"Түлкінің асыра алмаған айласы"

ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫ ҚАЗАЛЫ АУДАНЫ ӘЙТЕКЕ БИ КЕНТІ «Қ.СӘТБАЕВ АТЫНДАҒЫ №216 ОРТА МЕКТЕП» КММ

"Түлкінің асыра алмаған айласы"

(ертегі)

Жаздың жайма шуақ кезі еді. Күнге ысталып, қыздырнып, рахаттана керіле қоян, түлкі, тиін және қасқыржатты. Бұлар бұрынғы араласып келе жатқан достар болатын.

Бір күні қу түлкінің ойына арамза ой сап ете қалады. Ол өзінің бас пайдасы үшін есірткі егіп,байып достарынан алшақтағы келеді. Сөйтіп айласын асырмақшы.

Түлкі күнделікті жиналатын жерге достарының басын қосып өз ойын ұтымды жеткізеді. Ол егістік алқап тауып,сол жерге түрлі дақылдарегіп,егін бітік шыққан соң оны сатып, ақшаға кенелетінін жеткізеді. Байлыққа жету үшін зор амал екендігін ескерттіп айтып,бәрі бұған келісіп, қуанғандары соншалықты, бірден іске кірісе кетеді.

Түлкі ойындағы есірткінің дәнін аңқау достарына дәнді дақылдардың тұқымы деп алдап ектіре бастайды. Достары терлеп-тепшіп бірнеше күндер бойы егін алқабын суарумен айналысады.

Ал түлкі болса ауырдың үстімен, жеңілдің астымен жұмыс жасап, аңқау достарының еңбектеріне қызықтап қараумен болады.

Күн өтеді,түн өтеді,айлар өтеді жұмыстарын аяқтайды. Түлкі енді өскен есірткілерді бір күнде жинап қашып кетеді. Таңертең ұйқыдан оянған қоян мен тиін және де қасқыр аң таң болып қалады. Бар жұмыстарының зая кеткендігін,қу түлкінің ойында арамза ой бар болғандығын, өзінің бас пайдасы үшін жасалғандығын қасқар енді ғана түсінгендей. Барлығының көңіл күйлері түсіп, мұндай достың араларынан болмағандығы да көңілдеріне жайлылық тудырады. Арам достан, адал екі таяғым артық деген осындай нәрседен шыққан ау, сірә...

Бірсең қу түлкінің арамдығын алысқа бармайды. Есіл-дерті байып, көп ақшаға құныққан түлкі өзінің күнәсінен еш бейғам болған. Оның ізіне жолбарыс сақшы түсіп, аңдып қылымстық ізін суытпай түлкіні қамаққа алады. Есірткімен тәркілеп және де аң патшасы арыстанның алдына апарып ашық соты болады. Арыстанның үкімімен түлкі бейшара өмір бойы бас бостандығынан айырылып, «Қайытпас мекені» аралына аудартылады.

Түлкі жасаған жаманшылығы мен достарына сатқындық жасағаны үшін өмір бойы өкініп өтеді.

Мұны білген достары өтіріктің құны арзан екендігін, өтірік дос болу,қиянат жасау ең жаман нәрсе екенін ұғынады. Қоян, қасқыр және тиін өмірлерінің ақырына дейін адал айнымас достықтарынан еш айырылмайды.

6 «Б» сынып оқушысы

Сержанқызы Анеля