтарыменен бірге жапырақ жаясың.
Әлішер:
Халықтың мұңы мұңдайтынын да, халықтың жыры жырлар жыр, 
Көкірегіңде көнермей әлі өткен де кеткен жылдар жыр, 
Соңына ердік сол ғана бізді жеткізеді деп бақытқа, 
Бақытқа баста байтақ еліңді, бақытсыздықтан құр қалдыр.
Диана:
Нұрсұлтан бар деп нұрыңа сенің шомылғандай боп жүрем мен, 
Бейнеңді көрсем беймезгіл кезде қабағымды ашам түнерген.
Сүйеміз сені, санамыз, сөніп қалмай тұрғанда сүйеміз, 
Алланың бізге бір өзі сеніп өкілісің сен жіберген.
Әлия:
Жесірге пана, қашанда қамқор боп жүрсің жетімге, 
Ананың тілі, баланың тілі сөйлей білесің не тілде.
Қалам тербесек жүрек берді есеп басынан өткен жылдарға, 
Саған сенбесек, кімге сенеміз осынау жердің бетінде...

Ән: «Жан аға»
Нұрдәулет:
Н.Назарбаев-бәрінен бұрын өз міндетін, өз тағайындалуын терең сезінетін, үлесіне тиген міндетті жауапты әрі қажырлықпен атқаратын адам.Ол әр қадамын шын мәнісінде өте мұқият есептейді: ол үшін саясатшы болу-бойға біткен дарынмен қатар күн сайынғы аса ауыр жұмыс және өмір дағдысы.

Бірінші қатарда солдан оңға қарай інісі- Сатыпалды, апасы Әнипа. Екінші қатарда Нұрсұлтан Назарбаев, анасы- Әлжан, әкесі-Әбіш. Үшінші қатарда ағасы - Болат Назарбаев, нағашы апасы.
Бекарыс:
Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 6 шілде 1940 жылы Алматы облысы Қаскелең ауданындағы Шамалған ауылында туған.Балалық шағы кейде айта беретініміздей таршылық жағдайда өтті.Үлкендердің мал бағуына, бау-бақша өсіруіне көмек көрсету керек болды, шөпшек теріп, отын жарды.Өзі еске алғандай, өсірген аз-маз өнімдерін сатып, үй-ішіне қажетті заттар алу үшін есек жеккен арбамен жақын маңдағы теміржол стансасына бару дегенің керемет мереке саналған.Мектепті жақсы оқып, жақсы білім алды.Ата-анасын қатты құрмет тұтты.
Әсемай:
Ол ерте есейді, орта мектепті бітіре салысымен Кеңес Одағындағы аса ірі Қарағанды металлургия комбинатының көлемді құрылысына аттанды.Құрылыста біраз еңбек еткеннен кейін бір топ қазақстандықтармен Украинаның Днепродзержинск қаласына барып металлург –жұмысшы мамандығын меңгерді.Бұл шойын құюшы, домна пешінің көмекшісі жұмыстарын атқарды, ал кейінірек инженер дәрежесіне көтерілді.
Арсен:
Сол жылдары оның басшылық қасиеттері жарқырап көрінді.Қалалық, облыстық және республикалық көлемде басшы органдарда жауапты қызметтер атқарды.Металлургиялық комбинатында партком хатшысы, Теміртау қалалық, Қарағанды облыстық және республикалық партия ұйымдарында экономикалық салаға жауап беретін хатшы болды.
Ол Қазақстан Үкіметін басқарғанда 44 жаста болды.Осылайша оның саяси өмірбаяны басталады.
Нұрай: 1991 жылы 1-желтоқсанда республика жұртшылығы тұңғыш рет Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевты Республикамыздың Президенті етіп сайланды.
1991 жылдың 16 желтоқсанында Қазақстан Республикасы Жоғарғы сессиясы «Тәуелсіз демократиялық және құқылық мемлекет» деп жариялады.
1992 жылы 4 маусымда жаңа мемлекеттік рәміздер Елтаңба, Ту, Әнұраны бекітілді. Елтаңба авторлары:Жандарбек Мәлібекұлы, Шотаман Уәлиханов.

Асхат: Шаңырақ –Отан отбасынан басталады.ортақ шаңырақ биік, босаға берік болсын деген мағынаны, ал уықтар –үлкен үйдің уықтарын шын ниеттерімен қосыла танытқан елшілес ел жұртқа да бай, қуатты тілеймін дегенді білдіреді.Ай мүйізді, алтын қанатты қос пырақ-арыстанның жүректілігін, қыранның қырағылығын, өгіздің қара күшін, еліктің шапшаңдығын, қырмызы қызыл түлкінің жауын жер соқтырар айлакерлігін білдіреді.Бес бұрышты жұлдыз «Бағымыз ашылып, жұлдызымыз жарқырай берсін» деген асыл арманды арқалап тұр

Бағлан: Мемлекеттік Ту-1992 жылы 4 маусымда қабылданып, 6 маусымда күшіне енді.Тудың ортасында шұғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бейнеленген, ішкі бұрышты көгілдір матаның сол жағында қызыл өрнегі бар.Жалаудың ұзындығы -2 метр, ені-1метр.Жалаудың жобасын жасаған –суретші Шәкен Ниязбеков.

