Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Сәндік қолданбалы өнер

Мектеп: «Шәкәрім атындағы үш тілде оқытатын көпбейінді гимназия» КММ

Мұғалімнің аты-жөні: Джумадилова С.Г

Сынып: 6

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Тоқу тәсілдері. Ілмек бізбен тоқу. Тоқу тәсілдері мен техникалары.

Осы сабақта

қол жеткізілетін

оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.1.2.1 Әлем және қазақ ұлттық мәдениетіміздегі өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының ерекшеліктері туралы білімі мен түсінігін көрсету.

Сабақ мақсаттары

Барлық білім алушылар: Әлем және қазақ ұлттық мәдениетіміздегі өнер, қолөнер дизайн туындыларының ерекшеліктерін көрсете алады.Тоқу тәсілдері мен техникасын меңгереді.

Басым бөлігі: Әлем және қазақ ұлттық мәдениетіміздегі өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының ерекшеліктерін ілмекпен тоқу тәсілдерін ажыратады, орындайды, зерттейді.

Кейбіреулер: Әлем және қазақ ұлттық мәдениетіндегі өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының басқа елдердің тоқу өнерін элементерін салыстырып талдайды.

Бағалау критерийлері

• Тоқу өнерінің түрлерін біледі.

• Қазақ және әлем мәдениетіндегі ілмекпен тоқу өнерінің ерекшеліктерін меңгерген.

• Басқа елдердің тоқу өнерін элементерін салыстырады, талдайды

Тілдік мақсаттар

Пәнге тән лексика мен терминология: Әртүрлі тоқыма өнерінің өздеріне тән ерекшеліктерін сипаттайды. Тоқу тәсілдері мен техникасын, өз нәтижесін түсіндіре отырып, өзгенің және өзінің жұмысын жеттілдіруге конструктивті өзгерту үшін ұсыныстар жасайды.

•Ілмек біз, бстапқы бағанша, жартылый бағанша, шалмасыз бағанша, шалмалы бағаша

Құндылықтарды дарыту

Жалпыға бірдей еңбек қоғамы. Ынтымақтастық құндылығы- топтық жұмыс арқылы ашылады

Пәнаралық байланыстар

тарих - қазақ әдебиеті. (трих- қыздар тоқыма өнерінің шығу тарихын, қазақ әдебиеті - қазақ халқының сәндік –қолданбалы өнеріндегі маңыздылығын түсінеді.

Бастапқы білім

Тоқу өнері туралы оқушылар біледі. Тоқу өнері, тоқу өнерінің шығу тарихы, тоқу техникасы кезінде сақталатын қауіпсіздік техникалық ережелері біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

І. Ұйымдастыру кезеңі: оқушыларға амандасу.

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Аялы алақан»

Мақсаты: жылылық, сенімділік деңгейін, еркіндікті дамыту.

Нұсқаулық: қатысушылар шеңбер болып тұрады. Бүгінгі сабақтан қатысты жылы тілектер білдіреді. Бастапқы қатысушы жанындағы көршісінің қолын ұстайды. Тренинг шеңбер бойымен жалғасады. (Тренинг соңында қатысушылар дөңгеленіп қолдарын ұстайды)

ІІ. Топтарға бөлу. «Пазл» әдісі

Топтық тақырыпқа байланысты сурет қиындылары беріледі (Қазақ ұлттық өнерінде тоқыма өнерінің, киімдердегі тоқыма өнері, инерьердегі тоқыма өнері бар суреттер)

ІІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

«Ой қозғау» стратегиясы бойынша тақырыпты еске түсіру, сұрақ қою.

Сұрақтар:

1. Қолөнер туралы не білесіңдер?

2. Қолөнерде тоқудың ерекшелігі қандай?

3. Қолөнерде тоқу өнері қашан тараған?

ҚБ. Мадақтау сэнвичі.

