Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасының

«Жамбыл политехникалық жоғары колледжі»

мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорны

«Компьютерлік желі және желілік басқару» пәнінен

3ИС-18-1 тобына

«ТСР/ІР хаттамасының тұтастығы. ІР,ТСР,UDP,ICMP,DHCP,ARP» тақырыбындағы

ашық сабақтың әдістемелік әзірлемесі

Арнайы пәндер оқытушысы: Кошанбекова Р.У.

САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ

Пән атауы: Компьютерлік желі және желілік басқару

Оқытушы: Кошанбекова Р.У.

Оқу тобы: 3ИС-18-1

Күні: «23» 10 2020ж.

Сабақтың тақырыбы: ТСР/ІР хаттамасының тұтастығы.

ІР,ТСР,UDP,ICMP,DHCP,ARP.

Сабақтың түрі: Аралас сабағы

І. Ұйымдастыру кезеңі

а) «Зум» интерактивті программасын іске қосу;

ә) Сабаққа дайындау

б) Студенттерді зум программасы арқылы онлайн түрде түгендеу;

д) Сабақтың мақсатымен, барысымен таныстыру.

ІІ. Жаңа тақырыпты баяндау

Мақсаты: ТСР/ІР хаттамасының ұғымын түсіну. ТСР/ІР хаттамасының қазіргі таңдағы маңыздылығын түсіндіру. ТСР/ІР хаттамасының қызметімен танысу.

Білім алушыларды өз беттерімен жұмыс жасауға, ізденіске, жауапкершілікке, ұқыптылыққа, үнемшілдікке тәрбиелеу.

Білімділік: ТСР/ІР хаттамасының тұтастығын түсіндіргенде студенттердің білімділік дағдыларын, логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.

Дамытушылық: Білім алушылардың өзіндік ізденісін, шығармашылық қабілетін арттыру, теориялық білімін практикада қолдана білуге дағдыландыру .

Тәрбиелік: Білім алушыларды өз беттерімен жұмыс жасауға, ізденіске, жауапкершілікке, ұқыптылыққа, үнемшілдікке тәрбиелеу.

ІІІ.. TCP|IP хаттамаларының стегі

TCP|IP хаттамаларының стегі - TCP (Transmission Control Protocol) – бұл транспорттық деңгейдің ең кеңінен таратылған түрі. ТСР ең маңызды функциясына бұрыннан қолданылып келе жатқан IP (Internet Protocol) хаттамасымен салыстырғанда, мәліметтерді жоғалтпай жеткізуі болып саналады. Хабарламаны жеткізу үшін процесс – жіберуші мен процесс – алушының арасын алдын – ала жалғайды. Бұл құрылған жалғау дейтаграмманың нақты түрде жетуін қамтамасыз етеді. ТСР хаттамасының бүлінген немесе жоғалған пакеттерді қайталап жіберу мүмкіндігі бар. Хабарламаның нақты түрде жеткізілуіне белгіленген функциялар өңдеушілерді қосалқы бағдарламалардан және дейтаграмманы басқару амалдарынан босатады. Хаттама жіберуші мен алушы арасында мәліметтер жіберілуін қамтамасыз етеді. ТСР жалғауды қондыруға бағытталған болғандықтан, дейтаграмманы алған адресат жіберушіге алғаедығы туралы хабар беруі керек. Жалпы жіберуші мен алушы арасында виртуальды канал қондырылады, ол жерде олар хабарламамен алмасады және алғандығы туралы хабар жіберіледі.

2. ТСР/ІР хаттамасы туралы видеоролик көрсетіледі.

4. Модельді OSI (Модификациялау)

OSI – (Open Systems Interconnection)конструкциялары өзара ашылған моделдер стандарттау бойынша интернационалды ұйымдарда ISO – International Organization for Standardization) жүйеге келтірілген желіні ашу мақсатында жасалған. OSI модификациясын құруды 1977 жылы бастап, 1984 стандартты келісіммен аяқтады. Қазіргі заманда бейнелеу мен салыстыру хаттамаларының түрлі хаттамалары эталондық зерттеу мақсатында ұсынылып отыр.

OSI моделі 7 деңгейден тұрады (3.1- сурет):

-физикалық;

-арналық;

-желілік;

-транспорттық;

-сеанстық;

-ұсыну;

-қолданбалы.

5 . TCP|IP конфигурациясы

6. НЕГІЗГІ ХАТТАМАЛАРДЫ ТАЛДАУ

IP (Internet Protocol) хаттамасы-күрделі желілер мен деректерді жіберу желісі ортасындағы негізгі хаттама. ІР хаттамасы дейтаграмды хаттама болып табылады, яғни пакеттерді тағайындалған бөлімге дейін жеткізуді қамтамасыз етпейді. ТСР транспортты деңгейі жеткізу кепілдігіне жауап беруші.

