Тұрмыстық зорлық-зомбылық

Тұрмыстық зорлық тұтқыны көп пе?

Тұрмыстық зорлық зомбылық  талай уақыттан бері қозғалып жүрген ең өзекті тақырыптардың бірі. Қазіргі таңда бұл қылмыс көбеймесе азаймақ емес.
Тұрмыстық зорлық зомбылықтан ең көп зардап шегетін әйелдер мен балалар. Зорлық құрбандарының өмірі көбіне өліммен аяқталады. Таяқтан өлген ана мен жетім қалған балалардың жай күйі кімді болса да алаңдатары анық. 
БҰҰ ның дерегі бойынша, жыл сайын әлемде 50 мыңнан астам әйел зорлық зомбылықтан көз жұмады. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше,  Қазақстанда 2020 жылы  63447 іс тіркелген. 
Алайда зорлық құрбандарының 63% өз жәбірлеушісіне арыз жазудан бас тартқан.Қазақстанда тұрмыстық зорлық зомбылық бойынша, көптеген іс шаралар қолға алынып келеді. Тіпті Президент    жолдауында тұрмыстық зорлық-зомбылық бойынша жазаны қатаңдатуды міндеттеген болатын. Алайда, жағдай көңіл көлшітерліктей емес. Себебі, биылғы жылы көп өңірлерде өз зайыбының қолынан қаза тапқан әйелдер туралы жаға ұстатарлық оқиғалар тіркелді.

Еске сала кетсек, Қызылорда қаласында ер адам мас күйінде өз әйелін ұрып өлтіргені туралы ақпарат тарады. Марқұмның артында 3 баласы қалған.Бұл тек бір әйелдің ғана оқиғасы,қазіргі уақытта қанша әйел баласының жұдырық астында өмір сүріп жатқаны белгісіз.

Әлеуметтанулық зерттеулер бойынша, отбасыдағы зорлық зомбылықты туындататын негізі 7 себеп анықталды. Ең бірінші, әлеуметтік экономикалық сипаттағы проблемалар, соның ішінде жұмыссыздық. Статистика бойынша, Қазақстанда жұмыссыз адамдар саны 800мыңды құрайды. Жұмыссыз ерлер саны 209 600 болса әйелдер саны 239 200. Бұдан бөлек, 50 900 азамат ұйымның банкроттығына байланысты жұмыстан босатылып, шартты қысқартылуға ұшыраса, 107 300 азаматтың жұмыс іздеуге мүмкіндігі болмаған

Екінші себебі, жаман әдеттер нашақорлық, маскүнемдік, құмар ойындар, стереоптиктік көзқарастар мен моральдық психологиялық күш көрсету, психологиялық ауытқулар мен бұзылулар, білім мен мәдениеттің төмен деңгейі, жұбайына материалдық, қаржылық тәуелділік, сондай ақ, отбасында зорлық зомбылық үшін қылмыстық жауапкершіліктің болмауы,

Қоғамдағы агрессияның жоғары деңгейі,туыстарының отбасы өміріне арласу проблемалары, тұрмыстық зорлық зомбылықтың ушығуына алып келетін негізгі жайт ретінде анықталды.

Осы орайда зорлық құрбандарының бірі Әсия ханымнан сұхбат алып көрдік. Әсия ханым үш баланың анасы.Ол күйеуімен 10 жылдан астам уақыт бір шаңырақ астында тұрған.

Әсия ханымның айтуынша алғашқы тұрмыстық өмірінде бәрі жақсы болғанын айтады. Бірақ, уақыт өте келе күйеуінің мінезі өзгеріп, жиі ұрыс шығаруды,үнемі қол көтеруді әдетке айналдырыпты. Ақыры дау жан жалдың соңы, ажырасумен аяқталған.

Әсия ханым өз оқиғасын айта келіп, жас қыздарға ерте тұрмыс құруға асықпауды, сондай ақ өзін құрбан ретінде көрсетуді қоюды, балам әкесіз қалмасын деген ойлармен өмір сүруді доғару керек екенін қатаң ескертеді.

Қортындылай келе, өмір адам баласына берілген аманат. Ал өміріңізді қандай адамға тапсыратыныңыз ол сіздің қолыңызда;

Тастанбек Аяулым Шалхарқызы