О.Бекарыс:1993 жылы 15 қарашада Қазақстан Республикасының Ұлттық ақшасы –Теңге айналымға енді.
Ақшам шықты өзімнің тұңғыш рет, 
Білдім дербес елімнің үлгісі деп.
Бейнеленген хан, ақын, ғалымдарым, 
Беттерінен көз тартып тұрды сурет.
Теңдікті айтып тұр аты теңге деген, 
Құт-береке болшы бір елге келген.
Өз туы, елтаңба, әнұраны бар
Айтындаршы, енді елім кем де неден?
Сабина: Астана ҚР-ның саяси, әкімшілік және мәдени орталығы. Елбасы-Н.Назарбаевтың жарлығына сәйкес 1997 жылы мұнда бұрынғы астанамыз Алматыдан Республиканың басшы орындары Президент кеңесі, ҚР-ның Үкіметі және Парламент көшіп келді.Еліміздің басқару жұмыстары осы жерден жүзеге асырылады.
1998 жылы 10-маусымда жаңа астананың ресми тұсау кесері болды.Қала Есіл өзенінің оң жағалауында Сарыарқаның солтүстік бөлігінде орналасқан.
Көтереді шаңырақ Астанам асқақ, 
Жаңарып қалам, жасарып далам!
Басыңнан серпі бодандық жүгін, 
Кетпейді ойдан Отандық ұғым.
Арыстан жүрек, айбынды елім, 
Таниды сені бар әлем бүгін.

Ораз: «Елбасына»
Ауыр күнді артымызға тастауы –
Қиын сәтте қиындықтан қашпауы.
Тілім, дінім, ұлтым қайта көгерген, 
Елбасымыз Нұрағаңның бастауы
Туды ұстап тура жолға түсіріп, 
Жас Отанның өмірін де түсініп, 
«Елім, жерім» деп ұрандап тайсалмай, 
Бір керемет жасады-ау кісілік!

Нұрай:
Елбасымыз саған мәңгі разымыз, 
Үлкен-кіші, ағайындар – бәріміз.
«Ұлтым, елім» деп қайғырған ұлы жан, 
Сіз біздердің піріміз де, әніміз.

Диана:
Халқым айтқан жер көтерер ел даңқын, 
Елім айтқан ел көтерер жер даңқын.
Президентім, елбасы, аман болғай, 
Мәңгі жаса, жас қазағым, өр халқым!

Әңгімені мұқият тыңдайды, топта талдап, өз ойларымен аяқтайды.

Оқушылар өлең жолдарын оқиды.

Оқушылардың орындауында Ән «Жан аға»

Тұңғыш Елбасы туралы мәліметтер айтады.

Соңы

Қорытынды. Төле би сөзімен сынып сағатымызды аяқтаймыз.
Уа, халқым, сөз қадірін білесің.
Жаңбыр жаумаса, жер жетім, 
Басшысы болмаса, ел жетім.
Көсіле шабар жерім бар, 
Тау көтерген елім бар.
Қол бастайтын ерім бар, 
Атадан қалған сара жолым бар.
Барлығы:«Осы тәуелсіз еліміздің намысын қорғайтын, бүгінімізді ертеңіне жалғайтын, қазақ елінің ертеңі, болашағы үшін жауап беретін ұрпақ екенімізді сезінеміз»

Ән: «Елім менің» (сөзі: Н.Назарбаев, әні: Б.Тілеуханов)

Кері байланыс

Оқушылар шарадан алған әсерлерін түрлі-түсті стикерге жазып, Білім ағашына іледі.

Түрлі-түсті стикерлерлер арқылы кері байланыс береді.

Тақырыбы

Тәуелсіздік- тірегім, Қазақстан- жүрегім

Сабақтың мақсаты

Оқушылар Қазақстан туралы, Тәуелсіздік шежіресі туралы біледі;

Ана тілін құрметтеуге, көркем әдеби тілде сөйлеуге үйренеді.

Құндылығы

Жауапкершілік

Тілдік құзіреттілік

Тәуелсіздік

Тәрбие сағатының түрі

Мерекелік кеш

Ресурстар

Қазақ елі рәміздері, нақыл сөздер, слайдтар, т.б.

Әдіс-тәсілдер

Түсіндіру, «Ой қозғау» әдістері

Барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Басы

І.Ұйымдастыру.

Музыка фонында оқушылар жарты шеңбер болып тұрады. Ортаға екі жүргізуші шығады.

Ортасы

Кіріспе сөз.

Құрметті ұстаздар мен оқушылар! Сіздерді Тәуелсіздік мерекесімен құттықтай отырып, бүгінгі тәрбие сағатымызды ашық деп жариялаймыз.

1 - жүргізуші:

Армысыздар құрметті ұстаздар, оқушылар осы кештің қадірлі қонақтары!

Бүгінгі 16 желтоқсан тәуелсіздігіміздің 29 жыл толуына байланысты «Тәуелсіздік -тірегім, Қазақстан- жүрегім» атты кешімізді бастауға рұқсат етіңіздер.

2-жүргізуші:

Тәуелсіздік-қасиетің, құнарың,

Тәуелсіздік-жарқыраған шынарың

Тәуелсіздік-бар бақыттың бастауы

Тәуелсіздік-ұлтың менен ұраның

1-жүргізуші:

Бүгінгі кешімізді ашу үшін сөз кезегін мектеп директорының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Есполов Жамбыл ағайға береміз.

Бүгінгі тәуелсіздікке халқымыз оңайлықпен жеткен жоқ. Бес жыл өтсе де, бес ғасыр өтсе де ұмытылмайтын оқиғалар болады. Соның бірі әйгілі желтоқсан оқиғасы.

1986 жылы желтоқсанда отты оқиға болды. Елдің егемендігін аңсаған жастар алаңға щықты. Желтоқсан желі дауылға айналды. 1986 жыл 16 желтоқсан жергілікті уақыт сағат 10⁰⁰ шамасында Қазақстанның жаңа тарихының бастауымен болашағының жолайырығы болған Республиканың Орталық Комитетінің 5-пленумі өтті. Осы пленумда Дінмұхаммед Қонаевтің орнына, көріп білмеген Колбинді бір ауыздан сайлады.

2-жүргізуші:

17 желтоқсан жергілікті уақыт шамамен 7-8 шамасында Брежнев атындағы алаңға жастардың алғашқы тобы шоғырлана бастады. Барлығы 200-300 адамдай, қолдарында айқара көтерген ұрандары бар «Ұлт саясатының Лениндік принциптерін сыйлауды талап етеміз!», «Әр Республикаға-өзінің басшысы!», «Қазақстан Жасасын!»деген сияқты қазақ-орыс тілдеріндегі жазбаларын ұстап, өткінші жұрттың назарын еріксіз аударғандай еді.

Көрініс: «Абақтыдағы Қайрат» 1-топ оқушылар

1-жүргізуші:

- Иә, желтоқсан оқиғасын еске алғанда әуелі, сөз жоқ, желкілдеп өсіп келе жатқан ағаларымыз бен апаларымыздың тағдырын жасұрпақтай жапырып, өктемдік пен үстемдіктің табанының астына тастаған қайғылы да қаралы күн еріксіз еске түседі.

Желтоқсан оқиғасы... Осы бір ауыз сөзден әлі күнге дейін ызғар есіп тұрғандай.

Оны еске алған сайын арқамызды аяз, маңдайымызды мұз, табанымызды сыз қарығандай күй кешетініміз рас. Өйткені ол күллі әлемді дүр сілкіндірген күндер еді.

1986 жылдың желтоқсаны қазақ үшін қасіреттің соңы, бақыттың басы еді. Қазақ халқын дүниежүзіне танытқан бұл оқиғаның алғашқы құрбандары Қайрат Рысқұлбеков, Ләззат Асанова, Сәбира Мұхаммеджанова, Ербол Сыпатаевтарды еске алып, оларға тағзым ету парызымыз.

Мәресі мұңлы ғасырдан

ғасырға кетер ісінің,

Атақты Желтоқсан көтерілісінің,

Ең басты күресі тіл үшін болғанын.

Бақ тілеп тілге иліккендерге,

Бұл жолы да біз билікпен бірге,

Желтоқсанды еске алып бір минут үнсіз тұралық....

2-жүргізуші:

Айналайын алтын әнім,жас өркені халқымның,

Желтоқсанда шындық жырын жырлаймын деп шарқ ұрдың,

Желтоқсанда егеменді ел болсақ деп талпындың,

Кеудеде әлі сыз жатыр сол кездегі салқынның, айналайын,жас өркені халқымның.

Нұрай:

Желтоқсанда үзілген жас буындар

Елін,жерін қорғады,ұмытпаңдар

Ұмытылмас мәңгілік батырларды

Қазақ елі әрқашан мақтан тұтар.

Батыр аға-апалар ұран еткен

Бейбіт ел боп қалсақ деп арман еткен

Қазақстан тәуелсіз ел болғанда

Қайрат,Ләззат,Сәбира қанын төккен.

Ораз:

Қазақстан- елім бар мақтанарым

Қазақстан- жерім бар шаттанарым

Көк аспанда желбіреп көк байрағым

Туып өскен жерімді мақтағаным.

Диана:

Туған жер деп лүпілдеген жүректерді

Ержүрек Ұл-қыздарын мақтан еткен

Тәуелсіз қазақ жері, байтақ өлкем

Әр ұлттың өкілдері пана еткен.

1-жүргізуші:

Өсер елдің қай сәтте де бірлік болмақ қалауы,

Лаула,лаула,желтоқсанның мұзда жанған алауы.

Өздеріңдей өр намысты,жас өркені бар елдің,

Ешқашанда еңкеюге тиіс емес жалауы.