«Аялы алақан»

«Ой қозғау» стратегиясы

Мадақтау сэнвичі

Сабақтың ортасы

(27 минут)

Сарамандық жұмыс

Сергіту сәті

3 минут

Тоқу өнері – қазақ халқының ежелден келе жатқан, ең алғаш киімі мен үй жабдығының негізі болған қадірменді өнер. Бұл тамаша өнер қазіргі талап тілектер тұрғысынан жалғастырып, тұрмыспен бірге ұласа дамып, одан сайын жетіліп, адамдарды сұлулыққа, әсемділікке жетелеуде. Адамдардың тұрмыс халдері үнемі өрлеуіне сай олардың мәдени тұрмыстық тілектері өсе түсуде. Сондықтан да әр адам киген киімінің қазіргі сән үлгісіне сәйкес бола отырып, қайталанбас әсем ерекшелігін, даралығын таныта білуге тырысады. Міне, осыған орай бізге көмекке келген өнердің бірі – тоқыма. Тоқымамен айналысқанда адам жеке басына аса қажет нәрсені жасау үшін тоқымайды: осы тоқу үстіндегі түрлі түсті бояулар әлемінің үйлесімділігін, алуан түрлі сән үлгілерін таңдап, түрлі тоқу әдістерін меңгеруі адамның талғамын, шеберлігін, ой-өрісін жетілдіріп, көркемдікті сезіну қабілетін дамытады. Соған орай, тоқу өнері басқа да істер сияқты үйренуді, ізденуді қажет етеді. Қазақ қолөнершілері тоқу ісіне көбінесе жүннен иірілген жіптерді пайдаланған. Қолмен тоқылған киімдер баяғыдан сәнде және жоғары бағаланады. Ең қымбат заттар-ол қолмен тоқылған заттар. Әдемілігі, өзіндік ерекшелігі жағынан қолмен тоқу машинамен тоқудан қалыспайды

Тоқылған заттың сапасы иірімжіптің дұрыс таңдалуына да байланысты болады.Иірімжіп бұйымның арналуына, фасонына, сәніне, т.б. сәйкес келуі керек.Бүгінде тоқыма сәнге айналған әлемде алуын түрлі иірімжіптер бар.Солардың ішінен кейбіреулерін қарастырамыз.

Іліптоқуға арналған иірімжіп түрлері:

зығыр, мақта иірімжібі, мохер, жүн иірімжібі, ангор, кашемир, альпак, вискоза, фасонды иірімжіп.

Қауіпсіздік ережесі:

1. Жұмыс орны жақсы жарықтандырылған болуы керек.

2. Орындық арқасы сүйеніп, тік отыру қажет.

3. Тоқу кезінде арқасы бар орындықта басты сәл иіп отырады.

4. Ілмек біздің ұшы қауіпсіз, шектелген болуы керек.

5. Тоқып жатқан жайма бүлінбеуі үшін және қолда иірімжіптің қиқымдары қалмас үшін тоқып бастағанда және аяқтағанда қолды жуу керек.

6. Жұмыс соңында барлық құрал-жабдықтар жәшікке жинап салу керек.

7. Ілмекбізді қорабымен алып жүру қажет.Оқушылар иірімжіптер түрлеріне байланысты үш топтарға бөлініп отырады.

Оқушылармен қазақтың ұлттық және әлемдік мәдениетіндегі сәндік қолданбалы өнерінің түрлері мен техникаларын қарастыруға болады.

«Миға шабул»әдісі арқылы сұрақ –жауап алу

• СҚӨ түрлерін білесіңдер?

• СҚӨ бұйымдарын жасау барысында қандай материалдар қолданады?

• СҚӨ қандай техника түрлерін білесіңдер?

о.д.д түсіну, талдау, пайдалану.

1 тапсырма (Т)

Әдіс: «Постерді құру» әдісі

1-топ : «Қазақ ұлттық өнерінде тоқыма өнерінің алатын орыны» атты тақырыбы

Бағалау критерии

Тоқу тәсілдері мен техникасының шығу тарихын біледі. Ілмек бізбен шалу әдәстерін түсіндіре алады.

