Күні:

Мұғалімніңаты-жөні:

Сынып: 7

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны:

Сабақтақырыбы

Үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлер

Сабақ түрі

Бекіту сабағы

Осы сабақта күтілетін нәтижелер

үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің анықтамасын біледі

Оқу бағдарламасына сілтеме

7.3.2.14 

үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің  анықтамаларын білу;

7.3.2.15 

үшбұрышқа  сырттай және  іштей сызылған шеңберлердің центрлерінің орналасуын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Оқушылар:

іштей және сырттай сызылған шеңберлердің центрлерін анықтай алады

үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің анықтамасын біледі

Бағалау критерийлері

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

- үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің центрінің қайда болатынын түсіндіреді;

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер

- Кесіндінің орта перпендикулярында жататын ........ нүкте берілген кесіндінің ұштарынан ............. жатады

- Жазыңқы емес бұрыштың ............бойындағы кез-келген нүкте оның ........... бірдей қашықтықта жатады

- Үшбұрыштың қабырғаларына жүргізілген .............. бір нүктеде .........

Пәнаралық байланыс

Сызу сабағымен: есептегі салынған фигуралардұрыстығына назар аударылады

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс жасау дағдысы, Activeboard «Шеңбер» инструментін қолдану дағдысы

Алдыңғы білім

Шеңбер,үшбұрыш,орта перпендикуляр, биссектриса,осы атаулардың анықтамысын білу және оларды сала білу

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланған іс-шаралар

Дереккөздер

Сабақтың басы

1 мин

3 мин

1 мин

I. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасып, оларды түгендеп, сабаққа дайындығын тексеру.

Сабақ тақырыбымен, жоспарымен және оқу мақсатымен таныстыру.

Өткен сабақты қайталау

Жұптық жұмыс.

Оқушыларға жұпта төмендегі терминдерді қай фигураға қатысты айтылғанын белгілеу қажет.

Тапсырманы жұбымен талдап отырып, өткен тақырыптар қайталанады.

Үй жұмысын тексеру және қателері болса талдау.

Сабақтың ортасы

7 минут

7 минут

7 минут

5 минут

7минут

5 мин

II. Жаңа сабақ.

1. Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі – үш орта перпендикулярдың қиылысу нүктесі және ол үшбұрыштың бірінші тамаша нүктесі болып табылады 

2. Кесіндінің орта перпендикулярында жататын кез-келген нүкте берілген кесіндінің ұштарынан бірдей қашықтықта жатады.

Дәлелдеу керек: АР = ВР

Дәлелдеуі: АРВ үшбұрышын қарастырса, m түзуінде жатқан РО кесіндісі үшбұрыштың АВ табанына жүргізілген әрі медианасы, әрі биіктігі болып табылады. Осыдан, бұл үшбұрыш тең бүйірлі үшбұрыш және АВ ─ оның табаны. Демек, АР мен РВ үшбұрыштың бүйір қабырғалары, және олар тең, яғни АР = ВР. Дәлелденді. Теореманы тағы басқа жолмен де дәлелдеуге болады: ОАР және ОВР тікбұрыштары екі катеті бойынша тең (ОА = ОВ, ОР ─ ортақ катет). Сондықтан, АР = ВР. Дәлелденді

Кері теорема:

Кесіндінің ұштарынан бірдей қашықтықта жатқан әр нүкте кесіндіге жүргізілген орта перпендикулярдың бойында жатады.

Дәлелдеу керек : N нүктесі m түзуінде жатады.

Дәлелдеуі: АNВ үшбұрышы қарастырылады: АN = NВ. Демек, АNВ үшбұрышы тең бүйірлі ұшбұрыш, сәйкесінше АВ ─ оның табаны. Демек үшбұрыштың N төбесінен табанына жүргізілген NО – оның әрі биіктігі, әрі медианасы. Осыдан, NО ─ АВ кесіндісінің орта перпендикуляры, яғни m түзуінде жатады. Дәлелденді

Салдары:

Үшбұрыштың қабырғаларына жүргізілген орта перпендикулярлар бір нүктеде қиылысады.