Көркемсөз «Желтоқсан алаңы»

2-жүргізуші:

Азат рухты мен шын сүйем,

Тәуелсіздік-тәу етер жалғыз кием,

Жақсы күнге жете алмай шаһит болған,

Желтоқсан құрбанына басымды ием.

Туған елдің азаматтығы мен тәуелсіздік жолында құрбан болған Қайрат Рысқұлбеков, Ләззат Асанова, Ербол Сыпатаев сияқты апа-ағаларымыздың аңсаған армандары мен үміт тілектері бұл күнде толық жүзеге асты.

Ән: «Қазақ қызы» орындайтын Болатбек Нұрдәулет

Тәуелсіздік! Қасиетті де,құдіретті осы бір ұғымның тереңіне зер салып, ой жіберейік.

Тәуелсіздік атты бұл тәтті сөздің тұңғиығына ата-бабаларымыздың ғасырлар бойғы асыл арманы, азаттық жолында құрбан болған талай-талай боздақтардың ұрпаққа қалған аманаты жатыр. Ұлы даланың жас перзенті-қалың қазақтың азаттық мұратындағы қасиетті күрестері, тағдыр алға тартқан талай тар жол, тайғақ кешулер жатыр. Жаңа ғасырмен бірге келген ел тәуелсіздігі азаттық ұранын ұрпағына ұлағат еткен бабалар үрдісінің жалғасы.

2-жүргізуші:

-Иә, Қазақстан-Тәуелсіз ел! Тәуелсіздік туымен бірге Қазақстанның тамыры терең тартып жапырағы жайқала бастады. Тәуелсіздік арқасында қазақтың асыл арманы асқақ әнге айналды,өзге дербес елдермен тереземіз теңесіп, керегеміз кеңейді. «Тіл ұлт байлығы» дегендей, өзіміздің ең қымбат қазынамыз-ана тіліміздің де қанаты қатаып келеді. Ежелден аңсаған ата-заңымыз қабылданып, күшіне енгеніне, бүгінде 25 жыл толып отыр. Қолымызда тәуелсіздігіміздің көк туы, елтаңбамыз, төл теңгеміз,

дініміз, халықтың басын біріктірген киелі шаңырағымыз да бар. Мұның барлығы ата-бабаларымыздың ат үстінде алты малтаны ас етіп, мың өліп, мың тірілген, қылышын қанша ғасыр қанға малып жеткен мұраты-Тәуелсіздік!

1-жүргізуші:

Болашаққа серпін нық

Көкке атады бөркін жұрт,

Тәуелсіздік ынтымақ

Тәуелсіздік еркіндік.

Бейнеролик «Желтоқсан желі»

2-жүргізуші:

Біздің алға қойған мақсатымыз алдыңғы қатарлы бәсекеге қабілетті 50-елдің қатарына ену. Сондықтан халықтың, ойы, көңілі, тілегі мына бізде, яғни жастарда.

Құттықтау сөз! Сынып жетекшісі Ерғалиева Ақбота апайға беріледі.

1-жүргізуші:

Қалың елім, қайран жұртым көбейсін

Ата-бабам! Әруақсың,жебейсің

Алты алаштың көсемдері құрбан боп,

Бәрі-бәрі кетті арманда,не дейсің.

2-жүргізуші:

Құрметті ұстаздар,оқушылар,қонақтар бүгінгі тәуелсіздік мерекесі өз еліміздің тарихы жайлы,тәуелсіздік жолындағы күресі,желтоқсан құрбандарын еске алу кеші өз мәресіне жеткен сияқты.

1-жүргізуші: 2-жүргізуші 

Тәуелсіздік оңайлықпен келмеді, Тойланып мың мереке, ұлыс күні

Мұны бізге ешкім алып бермеді. Құйылған шаңырақтың ырыс нұры

Тәуелсіздік Қайрат, Ләззат, Ерболдың, Халқымның бақыты үшін аз байлық па?

Тас көшеде тас-талқан боп өлгені. Тәуелсіз еліміздің тыныштығы

Баяндама «Желтоқсан ызғары»

Баяндамашы Асқарбай Сабина

1 топ оқушылары көрініс қояды.

Оқушылар Тәуелсіздікке байланысты өлең жолдарын жатқа оқиды.

Көркемсөз оқу «Желтоқсан алаңы»

Ән: «Қазақ қызы» орындайтын Болатбек Нұрдәулет

Бейнеролик тамашалайды.

Соңы

Қорытынды.

Барлық оқушылардың орындауында

Хор: «Елім менің»

Ән: «Елім менің» (сөзі: Н.Назарбаев, әні: Б.Тілеуханов)

Тақырыбы

Ұлы жеңіс - жасасын!

Сабақтың мақсаты

Жеңіс күнінің тарихын зерттейді;

Ақпараттармен жұмыс жасайды;

Сахна мәдениетін меңгереді.

Құндылығы

Жауапкершілік

Тілдік құзіреттілік

Ұлы Отан соғысы, Ұлы жеңіс

Тәрбие сағатының түрі

Тарихи кеш

Ресурстар

Үнтаспа, Ұлы Отан соғысы туралы кітаптар, гүлдер, шарлар, слайд, т.б.

