Тарих пәнін оқытуда оқушылардың тарихи ойлау дағдыларын қалыптастырудың тиімді жолдары

Аннотация:
Мақалада жалпы орта білім беру мектебінде тарих пәнін оқыту барысында оқушылардың тарихи ойлау, талдау және себеп–салдарлық байланыстарды анықтау дағдыларын қалыптастырудың тиімді әдістері қарастырылады. Заманауи педагогикалық тәсілдер мен практикалық тәжірибе негізінде нақты ұсыныстар берілген.

Түйін сөздер: тарих пәні, тарихи ойлау, құзыреттілік, оқыту әдістері, білім сапасы.

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде тарих пәнінің басты мақсаты — оқушыларға дайын ақпаратты жаттату емес, тарихи оқиғаларды талдай алатын, өткен мен бүгіннің арасындағы байланысты түсінетін тұлға қалыптастыру. Осы тұрғыда тарихи ойлау дағдыларын дамыту — тарих пәні мұғалімінің негізгі міндеттерінің бірі болып табылады.

Негізгі бөлім

Тарихи ойлау — бұл тарихи деректермен жұмыс жасау, оқиғалардың себептері мен салдарын анықтау, әртүрлі көзқарастарды салыстыру және өзіндік қорытынды шығару қабілеті. Бұл дағдыларды қалыптастыру үшін сабақ барысында дәстүрлі әдістермен қатар белсенді оқыту тәсілдерін қолдану тиімді нәтиже береді.

Сабақта тарихи құжаттар, карталар, суреттер және кестелермен жұмыс жасау оқушылардың пәнге қызығушылығын арттырады. Мысалы, белгілі бір тарихи кезеңге қатысты дереккөздерді салыстыру арқылы оқушылар оқиғаны жан-жақты талдауға үйренеді. Сонымен қатар «Сұрақ–жауап», «Дебат», «Рөлдік ойын», «Тарихи реконструкция» әдістері оқушылардың сыни ойлау қабілетін дамытады.

Жобалық және зерттеу жұмыстары да тарихи ойлауды қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Оқушылар белгілі бір тақырыпты өз бетінше зерттеп, ақпарат жинақтап, оны сынып алдында қорғау арқылы зерттеушілік дағдыларын жетілдіреді. Бұл тәсіл олардың жауапкершілігін арттырып, өз пікірін дәлелдей білуге үйретеді.

Қорытынды

Қорытындылай келе, тарих пәнін оқытуда тарихи ойлау дағдыларын дамыту — білім сапасын арттырудың маңызды шарты. Белсенді оқыту әдістерін жүйелі қолдану оқушылардың пәнге деген қызығушылығын күшейтіп қана қоймай, олардың азаматтық көзқарасы мен ұлттық санасының қалыптасуына ықпал етеді. Мұғалімнің шығармашылық ізденісі мен кәсіби шеберлігі бұл үдерістің табысты жүзеге асуына негіз болады.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беру стандарты.

2. Тарихты оқыту әдістемесі. Әдістемелік құрал.

3. Педагогика және психология негіздері.