Жоғарыда дәлелденген теорема бойынша, АО = ОВ және ОВ = ОС. Бұдан, АО = ОС. Демек, О нүктесі АС-ның орта перпендикулярында жатады, яғни, m, n және р орта перпендикулярлары бір нүктеде қиылысады. Дәлелденді

III Мысал. Келесі тапсырмалар мұғаліммен бірге тақтада талданып орындалады.

1. Тікбүрұшты үшбұрышқа сырттай шеңбер сал.

2.     Сүйір бұрышты үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі үшбұрыштың ішінде жататынын дәлелдеңіз?

3.   АВС үшбұрышы берілген. АВ қабырғасының орта перпендикулярының АС және ВС қабырғаларының орта перпендикулярмен қиылысу нүктесін табыңыз? 

4.   Үшбұрыштың биіктіктері бір нүктеде қиылысатынын дәлелдеңіз?

IV. Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбер:

1. Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбердің центрі - ішкі бұрыштардың үш биссектрисасының қиылысу нүктесі, және ол үшбұрыштың екінші тамаша нүктесі болып табылады. 

Теорема:

Жазыңқы емес бұрыштың биссектрисасының бойындағы кез-келген нүкте оның қабырғаларынан бірдей қашықтықта жатады.

Дәлелдеу керек: DH = DN

Дәлелдеуі: ∆BHD және ∆BND тікбұрышты үшбұрыштары қарастырылады. Олар сүйір бұрышы және гипотенузасы бойынша тең (BD – ортақ қабырғалары, 1 және 2 бұрыштары тең, BHD және BND – тік бұрыштар). Бұдан, сәйкесінше олардың DH және DN катеттері де тең, яғни DH = DN. Дәлелденді.

Бұрыш қабырғаларынан бірдей қашықтықта және бұрыштың ішінде жататын әрбір нүкте осы бұрыштың биссектрисасында жатады.

V. Топтық жұмыс:(Әр топ өз мүшелерімен бірге келесі есептерді шығарады )

Оқушылар XXI ғасыр көшбасшысы ойынынойнайды . Ойынның шарты бойынша әр оқушы берілген 6 ұяшықтан кезекпен өзі қалаған ұяшықты таңдап сұрақтарды ашады. Қай оқушы ең көп ұпай жинаса, сол оқушы жеңімпаз болады.

_Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбер:

1. _{Шеңбер берілген. Осы шеңберге іштей сызылған үшбұрыш салыңдар}

2. _{Үшбұрышқа сыртай шеңбер салыңдар}

3. _{Үшбұрыштың биссектрисасы бір нүктеде қиылысатыны дәлелдеңіз}

4. _{Екі қабырғасы және іштей сызылған шеңбердің радиусы бойынша үшбұрыш салыңдар}

Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбер

1. Үшбұрыштың центрі арқылы өтетін және оның қабырғаларына перпендикуляр тузулер бір нүктеде қиылысатынын дәлелдеңдер

2. Тік бұрышты үшбұрышқа сырттай шеңбер салыңдар

3. Теңқабырғалы үшбұрышқа сыртай шеңбер сызудың жеңіл тәсілін көрсетіңіз

4. Жүктеу

   ЖИ арқылы жасау

   ЖИ арқылы жасау

   

   Бөлісу
   1 - айлық

   Материал тарифі

   -96% жеңілдік

   00

   05

   00

   ҚМЖ

   Ашық сабақ

   Тәрбие сағаты

   Презентация

   БЖБ, ТЖБ тесттер

   Көрнекіліктер

   Балабақшаға арнарлған құжаттар

   Мақала, Эссе

   Дидактикалық ойындар

   және тағы басқа 400 000 материал

   Барлық 400 000 материалдарды шексіз
   жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз

   1 990 ₸ 49 000₸

   1 айға қосылу

   Таңдау
   Материалға шағымдану

   Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз

   Жариялаған:

   Рашева Алфия Қуанышқызы

   02 Мамыр 2019

   9513

   Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз

   Шағымды қалдыру
   Тақырып бойынша 11 материал табылды

   үшбұрышқа сырттай және іштей сызылған шеңбер

   Материал туралы қысқаша түсінік

   үшбұрышқа сырттай және іштей сызылған шеңбер тақырыбында 7 сыныпқа арналған сабақ жоспары

