Туған өлке ақындарының шығармалары («Жеткіншектің Жеті жарғысы» жобасы)

Тәрбие сағаты

Туған өлке ақындарының шығармалары («Жеткіншектің Жеті жарғысы» жобасы)

Күні

12.01

Класс жетекші:

Класс:

Қатысушылар саны:

Қатысушылар саны:

Сабақтыңтақырыбы: Эпиграфтар (тақырыпмазмұнынашатын)

Сыр елі-жырдың елі

Сабақтың мақсаты:

-Атадан  балаға  мұра  болып қалып отырған рухани байлығымыз — суырып  салма  ақындық  өнер,  семсер сөз,  серпінді жыр, төгілген терме өнерін құрметтеуге тәрбиелеу

Құндылықтарды дарыту

Талап: халық өнерін құрметтеу

Ұлттық құндылық: болашақ ұрпақтарға аманат

Ұят: рухани байлығымызды тани білу

Ресімдеу

Слайд,презентация

Музыкалық және бейне көркемдеу

интерактивті тақта, слайд

Үлестірмелі материалдар

мақал – мәтелдер жазылған плакаттар

Тақырыптықкөрмелерменақпараттықстендтер

Презентация

Дайындыққа арналған әдебиет

Интернет материалдары

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ресурстар

Сабақтың техникалық құрал-жабдықтары

Ұйымдастыру кезеңі (7 мин)

Ғасырлар  бойы  тозбай,  әр  уақыт  халыққа  қызмет  етіп,  атадан  балаға  мұра  болып қалып отырған рухани байлығымыз — суырып  салма  ақындық  өнер,  семсер сөз,  серпінді жыр, төгілген терме өнері. Бұл  табиғаттың  туған  халқымызға  тартқан  үлкен  сыйы.  Сол қасиетті де қастерлі халық өнері санқилы даму тарихын бастан өткереді.

«Қазақ жырауларының сан ғасырлық  шығармашылығын  негізінен  үш  кезеңге  бөліп қарастыруға болар еді. Бірінші  топқа  жыраулық  дәстүрдің  негізін  салған Қорқыт, Ұлық жыршы,  Сыпыра  жыраулар  жатады.  Жыраулықтың   қалыптасу  кезеңдерін  белгілейтін екінші   дәуірге   Асан  қайғы,   Қазтуған,   Шалгез  ( Шалкиіз ),     Доспанбет,   Ер  Шобан шығармалары кіреді.

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді, мектеп партасындағы қатарлары бойынша  орындарына отырады.

Компьютер

Сабақ басы (13 мин)

Қасиетті де киелі Сыр бойы- біріне-бірі өмірде жол, өнерде қол берген талай аты шулы Сыр сүлейлері шыққан өңір

Сыр бойында осы ұлы адамның өнерінің жалғастырушысы болып, байтақ Қазақстанға танымал болған көптеген ақын,  жырау,  сөз  зергері  молынан  шыққан. (Олар: Аяған қожа, Қыпшақ  Бұдабай,  Балқы  Базар,  Қаратамыр Дүр  Оңғар,  Шораяқтың  Омары,  Қарасақал Ерімбет,Ешнияздың Жүсібі,Таубайдың Жүсібі,Қаңлы Жүсіп, Керейт Даңмұрын, Нұртуған жырау,Тұрымбет жырау,Сәрсенбай жырау,Молдахмет жырау, атақты шайыр Тұрмағамбет Ізтілеуов   бірінен   кейін   бірі  өтсе,  осыларға  жалғаса  Қуаныш  Баймағанбетов,  Нартай Бекежанов,Асқар Тоқмағанбетов, Әбзалы Егізбаев, Әбділдә Тәжібаев,Төлеубай Үркімбаев пен  Әбдікәрім  Оңалбаев,  Әдікәрім  Ахметов)

1. Қазақстанға танымал жыраулар?

(Нұртуған жырау,Тұрымбет жырау,Сәрсенбай,жырау,

Молдахмет жырау)

2. Қармақшы  елі  –  ақын — жыраулар  мекенінде дүниеге келген танымал жырау, аңыз кейіпкері? (Қорқыт)

Компьютер

Ортасы (20 мин)

Кім тапқыр?

1. Ол поэзияның барлық жанрына қалам тартқан ақын. Шығыс тақырыбына батыл барып, байсалды  еңбек жасаған қазақ ақындарының бірі. Оның ақындығының шыңы–қазақ әдебиетінің қазынасына қосқан Фирдоуси  «Шах-намасының»  40  мың жолдық  аудармасы. Бұл  аударма емес, шайырдың шалқуы талантының теңізге айналып өсу жолдары.

2. Қазақ әдебиетіне қырғи тілді ақын ретінде енген. Оның өлеңдері, поэмалары, сықақ өлеңдері ұзақ жылдардан бері үздіксіз баспа бетінен көрініп келді. Алғашқы өлең жинағы «Еңбек жыры» деген атпен жарыққа шықты. Проза саласында «Сыр диқаны», «Асыл азамат».

Қазақстанның халық жазушысы, комедия жанрын дамытушы болса, КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты.

Қан мен тер романы авторы Қазақстанның халық жазушысы қазақ әдебиетінде кең құлашты көркем шығарма жазудың шебері?

1. Тұрмағанбет Ізтілеуов (1822-1939)

Тұрмағанбет  Сыр  бойында  ғасырлар  бойы  қалыптасқан жыраулық дәстүрде өзіндік өнер  нақышын  қосу   арқылы   жалғастыра  түсті. «Шаһнамені»

2-АсқарТоқмағамбетовтың де облыстың мәдениеті мен өнерін дамытуда сіңірген еңбегі ерекше. Ы.Жақаевтың өмірін бейнелейтін «Қыран тұғырдан ұшады» повестері жарыққа шықты. Ақын өз оқырмандарына 70-тен астам кітап ұсынды. Бүгінде туған ауылы, орта мектеп, Қызылордадағы Мәдениет үйі мен қала көшесіне А.Тоқмағамбетов есімі берілген.

3) Қалтай Мұхамеджанов –

4. Әбдіжәміл Нүрпейісов

Компьютер

Соңы

Сыр сүлейлерінің ортақ бір темірқазығы ислам еді. Тек сол қазыққа байланған жіптері, яғни ұстаздары ғана басқа еді.

Қорыта айтқанда, Сыр сүлейлері шығармаларында ұлттық дүниетанымның көрініс табуы заңды құбылыс. Кез-келген ақын өз өмір сүрген ортасы, әдет-ғұрпы, салт-санасынан алшақ кете алмайды. Ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан ұлттық құндылықтарды дәріптеу  де – сүлейлердің басты парызы. Сүлейлер салған сара жолды әрі қарай жалғастыру – келешек жастардың  парызы деп санаймын.

комппютер