Білім беретін мекеменің аты

«№155 Д.Шыныбеков атындағы орта мектебі» КММ

Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда)

Д.Бижанова

Күні:

26.11.2024ж

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Тәрбие тақырыбы

«Вейптерден бас тартудың себептері»

Мақсаттары

Электронды темекінің ағзаға тигізетін кері әсерін және одан туындайтын ауру түрлерін айта отырып,зиян әсерін ашу.

Салауатты өмір салтын қалыптастыру,жат қылықтан аулақ болуға тәрбиелеу.Оқушылардың өмірге,әсіресе адамзат ұрпағына деген аяушылық сезімін,аурудың алдын-алуды үйрету,жаман әдеттен бойларын аулақ ұстауын,оқушының санитарлық-гигиеналық талаптарға сай болуын қалыптастыру,дамыту.

Еліміздің болашағы жастардың қолында екенін айта отырып,болашаққа деген көзқарасын қалыптастыру.

Сабақтың кезені/ уақыт

Педагогтың әрекеті

Оқушылардың әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Жастар арасында вейпингтің танымал болуының негізгі факторларының бірі - оның сәнді көрінісі мен ыңғайлы болуында. Электрондық темекінің дизайны мен дәмі ерекше болғандықтан, бұл жастарға өздерінің даралығы мен стилін көрсетуге мүмкіндік береді. Алайда, ғылыми зерттеулер мен медициналық деректер вейперлердің өміріне айтарлықтай қауіп төніп тұрғанын айтады. Электрондық темекіден шығатын аэрозоль құрамында өкпе мен жүрекке зиянды химиялық қосылыстар бар.

Электронды темекінің құрамындағы никотин физикалық тәуелділікті тудырады. Оны қолдануды бастаған орта мектеп оқушылары мен студенттер ғана емес, сонымен қатар жасы кіші балалардың да психоэмоционалды және физикалық денсаулығына әсер етеді. Елімізде вейпті 21 жасқа толма­ған ел азаматтарына сатуға тыйым салын­ған. Бірақ бұл тыйыммен мәселенің шешілуіне ешкім кепілдік бермейді.

АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) электронды темекі шегушілердің дертіне EVALI атты ресми атау берді. EVALI (E-cigarette, en vaping, product use associated lung injury) "электронды темекі шегуге байланысты өкпенің зақымдануына" қатысты қойылатын диагноз. 

Сондай-ақ бір құрылғыны бірнеше адам пайдаланғанда туберкулез бен гепатит ауруларын жұқтыруы мүмкін. Вейптің ең басты дерті - жүрек пен өкпе ауруларына шалдықтырады, соңы қатерлі ісікке ұласады. Ал сұйықтық құрамындағы хош иістендіргіштер аллергия мен бронхты демікпеге шалдықтырады екен.

Қауіпсіздік талаптарын сақтамаса электронды темекінің аккумуляторы қызып, құрылғы жарылып кетуі де әбден мүмкін. 

Жақында жуынатын бөлмеде электронды темекі шеккен 9 сынып оқушысы қайтыс болды.Оқиға Мәскеуде болған.Сондықтан мектептерде және қоғамдық орындарда вейпинг қаупі туралы және жастар тәуелділіктен көмек ала алатын ұйымдар туралы ақпараттық науқандар өткізу керек.

Аналар кеңесі «Темекісіз Қазақстан үшін» ұлттық коалициясымен бірге вейпке қарсы петиция жариялап, 20 мыңнан астам қолдаушылардан қол жинағанын айта кеткен жөн. Бұл мәселеге Мәжіліс депутаттары да назар аударып, депутаттық сауалдар жолдады.

Қазақстан қашан тыйым салады?

Электронды темекенінің оқушылар арасында кең таралғаны туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев сөз қозғаған еді.

Қазір ересектердің ермегіне айналған электронды темекіге оқушылар да әуестеніп барады. Мұндай темекіні балалар дүкеннен еш кедергісіз сатып алады. Бұл – қауіпті жағдай, - деп атап көрсеткен.

Вейпке шектеу енгізу туралы ұсынысты Үкімет те, Мәжіліс те қолдап отыр. Премьер-министрдің орынбасары – қаржы министрі Ерұлан Жамаубаев вейптен ел бюджетіне ешқандай қаржы түспейтінін айтты.

Вейптен бюджетке ешқандай пайда түсіп тұрған жоқ. Денсаулыққа да мүлдем пайдасы жоқ. Ал салдары ауыр, балалар шексе, ұлттық қауіпсіздік мәселесі туындап отыр. Сол себепті вейптің айналымын арттырмау үшін тиісті шара қолданып, толығымен тыйым саламыз, - деді Жамаубаев.

Вейпке тыйым салу туралы депутаттар сауалына жауап берген Үкімет басшысы Әлихан Смайылов та вейп-өнімнің айналымына тыйым салу үшін нормативтік құқықтық актілерге түзетулер енгізу керек екенін айтты.

Қазіргі уақытта Үкімет вейп-өнімдерді таратуға шектеулерді күшейту мәселесін қарастыруда. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша 33 елде никотинді тұтынудың электрондық жүйелері мен вейптерді сатуға тыйым салынған. Сондай-ақ 79 елде бұл өнімдерді қоғамдық орындарда пайдалануға, оларды жарнамалауға, насихаттауға және демеушілікке тыйым салатын немесе қаптамада денсаулыққа зиян екендігі туралы ескертулерді көрсетуді талап ететін кем дегенде бір ішінара шара қабылданған, - делінген Әлихан Смайыловтың жауабында.

Сондай-ақ электронды темекіні таратуға шектеулерді күшейту бойынша түрлі ұсыныстар қаралғанын атап өтті.

Құқықтық актілер туралы» заңның 19-бабының 3-тармағына сәйкес жеке кәсіпкерлік субъектілерінің мүдделерін қозғайтын нормативтік-құқықтық актілер жобаларына қатысты Кәсіпкерлік кодекс белгілеген жағдайларда және тәртіппен реттеушілік әсерге талдау жүргізіледі. Осы жылғы 31 мамырда мүдделі мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің, азаматтық қоғам мен бизнес-қоғамдастық өкілдерінің қатысуымен Кәсіпкерлік қызметті реттеу мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның жанындағы Сараптама тобының отырысы өткізілді. Онда вейп-өнімдерді таратуға шектеулерді күшейту бойынша түрлі ұсыныстар қаралды. Қазіргі уақытта вейп-өнімнің айналымына толық тыйым салуды көздейтін норма реттеушілік әсерге талдау рәсімінен өтуде. Үкімет осы норманы қолдайды. Реттеушілік әсерге талдау қорытындысы бойынша кодекске түзетулер ұсынылатын болады, - деді Әлихан Смайылов.

презентация

Сабақтың ортасы

Вейперлер 2 топқа бөлінеді: кәдімгі темекі шегушілер; жаңа электронды темекі шегушілер.

Үшінші кезеңде ойын өте күшті, бұл ойын мотивтердің күресі жоқ. Ол үнемі, күнделікті және ұзақ уақыт бойы ойнауға дайын. Ойын арасындағы үзілістерде ол тура қызады. Бұл кезеңде ақша ойыншыға ойын атрибуты ретінде қабылданады. Ойынның мақсаты: ойын өзі болып, үлкен қарыздар да, ұтылудың жаңа мүмкіндігі де маңызды болмайды. Және ойынмен емдеудің ең қиыны ойын тәуелділігін емдеу үшін дәрі-дәрмектік әдістері жоқ.

Интербелсенді тақта/ компьютер

Ойын тәуелділігін емдеу жылдам болуы мүмкін емес. Ойыншы мен оның жақындарынан шыдамдылық пен табандылық талап етіледі, ол кешенді және ұзақ емдеумен бірге осы ауыр аурудан құтылуға мүмкіндік береді. Ойын тәуелділігінен толық босату көбінесе адамның психикалық денсаулығын қалпына келтірумен де, оның өмірлік құндылықтары жүйесін қайта бағалаумен, үйреншікті өмір салтын өзгертумен де байланысты.

Ойынмен емдеуді тәжірибелі мамандар ғана жүргізілуі тиіс: психолог және психиатр-психотерапевт. Ойынға тәуелділікпен күресте ойыншының отбасы, оның туыстары мен достары баға жетпес көмек көрсетеді.

Тест: сізде ойын тәуелділігі бар ма?

1. Сіз ойынға жиі қатысып, ойынға жиі ақша табасыз ба?

2. Сіз жиі үлкен сомаға ойнайсыз ба?

3. Сіз казино немесе ойын автоматтары залына келгенге қарағанда ұзақ уақыт ойнайсыз ба?

4. Жеңіске жету үшін ставкалардың мөлшерін немесе жиілігін арттыруға ниет бар ма?

5. Сіз алаңдаушылық сезінесіз, егер ойын үзілген болса, тітіркенгіш келесіз?

6. Сіз ұтып алу үшін "аң аулайсыз": мысалы, ақша қарызға аласыз?

7. Сіз ставкаларды қысқартуға немесе ойыннан мүлдем шығуға бірнеше рет әрекет жасайсыз ба?

8. Сіз дағдарыстық жағдайларда жиі ойнайсыз (мысалы, жұмыста проблема болған кезде)?

9. Ойын үшін сіз үшін маңызы болған кәсіби немесе көңіл көтеру іс-шараларын құрбандыққа шаласыз ба?

10. Сіз өсіп келе жатқан борыштарға немесе басқа сипаттағы (әлеуметтік, кәсіби) мәселелерге қарамастан ойнай аласыз ба?

Егер сіз 10 сұрақтардың ең болмаса 4-не оң жауап берсе, сіз ойын тәуелділігі бар.

Қорытындылау:

Біздің сынып сағатының соңында сіздер бүгінгі сұхбаттың қорытындысын шығарып, ойын мен интернет тәуелділікке өз пікірлеріңізді және көзқарасыңызды білгіміз келеді. Қандай тұжырымдарға келгеніңізді естісек. (Оқушылар осы мәселе бойынша өз пікірлерін айтады,)

Оқушылар пікірлерін айтады