400 000+ дайын материалды шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар, көрнекіліктер және авторлық материалдар - 690 тг-ден бастап
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Туындының анықтамасы. Туындыны табу ережелері.

Материал туралы қысқаша түсінік
11 сынып алгебра пәнінен
Материалдың қысқаша нұсқасы

Сабақ № 39

Колледж: «Колледж транспорта» КГКП

Күні:30.01.2024

Оқытушының аты-жөні: Жумадилова Ж.Ш.

Топ:11ЭАк

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Туындының анықтамасы. Туындыны табу ережелері.

Сабақ тақырыбы

Сабақтың түрі:

Жаңа тақырыпты меңгеру.

Сабақ мақсаттары

Туындының анықтамасын есептер шығаруда қолдана білуге бейімдеу

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

10.4.1.16 аргумент өсімшесін және функция өсімшесін біледі;

10.4.1.17 функцияның туындысын біледі және анықтамасы бойынша туындыны таба алады;

10.4.1.18 тұрақты және дәрежелік функцияның туындысын таба алады және дифференциалдау ережесін біледі және қолданады.

Бағалау критерийлері

Аргумент өсімшесін қолдана отырып, функция өсімшесін табады. Анықтамасы бойынша туындыны таба алады. Тұрақты және дәрежелік функцияның туындысын таба алады

Тілдік мақсаттар

Осы тақырыпқа қатысты терминдерді үш тілде меңгереді, қазақ, орыс, ағылшын тіліндегі әдебиеттердегі материалдарды меңгере алады. Ол үшін мынадай сөздіктер қолданамын.

Қазақша

Русский

English

Туынды

производной

Derivative

Жанама түзу

Касательная линия

Tangent line

Жылдамдық

Скорость

Velocity

Өзгеру жылдамдығы

Скорости изменений

Rates of change

Сызықты жуықтау

Линейное приближение

Linear approximation

Сызықтық қозғалыс

Линейное движение

Linear motion

Абсолютті максимум

Абсолютный максимум

Absolute maximum

Абсолютті минимум

Абсолютный минимум

Absolute minimum


Пәнаралық байланыстар

физика

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет


Ресурстар

Сабақтың басы

1-3 мин


5-7 мин





5-20 мин








































































Сабақтың ортасы

25-35 мин















35-65 мин

Ұйымдастыру сәті

Амандасу

Оқушыларды топқа бөлу. Пазл арқылы топқа бөлінеді

Үй жұмысын тексеру

Үй жұмысы( топтағы оқушылар дәптерлерін ауыстыру арқылы тексереді). Әр дұрыс жауап 1 ұпай

Шыршаны безендіру. (сұрақ -жауап) өткен сұрақтарға шолу жасап, жаңа тақырыптың мақсатын айқындау. Өткен тақырыптарда еске түсіреміз.

1.Функция нүктесінде аргумент өсімшесі нөлге ұмтылғанда сәйкес функция өсімшесінің шегі нөлге тең болса , онда функция нүктесінде қалай аталады? үздіксіз

2.у=f(x) функциясының графигінің М нүктесі шексіздікке ұмтылғанда бір L түзуінен ара қашықтығы нөлге ұмтылса, онда L түзуін у=f(x) функциясын қалай атайды? асимптота

3.Функция асимптотасы неше түрге бөлінеді: үш , вертикаль x=a, горизонталь y=b, көлбеу y=kx+b.

4. басқа айнымалыға тәуелді қандай-да бір айнымалының, тәуелсіз айнымалының белгілі бір өзгеруінде, қандай-да бір тұрақты мәнге шексіз ұмтылатындығын білдіретін математикадағы негізгі түсініктердің бірі қалай аталады. Шегі

5.  Шама шегі 0 болатын айнымалы шаманы қалай атайды. Шексіз кіші шама 
6. Шама шегі шексіздік болатын айнымалы шаманы қалай атайды: Шексіз үлкен шама табылады.

Тақтаға слайд ашылады.

Тақырып ашылады.

Сабақтың тақырыбы: Туындының анықтамасы. Туындыны табу ережелері.

Функцияны қарапайым қозғалыстар, құбылыстар мен процестерді және олардың өзгерісін математикалық модель тұрғысынан зерттеу мақсатында қолданады.

Аргумент және функцияның өсімшелері ұғымдарын анықтап алайық.

у=f(х) функциясы берілсін. Аргументтің х және х1 мәндері функцияның анықталу облысынан алынған.

Анықтама: х1 –х айырымын аргументтің х нүктесіндегі өсімшесі деп аталады.

Өсімшені Δх таңбасымен белгілеп, “дельта икс” деп оқиды, яғни Δх=

Аргумент х-ке Δх өсімшесін у=f(х) функциясы да өсімше қабылдайды. Бұл функцияның өсімшесі Δу деп белгіленіп, Δу =(у+ Δу )-у немесе , Δу = f(х+Δх)-f(х) теңдігімен анықталады.Сонда функция өсімшесі функцияның екі нүктедегі мәндерінің айырымына тең.

1-мысал. Аргументтің мәнін 1 ден 1,5 ке дейін өзгерткенде ,f(x)=4 функциясы аргументінің өсімшесі мен функциясының өсімшесі қандай болады?

Шешуі : Аргументтің өсімшесін табамыз :∆х=?_2−?_1 ∆x=1,5-1=0,5 ∆y=f( )-f( болғандықтан , f( ) және f( мәндерін есептейміз: f( )=f(1,5)=4*2,25-3+4=10 және f( )=f(1)=4*1-3+4=5 ∆y= y=f( )-f( =10-5=5 сондықтан жауабы 0,5 және 5

Туындының анықтамасы. Егер функция өсiмшесiнiң аргумент өсiмшесiне қатынасының аргумент өсiмшесi х0 да шегi бар болатын болса, онда оны f(x) функциясының нүктесiндегi туындысы деп атайды:

Туынды табу ережелері

Sinˈx= cosx

Cosˈx=-sinx

ctˈgx=


Туындыны табу алгоритмі

1. Аргументке өсімшесін беру

2. өсімшеге сәйкес функция өсімшесін анықтау

3.Функция өсімшесінің аргумент өсімшесіне қатынасын табу, яғни

4.Соңғы теңдіктен аргумент өсімшесі нөлге ұмтылғандағы шекті анықтау:

Text Box 1

lim






Есептер шығару:

f(х)=0 теңдеуін шешіңдер: f(х)=4х2 – 8х + 4

4*2х-8+0=8x+8=8(x+1)

f(х)0 теңсіздігін шешіңдер: f(х)= х3 + 4х2 – 9х + 1

*3x2+4*2x-9+0=x2+8x-9

Функцияның туындысын табыңдар: f(х)=(4  + 3)(4  – 3) + 2х2

(16x-9+2x2)= 16+4x

f(х)=0 теңдеуін шешіңдер: f(х)=-6х2 + 12х + 5

-6*2x+12=-12x+12=12(-x+1)=12(1-x)

f(х)0 теңсіздігін шешіңдер: f(х)= -  х3 + х2 + 3х

f(х)=0 теңдеуін шешіңдер: f(х)=5х2 – 20х + 1

f(х)0 теңсіздігін шешіңдер: f(х)= х3 – 27х

f (х) =3х3 - 2х

Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
17 ұстаз жүктеп алған
30.04.2024
635
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі