Қ

Жездібаев Төкеш Қабалұлы – спорт және туризм ардагері.

Жездібаев Төкеш Қабалұлы 1935 жылдың 25 желтоқсанында Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, № 19 Құмжарған ауылында дүниеге келген. Бірақ та, ол кісі ес білгелі осы аудандағы Ембі стансасында теміржолшылар жанұясында өмір сүргендігі айтылған. 1955 жылы Абай атындағы ҚазПИ студенті болып, бүкіл спорт және туризм саласының қыр – сырын меңгерген. 1960 жылы Абай атындағы (Қаз ПИ-ның) тарих – филология факультетін бітіреді. Мектептегі жылдық жұмысынан кейін 1961 жылы оны Республикалық туристік – экскурсиялық балалар стансасының ашылуына орай оны жұмыс жасауға шақырады. Бұл орында болашақ жастарға барлық күш жігерін және білімін бере отырып, 1997 жылға дейін жұмыс жасайды.

Ол Республикадағы балалар және жасөспірімдер туризмінің негізін қалаушылардың бірі болып табылады.

Төкеш Қабалұлы 70 шақты әдістемелік нұсқаулар жазып, жинақтарды құрды.

Қазақстан Республикасының және Кеңес үкіметі кезіндегі халықтық білім озаты және еңбек ардагері, спорт шеберінің кандидаты, тау туризмінің аға инструкторы, спорттық туризм бойынша Республикалық дәрежедегі төреші.

Балалар туризміндегі көп жылдық еңбегі үшін оған Қазақстанның туристік – өлкетану саласын дамуына үлкен үлес қосқанын бағалап, 2002 жылы Халықаралық Мәскеу Академиялық балалар – жасөспірімдер туризмі және өлкетану Жоғарғы аттестациялық комиссиясы оған «балалар – жасөспірімдер туризмі» өлкетану мамандығы бойынша Академик құрмет атағы берілді. Сонымен қатар «Золотой компас» сыйлығының иегері болып табылады.

Жездыбаев Тукеш Кабалович родился 25 декабря 1935 г в ауле №19 Кумжарганского сельсовета Джурунского (ныне Мугоджарского р-на Актюбинской области). Он прожил на станции Эмба этой же области в семье железнодорожника. В 1955 г студент КазПИ им. Абая. Туризм и спорт для него были едины. Первыми тренерами по боксу – Шох Больтекулы : по волейболу знаменитый Октябрь Джарылкапов по легкой атлетике Левченко Борис Федорович : Обатуров по велоспорту. По лыжным гонкам, туризму и альпинизму – Семченко Александр Архипович, Вододохов Алексей Алексеевич, по баскетболу супруги Нелидовы и многие знаменитости Алматы.

Тукеш Кабалович разработал и внедрил в жизнь более 70-ти методических рекомендации и пособий. В том числе : «Туризм и краеведение в школах Казахской ССР», «Организация работы туристко-краеведческих кружков, клубов», «В помощь организаторам школьных слетов и соревнований», «Меры безопасности при организации школьных туристских путешествий», «Типовая программа для вузов», «Основы туризма и краеведения». Подготовлены к изданию учебные пособия «Организация туристской работы из опыта работы,». Сборник «Туристские маршруты школьников по Казахстану», «Терминологический словарь» и т.д. Его перу принадлежит десятки газетных публикаций, выступления на радио и телевидении.

В течение десятков лет он прошагал горными маршрутами Тянь-Шаня : Кунгей,Терскей.Заилийский Алатау; Западного Тянь-Шаня; по Джунгарии; Западному Кавказу; по горам Алтая, Урала и Карпат.Маршрутами горного Крыма, Кокшетау. Каркаралы. Муголжара и Волговерховья. В июле 1995 года участвовал на юбилейной массовой альпиниаде на пик Абая (4010м) в составе ветеранов туризма и альпинизма совместно с президентом РК Нурсултаном Назарбаевым.

За многолетний добросовестный труд отмечен рядом гос. наград :

1967 год- значком ВЦСПС «За активную работу по туризму».

1971 год – значком «Отличник народного просвящения Казахской ССР».

1975 год – значком «Победитель соцсоревнования 1975 года».

1980 год – значком «Победитель соцсоревнования 1980 года»

1985 год – медалью «Ветеран труда».

1986 год – значком «Отличник просвещения СССР»

За долголетний труд в детском туризме. Достойно оценив его вклад в науку и практику развития туризма и краеведения Казахстана в 2002 году. Высшая аттестационная комиссия (ВАК) Международной Московской Академии детско-юношеского туризма и краеведения ему присвоила почетное звание Академик по специальности «детско-юношеский туризм и краеведение» он является обладателем приза «Золотой компас».