Дескриптор

-тоқу тәсілдері мен техникасының шығу тарихын анықтайды.

- ілмек бізбен тоқу түрлерінжәне техникасымен танысыды

ҚБ: Смайликтер арқылы бағалау.(бір-бірін бағалау, 2 және 3 топ -1 топты бағалайды)

2-топ : «Киімдердегі тоқыма өнерінің көрініс табуы» атты тақырыбы

Бағалау критерии:

Киімдегі тоқыма элементтері түрлері арқылы тоқитын бұйым тандайды

Дескриптор:

-Тоқыма әдістері мен техникасына бар бұйым таңиды

- керекті жәптерді сәйкестендіріп алады.

ҚБ: «Бағдаршам» әдісі.(бір-бірін бағалау, 1 және 3 топ -2 топты бағалайды)

3-топ : «Инерьердегі тоқыма өнерінің көрініс табуы» атты тақырыбы.

Бағалау критерии:

Интерьердегі тоқыма өнері түрлері арқылы тоқитын бұйым тандайды

Дескриптор:

-Тоқыма әдістері мен техникасына байланысты бұйым таңдайды.

- Басқа елдердің тоқу өнерін элементерін салыстырады түрленін анықтайды.

ҚБ: «Бас бармақ» тәсілі. .(бір-бірін бағалау, 1 және 2 топ -3 топты бағалайды)

Сергіту сәті "Қара жорға

О.д.д:қолдану, талдау.

2 тапсырма (Т)

Әдіс: «Барлық оқушылармен жұмыс» әдісі.

Бұл жұмыс түрлі бүкіл сынып оқушыларының бір мезгілде жұмысқа жұмылдырылуын қамтамасыз етеді. Оқушыларың барлық сурақтарына мұғалім жұмыстың алдында жауап беруі тиіс, бұл оқушыларды да, мұғалімді де аландатпайды.

Оқушылар тоқыма техникасында (ілмек және шалма біз) орындалған бұйымдарының түрлерімен танысу.

Бағалау критерии:

Ілмек бізбен тоқуды үйренеді, түрлерімен танысыды.

Дескриптор:

- Тоқыма түрлерін зерттейді;

- Өз ойынан оқыған мәліметке таныстырылым жасайды;

Ілмек бізбен тоқу техникасы:

Ілмек біз, бстапқы бағанша, жартылый бағанша,

шалмасыз бағанша, шалмалы бағаншалармен танысады.

Презентация (оқушылардың жұмысы)

«Миға шабул»әдісі

Оқушылар би билеп сергіп қалады

Сабақтың соңы

5 минут.

Қорытынды.

КБ «Бағалау ағашы» әдісі

Әр бір оқушы өзін блоб ағашында қай баспалдаққа жеткенің көрсетеді. Неліктен?

Өз білім деңгейін анықтайды.

Мақсатыңа жеттің бе?

Жетпесең неліктен?

Бағалау ағашы» әдісі

Саралау

Бағалау

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Топта жұмысқа қабілеті жоғары оқушылар басшылық жасайды. Топ ішінде рөлді бөліп беру ұсынылады.

Барлық білім алушылар: оқушылары неғұрлым жеңіл тоқу әдістері мен техникасын орындайды

Басым бөлігі: оқушылары тоқу әдістері мен техникасын, яғни көптеген тоқу тәсілдерін таңдайды және жұмыстарын сәтті аяқтады.

Кейбіреулер: оқушылары күрделілігі басқа елдердің тоқу әдістері мен техникасын орындайды

Өзін өзі бағалау, өзара бағалау, топта бағалау, мұғалімнің бағалауы.

Жалпы бағалау:

Бағалау критерии

Тоқу тәсілдері мен техникасының шығу тарихын біледі. Ілмек бізбен шалу әдәстерін түсіндіре алады.

Дескриптор

-тоқу тәсілдері мен техникасының шығу тарихын анықтайды.

- ілмек бізбен тоқу түрлерінжәне техникасымен танысыды

ҚБ: Смайликтер арқылы бағалау.