   Материалды жүктеу

   Материалдың қысқаша нұсқасы

   Күні:		Мұғалімніңаты-жөні:
   Сынып: 7		Қатысқан оқушылар саны:	Қатыспаған оқушылар саны:
   Сабақтақырыбы		Үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлер
   Сабақ түрі		Бекіту сабағы
   Осы сабақта күтілетін нәтижелер		үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің анықтамасын біледі
   Оқу бағдарламасына сілтеме		7.3.2.14  үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің  анықтамаларын білу; 7.3.2.15  үшбұрышқа  сырттай және  іштей сызылған шеңберлердің центрлерінің орналасуын түсіндіру
   Сабақтың мақсаты		Оқушылар: іштей және сырттай сызылған шеңберлердің центрлерін анықтай алады үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің анықтамасын біледі
   Бағалау критерийлері		Дағдылар Бағалаукритерийлері Білу және түсіну орта перпендикуляр не екенін және үшбұрыш қабаырғаларына жүргізілген орта перпендикулярлардың қиылысу нүктесі сырттай сызылған шеңбердің центрі екенін,ал іштей сызылған шеңбердің центрі биссектрисаларының қиылысу нүктесі екенін ажырата алады Білімін қолдану үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің центрінсызғыштың көмегімен орта перпендикуляр және биссектрисалардың қиылысу нүктелерінсалу арқылы көрсетіп бере алады
   Тілдік мақсаттар		Оқушылар: - үшбұрышқа іштей және сырттай сызылған шеңберлердің центрінің қайда болатынын түсіндіреді; Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер - Кесіндінің орта перпендикулярында жататын ........ нүкте берілген кесіндінің ұштарынан ............. жатады - Жазыңқы емес бұрыштың ............бойындағы кез-келген нүкте оның ........... бірдей қашықтықта жатады - Үшбұрыштың қабырғаларына жүргізілген .............. бір нүктеде .........
   Пәнаралық байланыс		Сызу сабағымен: есептегі салынған фигуралардұрыстығына назар аударылады
   АКТ қолдану дағдылары		Интерактивті тақтамен жұмыс жасау дағдысы, Activeboard «Шеңбер» инструментін қолдану дағдысы
   Алдыңғы білім		Шеңбер,үшбұрыш,орта перпендикуляр, биссектриса,осы атаулардың анықтамысын білу және оларды сала білу
   Сабақтың барысы
   Сабақтың кезеңдері	Жоспарланған іс-шаралар			Дереккөздер
   Сабақтың басы 1 мин 3 мин 1 мин	I. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасып, оларды түгендеп, сабаққа дайындығын тексеру. Сабақ тақырыбымен, жоспарымен және оқу мақсатымен таныстыру. Өткен сабақты қайталау Жұптық жұмыс. Оқушыларға жұпта төмендегі терминдерді қай фигураға қатысты айтылғанын белгілеу қажет. Тапсырманы жұбымен талдап отырып, өткен тақырыптар қайталанады. Хорда Биссектриса Бұрыш α, α, α Диаметр Центр Доғал Тік Сүйір Доға Ұзындық Қабырға Үй жұмысын тексеру және қателері болса талдау.
   Сабақтың ортасы 7 минут 7 минут 7 минут 5 минут 7минут 5 мин	II. Жаңа сабақ. Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі – үш орта перпендикулярдың қиылысу нүктесі және ол үшбұрыштың бірінші тамаша нүктесі болып табылады  Кесіндінің орта перпендикулярында жататын кез-келген нүкте берілген кесіндінің ұштарынан бірдей қашықтықта жатады. Дәлелдеу керек: АР = ВР Дәлелдеуі: АРВ үшбұрышын қарастырса, m түзуінде жатқан РО кесіндісі үшбұрыштың АВ табанына жүргізілген әрі медианасы, әрі биіктігі болып табылады. Осыдан, бұл үшбұрыш тең бүйірлі үшбұрыш және АВ ─ оның табаны. Демек, АР мен РВ үшбұрыштың бүйір қабырғалары, және олар тең, яғни АР = ВР. Дәлелденді. Теореманы