Әдіс-тәсілдер

Әдеби монтаж, сахналық қойылым.

Тапсырмалар

Жеке тапсырмалар

Барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Басы

І.Ұйымдастыру

«Шаттық шеңбері»

Музыка

Ортасы

Кіріспе сөз.

Армысыздар, құрметті ардагерлер, оқушылар, ұстаздар, қонақтар!

Отан алдындағы борышын ақтап, қанды қырғын соғысты тұншықтырып, ұрпағына бақыт әкелген ардагерлерімізге мың алғыс деп, Ұлы Жеңістің 75 жылдық мерекесіне арналған тәрбие сағатын ашық деп жариялаймын!

Нұрдәулет :

Бұлт түнеріп аспаннан,

Талай көзден жас тамған.

Тұтқиылдан жау келіп

Қырғын соғыс басталған.

Диана :

1941 жылы 22 маусым күні таңғы сағат 4-те таң шапағы жаңа ғана арайлап келе жатқан кезде фашистік Германия тұтқиылдан Кеңес Одағына опасыздықпен басып кірді.

 Бұл халық үшін ауыр кезең болды. Гитлердің соғыс жоспары «Барбаросса» деп аталды, ол жоспар бойынша КСРО-ны 3-4 айда жаулап алып, оны болашақ соғыс жорықтары кезіндегі шикізат, адам ресурсына айналдырмақшы болды.

Бірінен соң бірі Европа елдерін бағындыра отырып, Германия 1941 жылы өзінің басты қарсыласы деп есептеген КСРО-ға аяқ тіреді. Біздің тарихымызда бұл Ұлы Отан соғысы деген атпен белгілі.

Ораз:

Отанымызға қатерлі күн туды. Дүниедегі бейбітшілік бағына сұрапыл соғыс қаһарын төкті. Отанымызды қорғау үшін еліміздің көптеген ер-азаматтары майданға аттанды.Барлық жұмыс соғыс талабына сай ұйымдастырылды. Партизан отряды құрылды.«Бәрі де Майдан үшін» деген ұран тастады. Еңкейген кәрі, өрімдей жас, еңбектеген балаға дейін елі, жері, Отаны үшін арпалысты.           

 Отан ана жылағанда шерленіп,

  Тапжылмастан шөгеді екен жерге бұлт.

 «Қара бұлтты қақ жарайық !»-деді де,

  Қолдарына қару алды ерленіп.

Әсемай:

Ұлы Отан соғысы жылдары КСРО 27 млн азаматынан айырылды, оның шамамен 4101 мыңы қазақстандықтар. 1710 қала типтес мекен, 70 мыңдай ауыл-селолар қирады.Фашистердің жан түршігерлік әрекеттері «Ост» («Шығыс») жоспарына негізделді. Бұл жоспардың мақсаты «Оқтың күшімен, найзаның ұшымен дүние жүзін бас идіру болды

1-ші дүниежүзілік соғысқа – 1 млд. астам халқы бар 36 мемлекет қатынасса, 1939-1945 жылы соғысқа 1 млд. 700 млн. халқы бар 61 мемлекет қатысты. 40 мемлекет территориясы – ұрыс шайқасына айналды.

Ұлы Отан соғысы жылдары КСРО 27 млн азаматынан айырылды, оның шамамен 4101 мыңы қазақстандықтар. 1710 қала типтес мекен, 70 мыңдай ауыл-селолар қирады.

Асхат:

Ұлы Отан соғысының алғашқы күнінен Кеңес Одағы, оның ішінде қазақ халқы бір адамдай Отан қорғауға аттанып, соғысты жеңіспен аяқтау үшін барлық күш-жігерін жұмсады.

Қазақстанда соғыстың алдында 6,2 миллион халық тұратын еді. Осы жылдары республикамыздан 1 миллион 196 мың 164 адам қару асынып майданға аттанды. Республикадан еңбек армиясына 700 мың адам жіберілді. Сонда Қазақстан соғыс жылдары әскери комиссариаттары арқылы 1 миллион 900 мыңдай адам сапқа тұрды.

Даңқты қарулы күштердің және еңбек армиясының құрамында мл қазақстандықтар болғанСоғыстың алғашқы күндерінен-ақ бүкіл халық жан тәнімен өз Отанын қорғауға аттанды.

Әлия:

Ат ауыздығы мен су ішкен, ер етегімен су кешкен сұрпалы соғыста ерлермен бірге қолдарына қару алып, Ұлы Отан  соғысына қатысқан батырларымыз: Бауыржан Момышұлы, Мәншүк Мәметова, Әлия Молдағұлова, Мәлік Ғабдулин, Талғат Бигелдинов, Қасым Қайсенов, Сағадат Нұрмағанбетов сынды ағаларымыз ел алдындағы борыштарын өтеп, еліміздің амандығын, жеріміздің тұтастығын қорғап қалды

Бейнероликпен таныстыру.

 Бекарыс:

Бұлт торлады аспанды,
Қара жер қанға ластанды.
Зеңбірек атып жан-жақтан,
Осылай соғыс басталды.

Ботакөз:
Соғыс деген қайдан шықты,
Авторы кім алғашқы?
Есіл адам, есі кетіп,
Оған несін жармасты?!
Бүкіл адам тарихының бетін неге қан басты?

Соғыс деген — аққан соры ақсүйектің, құлдың да,
Соғыс деген — төккен ары ұлдың және қыздың да.
Соғыс деген — Сотқарлардың қолындағы найзасы,
Соғыс деген — соғыс деген — зұлымдықтың айнасы.

Арсен: 

Қиылды,
Қанаты тәтті арманның.
Үзілді қайырмасы бақтарда әннің.
Әлемде еі сұмдық күн ана үшін —
Майданға азаматтар аттанған күн.
Бұлт басты,
Ашық сәні қашты аспанның.
Жоғалсын заты бұлай бас қосқанның.
Анаға ең ауыр күн тіршілікте —
Боздап кеп,
Боздағымен қоштасқан күн.
Қайғыдан кәрі таулар қап-қара боп,
Жеткізді жерге дейін қайың басын.

Көрініс:

«- Неміс басқыншылары Ленинградты қоршап алды. Сыртпен байланыс үзіліп, 90 тәулік қала қоршауда тұрды. Ладога көлінен өтетін бір ғана соқпақ арқылы кең байтақ Кеңестер Одағынан жиналған азық-түлік, киім-кешекті бораған оқтың астынан амалдап өткізіп, қала тұрғындарына жеткізілді.Содан бұл соқпақ-«өмір жолы» деп аталып кетті.

             Қазақстан тез арада –осы- «өмір жолы» соқпағымен ленинградтықтарға ұзын саны 140 вагоннан тұратын, екі теміржол составын жасақтады. Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті бұл сәлем-сауқатты оларға Жоғарғы Кеңестің Төрағасы Әбсемет Қазақбаевтың бастап баруын ұйғарды. Сыйлыққа қоса Қарағандының № 31 шахтасының кеншісі Түсіпов өз атынан хат жолдады. қоршауда қалған қала жұртшылығына моралдық күш беретін, рухын көтеретін бір сәлем сөз арнау кетпейқойды. Бұл ойымды Орталық Комитеттің отырысында айтып едім, көпшілік қолдады. «Сөз анасы –сәлем» демей ме қазақ, сол асыл сөзді кімге жаздыруды ойлаған кезде аузыма Жәкең-Жамбыл Жабаев түсті.

           Содан Орталық Комитеттің тапсыруымен 1941 жылдың күзінде қасыма ақындар Әбділда Тәжібаев, Ғали Орманов, тағы да біраз адамдарды ертіп Жәкеңнің аулына келдік. Бір топ адам сау етіп ертемен келгенге ауыл адамдары елеңдесіп қалды. Онсыз да соғыстың суық хабары жүректерін шайлықтырып қойған ғой. Жәкең ауыл сыртында ат үстінде жүр екен. Бәріміз сол кісіге қарай жүрдік.Амандық, саулықтан соң келген мақсатымызды айттық, жеткіздік. Жәкең біздің сөзімізді ат үстінде отырып тыңдады да, үнсіз қалды. Бір мезетте еңсесін көтеріңкіреп, қызылға түсер қырандай қомданып, қапталда жатқан ақ басты Алатауға қарап қойды да, ишарамен «үйге жүріңдер» дегенді білдіріп, өзі жол бастады.

            Қашанда да қонаққа жаюлы тұратын Жәкеңнің мол дастарханы,оның айналасына бәріміз жайғастық. Жәкең төрде ілулі тұрған домбырасын алдыртып, шанағын қағып-қағып жіберді. Әдетте қарт жыраудың жырды нөсерлетіп төгіп-төгіп жіберетін, бір сөзін екінші рет қайталамайтын қасиетін білетін ақындарымыз қағаз бен қаламдарын алып, аңысын аңдып дайын отыр. Жәкең жырын бастады, ол қағазға түсіп мәңгілік дүниеге айналып жатты…

Ленинградтық өренім,

Мақтанышым сен едің!

……………………………….

Шамы Күндей жайнаған,

Аспанға үйлер бойлаған…

Арқа тұтып алыста,

Айбыным деп ойлағам!

Жабықпағын Ленинград!

Отан әмір берген шақ.

Сап-сап қол барар

Қорғап сені ол қалар.

Жанышталар айдаһар!

Жата алмаймын төсекте,

Жаным қалай жайланар?

Құс ұйқылы көнемін,

Қайтып ұйқы көремін,

Жетсін деймін сендерге,

Жыл құсындай өлеңім,

Қаласында Лениннің,

Сайып қыран өренім…

           Көрініс: Келген мақсатымыз орындалып, кіші бесінде Алматыға олжалы оралдық. Қуанышымыз шексіз.

           Тез арада Жамбыл ақынның «Ленинградтық өренім» өлеңін орыс ақындары аударды. Артынша қарағандылық кеншілер хатын, Жамбыл өлеңін, республика жұртшылығы жинаған сәлем-сауқатты алып Қазақстан өкілдері Ленинградқа жүріп кетті.

           Жәкеңнің өлеңі көп кешікпей Бүкілодақтық радио арқылы оқылды, сан мәрте плакат болып басылып, қала көшелеріне ілінді. Сол кезді көзімен көрген көрнекті орыс жазушысы, публицист Всеволод   Вишневский «Правда» газетіне былай деп жазды:

            «…қалаға тез тараған плакаттан Жамбыл ақынның «Ленинградтық өренім» өлеңін оқығанда барлығымыз көзімізге жас алдық. Жылап тұрып қайта- қайта оқыдық. Қазақ халқының достығы мен сүйіспеншілігіне шексіз риза болдық. Алыста жатса да арқа сүйер тірегіміз барына қуандық.».

-Міне «Ақындар атасы» атанған Жәкең өлеңі тоңғандарды жылытты, қажығандарға әл берді, зұлым жауға қарсы бітіспес күреске шақырды. Соғыс түнегіне көмілген ұлы қаланың зеңгір аспанында найзағайдай ойнап, қыспаққа алған жауға сес көрсетті…».

Қаншама қиын- қыстау кезең болса да, совет жауынгерлерінің жігері мұқалмады. Олар осындай қиын кезеңдерде де, бір уақыт бір- біріне қолдау көрсетіп отырды. Мұның куәсі ретінде жауынгерлердің «Катюша» әні бәрімізге танымал.

«Катюша» биі

Нұрай:

Білеміз сұм соғыстың кезеңдерін,
Сел болып аққан қанның өздерін.
Елімді, Отанымды олжалауға,
Жау оғы жан ұшырып кезенгенін.

Көтердік сол соғыстың зардаптарын,
Қайғылы, қатерлі кез салмақтарын.
Елімнің бақыты үшін шеит болған,
Аяулы ардагерлер, саңлақтарым.

Болса да жер шарының кеңестігі
Оңай бізге келген жоқ Жеңіс күні
Жеңіс үшін аянбай қызмет етіп,
Тылда да еңбегімен тер төккені.

Бағлан:

Жеңіс келді далама,
Жеңіс келді қалама,
Жеңіс келді әке боп,
Елдегі бар балаға.
Жеңіс келді ән болып,
Келді ауылға сән көрік,
Жеңіс келді, алақай!
Тойып жейтін нан болып!

Нұрдәулет:

Айтып болды дүние талай әнді,

Аспан жүзін таң алды арай алды.

Жетсек деген арманға жетті-дағы,

Жеңіс деген бір сөзден ел оянды.

Төрт жыл бойы жел соғып, дауыл келді

Қала көрді, қиындық ауыл көрді

Жеңіс! Жеңіс! Әке мен оның ұлын,

Кездестірмей қойғаның ауыр болды.

Шыңғысхан:

1945 жылдың 30 сәуірінің кешінде 6 сағат 30 минутта Жеңіс туы тігілді. Ту тіккен — Рақымжан Қошқарбаев. 4 жылға жуық созылған қан төгіс аяқталды. 9 мамыр — Жеңіс күні. Бірақ бұл жеңіс оңайлықпен келмеді. КСРО-ның 1710 қаласы күл талқан болды. 70 мыңнан астам село мен деревняны өрттеп жіберді. Қаншама ана баласыз, қаншама бала әкесіз қалды. Соғыс даласынан 20 миллионнан астам адам қайтқан жоқ, ал соның ішінде 350 мыңы қазақ болатын.

Әлішер:

Иә, соғыс өзінің сұмдықтарын бүгінгі күнге дейін ұмыттырар емес. Ұлы Отан Соғысының жеңіспен аяқталғанына міне 70 жыл болды. Бірақ, сол жылдар жаңғырығы адамзат жүрегін әлі сыздатуда. Иә, уақыттың тарихы атты өз төрешісі бар.

 Иә аспанымызда Жеңіс туы желбірегеніне — 75 жыл. Соғыс өрті өшіп, қайғы мұңнан арылып, бейбітшілік орнап, бақыт гүлін тергенде — 75 жыл.

О.Бекарыс:

75 жыл — бейбір көктем таі атқалы,
75 жыл — шуақты күн таратты әнін.
Талай құс содан бері қайта оралды,
Талай бақ әлеміне қайта оранды.
Соғыста өлгендер тек оралмайды,
Тек ұрпақ олар жайлы айтады әнді.
75 жыл — жауыздықтың ажал оғы,
Біздің елдің үстінен ұшпағалы.

Мұғалім: Ұлы Отан соғысы Кеңес Одағы құрамындағы халықтар үшін басына түскен сын кезең болды. Осы сыннан халқымыз мүдірмей өтіп, әлем алдында беделі асқақтап, биік шыңдардан көріне білді.

Жауынгерлеріміздің бірлігі, асқақ рухы арқасында Ұлы Отан соғысы жеңіспен аяқталып, еліміз бейбіт өмірге көшті.

Әңгімені мұқият тыңдайды, топта талдап, өз ойларымен аяқтайды.

Ұлы Отан соғысына қатысты ақпараттармен бөліседі

Бейнероликпен танысады.

Оқушылар өлең жолдарын оқиды.

Оқушылар топтасып көрініс қояды.

Сыныптың қыздары «Катюша» биін билейді.

Соңы

Қорытынды.

Хормен: «Ұлы Жеңіс жасасын!»

Хор: «Жойылсын жалғыз сөз соғыс деген»

Сөзімізді Мұхтар Әуезов ағамыздың сөзімен түйіндейік: Біз күреспен алған бостандығымызды, еңбек сіңірген жерімізді, өзіміз орнатқан бақытты өмірімізді, озғын мәдениетімізді бүкіл езілген жанның көзін тіккен шаруашылығындай ұлы Отанымызды аянбай қорғаймыз. Осымен тәрбие сағатымыз аяқталды. Келіп қатысқандарыңызға Рахмет!

Хор: «Жойылсын жалғыз сөз соғыс деген»

Кері байланыс

Екі жұлдыз, бір тілек

Оқушылар өздерінің тілектерін, ұсыныстарын айтады.

Тақырыбы

Біз сыбайлас жемқорлыққа қарсымыз

Сабақтың мақсаты

- Сыбайлас-жемқорлықсыз мәдениеттің ролін түсінеді

- Қоғамға жат әдеттен бойларын аулақ ұстайды.

Құндылығы

Жауапкершілік, әділеттілік

Тілдік құзіреттілік

Жемқорлық – ғасыр дерті

Тәрбие сағатының формасы

Топтық жұмыс

Ресурстар

Плакат, кітаптар, видео, т.б.

Әдіс-тәсілдер

Баяндама, пікірталас, постер қорғау, т.б.

Барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Басы

Шаттық шеңбері

І.Ұйымдастыру кезеңі:

Көрме ұйымдастыру

«Жемқорлық – ғасыр дерті» атты сурет иллюстрациясы

Көрме ұйымдастырады

Ортасы

Кіріспе сөз:

Сыбайлас жемқорлық туралы түсінік беру: Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңынна сәйкес жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестiрiлген адамдардың, лауазымды адамдардың өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкiлеттiктерін және соған байланысты мүмкiндiктерiн жеке өзi немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүлiктiк (мүліктік емес) игiлiктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, сол сияқты игiлiктер мен артықшылықтарды беру арқылы осы адамдарды параға сатып алу деп түсініктеме берілген.

Баяндамашы: Сыбайлас-жемқорлық деген не?

“Сыбайлас-жемқорлық” деген “параға сатып алу”, “пара” ретінде, "corruptio" деген латын сөзін алып, анықтауға мүмкіндік береді. Рим құқығында сондай-ақ "corrumpire" түсінік болған, ол жалпы сөзбен айтқанда “сындыру, бүлдіру, бұзу, зақымдау, жалғандау, параға сатып алу” деген түсінік берген де, құқыққа қарсы іс-әрекетті білдірген. Орыс тілінің түсіндірме сөздігі сыбайлас-жемқорлықты пара беріп сатып алу, лауазымды адамдардың, саяси қайраткерлердің сатқындығы ретінде сипаттайды.

ҚР “Сыбайлас-жемқорлықпен күрес туралы” Заңы сыбайлас-жемқорлыққа келесідей анықтама береді. Ол: “...мемлекеттік міндеттерді орындайтын адамдар, сондай-ақ соларға теңелген адамдар, өздерінің лауазымды құзыреттерін және онымен байланысты мүмкіншілікті немесе өз құзыреттерін басқаша пайдаланып мүліктік пайда алу үшін заңмен қарастырылмаған мүліктік жайлылықты және артықшылықты қабылдау, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалармен аталмыш жайлылықты және артықшылықты оларға заңсыз беруге осы адамдарды парамен сатып алу”.

2001 жылы Мексикада БҰҰ - ның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы конвенциясына қол қоюға арналған. Дүниежүзілік конференция ашылды

БҰҰ. 2003 ж 9 желтоқсан күнін халық - қ сыбайлас жемқорлыққа қарсы күн деп жариялады.

Топтық жұмыс: «Егер мен болашақта Қазақстан Республикасының президенті болсам, сыбайлас жемқорлықпен қалай күресер едім?

(Әр топ постерге өз ой-пікірлерін жазып, қорғайды)

Сахналық көрініс (Әр топтан екі оқушы шығып, берілген мәтінге байланысты өз іс- әрекеттерін көрсетеді)

Сыбайлас-жемқорлықты қалай жоюға болады?

1.Пара бермеу және алмау.

2.Мақсаты нәтижелерге жету үшін,өз мүмкіншілігіңмен жетуге тырыс.

3.Парақорлықты көрсеңіз жергілікті органдарға және ақпарат көздеріне хабар беріңіздер.

Сыбайлас-жемқорлыққа қатысты баяндама оқиды.