“RIP хаттамасы (Routing Information Protocol – ақпараттық көлік хаттамасы) және “OSPF (Open Shortest Path First – «қысқа маршруттарды бірінші болып ашушы»)” – ІР желісіндегі роутер хаттамалары.

ICMP (Internet Control Message Protocol- күрделі желілердегі хабарламаларды реттеуші хаттама)" негізгі пакеттегі түйіндер мен маршрутизаторлар арасындағы желінің ұсақ-түйек қателіктерін ауыстыру мақсатында мамандандырылған хаттама. Арнайы дайындалған пакеттердің көмегімен пакеттердің тиістіорынға жеткізілмегенін, бөліктердегі пакеттердің бапталуы жайлы, шынайы емес шамалардың сипаттамалары жайлы, қызмет түрлері мен жодың өзгертілуі туралы жіберу, мекеменің болуы жайлы және т.б. хабарлайды.

ARP (Address Resolution Protocol – адресті қайта өзгерту хаттамасы) жергілікті(локальді) желідегі аппараттың ІР адресін қайта құрушы хаттама. Кері жағдайда RAPR (Reverse ARP) көмегімен түрлендіруді орындайтын хаттама.

TCP (Transmission Control Protocol – жіберу хаттамасының менеджері) жойылған түйіндер арасындағы есептеуді құрудың үйлесімімен заңдастырылған бекем ақпараттарды жіберуге кепілдік беретін хаттама. ТСР бірінші компьютерден басқа компьютерге шығыс желі арқылы топтастыруды жабдықтауда кемшіліксіз атқаруға мүмкіндік береді. ТСР байттық потоктардың құрамдас бөлігіне қарай сегменттер және олардың желілік деңгейі деп бөледі. Тағайындау бөліміне әкеп салушы жолшыбай бөлімі бір біріне тең болғандықтан, ТСР хаттамасы қайтадан тұрақты байттар легіне жинастырады.

- UDP (User Datagram Protocol – қолданушы дейтаграмм хаттамасы) дейтаграмм әдісімен жіберуге куәлік етуге кепілдік береді. Ары қарай тәжірибелік деңгейдің хаттамасын сипаттайды

HТТP (HyperТext Тransfer Protocol – гипертекстті жіберуші хаттама)" интернет- құжаттарды жеткізуші, басты жұмысы WWW мен орындалатын хаттама

- FТP (File Transfer Protocol – файлдарды жіберуші хаттама)" файлда сақталған деректерді жөнелту мақсатында құрылған хаттама

-POP3 (Post Office Protocol version 3 – почталық кабинеттің хаттамасы)” және “SMTP (Simple Mail Transfer Protocol – почтаға оңай тәсілмен жіберу хаттамасы)" электронды аочтаға келіп тускен ақпаратты жеткізу (POP3) және (SMTP);шығысқа жіберу мақсатындағы хаттамалар:

- SNMP” (Simple Network Management Protocol – желі басқарудағы жеңіл хаттама)" әр түрлі аспаптардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру мақсатында арнайы құрылған хаттама.

7. Нгеізгі хаттамалар туралы видеоролик көрсетіледі.

8. Қорытынды

IV. Learning Apps.org бағдарламасы бойынша тақырыпты бекіту

V. Үй тапсырмасы

VI. Қолданылған әдебиеттер:

1. Яворский В.В., Смағұлова Ә.С., Әміров А.Ж. «Компьютерлік желілер» - Астана, 2008 ж

2. Желілік технологиялардың негіздері С.В. Киселев И.Л. Киселев Мәскеу «Академия» баспа орталығы 2016

3. Сапақова С.З. «Компьютерлік желілер және телекомуникация-лық жүйелер – Алматы, 2014 ж.

4. Ақпарат тарту желісі мен жүйесі Б.В. Костров, В.Н. Ручкин Мәскеу «Академия» баспа орталығы 2016

5. Желілік әкімшіліктендіруді ұйымдастыру А.И. Баранчиков, П.А. Баранчиков, А.Ю. Громов Мәскеу «Академия» баспа орталығы 20165. Олифер В.Г., Олифер Н.А. «Компьютерные сети» - Питер, 2007г.

6. Закер К.. Компьютерные сети. – Санк – Петербург, «БХВ-Петербург», 2005

7. Гук М. Аппаратные средства локальных сетей. – СПб.: «Питер», 2007.

8. Желілік технологиялардың негіздері С.В. Киселев И.Л. Киселев Мәскеу «Академия» баспа орталығы 2016