тағы басқа жолмен де дәлелдеуге болады: ОАР және ОВР тікбұрыштары екі катеті бойынша тең (ОА = ОВ, ОР ─ ортақ катет). Сондықтан, АР = ВР. Дәлелденді Кері теорема: Кесіндінің ұштарынан бірдей қашықтықта жатқан әр нүкте кесіндіге жүргізілген орта перпендикулярдың бойында жатады. Дәлелдеу керек : N нүктесі m түзуінде жатады. Дәлелдеуі: АNВ үшбұрышы қарастырылады: АN = NВ. Демек, АNВ үшбұрышы тең бүйірлі ұшбұрыш, сәйкесінше АВ ─ оның табаны. Демек үшбұрыштың N төбесінен табанына жүргізілген NО – оның әрі биіктігі, әрі медианасы. Осыдан, NО ─ АВ кесіндісінің орта перпендикуляры, яғни m түзуінде жатады. Дәлелденді Салдары: Үшбұрыштың қабырғаларына жүргізілген орта перпендикулярлар бір нүктеде қиылысады. Жоғарыда дәлелденген теорема бойынша, АО = ОВ және ОВ = ОС. Бұдан, АО = ОС. Демек, О нүктесі АС-ның орта перпендикулярында жатады, яғни, m, n және р орта перпендикулярлары бір нүктеде қиылысады. Дәлелденді III Мысал. Келесі тапсырмалар мұғаліммен бірге тақтада талданып орындалады. 1. Тікбүрұшты үшбұрышқа сырттай шеңбер сал. 2.     Сүйір бұрышты үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі үшбұрыштың ішінде жататынын дәлелдеңіз? 3.   АВС үшбұрышы берілген. АВ қабырғасының орта перпендикулярының АС және ВС қабырғаларының орта перпендикулярмен қиылысу нүктесін табыңыз?  4.   Үшбұрыштың биіктіктері бір нүктеде қиылысатынын дәлелдеңіз? IV. Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбер: Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбердің центрі - ішкі бұрыштардың үш биссектрисасының қиылысу нүктесі, және ол үшбұрыштың екінші тамаша нүктесі болып табылады.  Теорема: Жазыңқы емес бұрыштың биссектрисасының бойындағы кез-келген нүкте оның қабырғаларынан бірдей қашықтықта жатады. Дәлелдеу керек: DH = DN Дәлелдеуі: ∆BHD және ∆BND тікбұрышты үшбұрыштары қарастырылады. Олар сүйір бұрышы және гипотенузасы бойынша тең (BD – ортақ қабырғалары, 1 және 2 бұрыштары тең, BHD және BND – тік бұрыштар). Бұдан, сәйкесінше олардың DH және DN катеттері де тең, яғни DH = DN. Дәлелденді. Бұрыш қабырғаларынан бірдей қашықтықта және бұрыштың ішінде жататын әрбір нүкте осы бұрыштың биссектрисасында жатады. V. Топтық жұмыс:(Әр топ өз мүшелерімен бірге келесі есептерді шығарады ) Оқушылар XXI ғасыр көшбасшысы ойынынойнайды . Ойынның шарты бойынша әр оқушы берілген 6 ұяшықтан кезекпен өзі қалаған ұяшықты таңдап сұрақтарды ашады. Қай оқушы ең көп ұпай жинаса, сол оқушы жеңімпаз болады. Реттік номері Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбер Үшбұрышқа сыртай сызылған шеңбер 1 20 30 2 20 30 Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбер: Шеңбер берілген. Осы шеңберге іштей сызылған үшбұрыш салыңдар Үшбұрышқа сыртай шеңбер салыңдар Үшбұрыштың биссектрисасы бір нүктеде қиылысатыны дәлелдеңіз Екі қабырғасы және іштей сызылған шеңбердің радиусы бойынша үшбұрыш салыңдар Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбер Үшбұрыштың центрі арқылы өтетін және оның қабырғаларына перпендикуляр тузулер бір нүктеде қиылысатынын дәлелдеңдер Тік бұрышты үшбұрышқа сырттай шеңбер салыңдар Теңқабырғалы үшбұрышқа сыртай шеңбер сызудың жеңіл тәсілін көрсетіңіз Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Геометрия Сабақ жоспары 7 сынып 02.05.2019 9513 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курс саны 11 Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген