Волейбол ойыны арқылы мектеп оқушыларының дене қабілеттерін дамыту

Баяндама

Тақырыбы: «Волейбол ойыны арқылы мектеп оқушыларының дене қабілеттерін дамыту»

Баяндамашы: Боранбай Өркен

Құрметті әріптестер!

Волейбол – мектеп бағдарламасында кеңінен қолданылатын, оқушылардың дене және рухани дамуына зор ықпал ететін спорт түрі. Бұл ойын оқушылардың шапшаңдығын, ептілігін, секіру қабілетін және төзімділігін дамытуда ерекше орын алады.

Волейбол сабағында оқушылар допты қабылдау, беру, шабуылдау және тосқауыл қою сияқты негізгі техникалық әдістерді меңгереді. Осы әрекеттерді орындау барысында қол, аяқ, арқа бұлшықеттері белсенді жұмыс істейді, қозғалыс координациясы жақсарады.

Сонымен қатар, волейбол командалық ойын болғандықтан, оқушыларды ұйымшылдыққа, бір-біріне сенім артуға және жауапкершілікке тәрбиелейді. Ойын кезінде әр оқушы өз орнын, міндетін түсініп, команда үшін әрекет етеді. Бұл – ұжымдық рухты қалыптастырудың тиімді жолы.

Волейболдың тағы бір артықшылығы – жарақат алу қаупінің салыстырмалы түрде төмен болуы. Тікелей күш қолдану болмағандықтан, бұл ойын мектеп жасындағы балалар үшін қауіпсіз әрі қолайлы спорт түрі болып саналады.

Дене шынықтыру сабағында волейболды жүйелі түрде қолдану оқушылардың денсаулығын нығайтып қана қоймай, олардың спортқа деген қызығушылығын арттырады.1. Волейболдың оқушы ағзасына физиологиялық әсері

Волейбол ойыншылардан үнемі зейінді шоғырландыруды, жылдам қозғалыстарды, секіруді және қозғалыс бағытын күрт өзгертуді талап етеді.

Волейболмен жүйелі түрде айналысу мыналарға ықпал етеді:

• Координация мен ептілікті дамыту: Доптың ұшуына тез жауап беру қажеттілігі көру-моторлық координациясы мен кеңістіктік бағдарлауды дамытады.

• Тірек-қимыл аппаратын нығайту: Секіру және қозғалу аяқ, арқа және іш бұлшықеттерін қатайтып, дұрыс мүсінді (осанка) қалыптастырады.

• Тыныс алу және жүрек-қантамыр жүйелерін жаттықтыру: Ойынның жоғары қарқыны ағзаның жалпы төзімділігін арттырады.

2. Оқыту әдістемесі: қарапайымнан күрделіге

Өз сабақтарымда және секциялық жұмыстарда мен бірізділік принципін ұстанамын. Волейболға үйрету бірнеше кезеңге бөлінеді:

• Базалық кезең (бастауыш және орта буын): Доппен танысу. Біз волейболшының дұрыс тұрысын, алаңда қозғалу тәсілдерін, допты төменнен және жоғарыдан қабылдауды үйренеміз. Бұл кезеңде мен дайындық ойындарын («Пионербол», «Ауадағы доп») белсенді қолданамын.

• Негізгі кезең: Төменнен және жоғарыдан доп беру (подача), шабуыл соққысы және базалық тосқауыл (блок) қою техникасын үйрету. Саусақтардың микрожарақаттарын болдырмау үшін қолды дұрыс қоюға ерекше назар аудару маңызды.

• Тактикалық кезең (жоғары сыныптар): Ойын тактикасына үйрету. Оқушылар жауапкершілік аймақтарын бөлуді, қорғаныста (сақтандыру) және шабуылда (байланыстырушы ойыншы арқылы пас беру) ойнауды үйренеді.

3. Волейболдың психологиялық және тәрбиелік рөлі

Волейбол – бұл команданың қолдауынсыз бір ойыншы ештеңе шеше алмайтын спорт түрі.

• Ойын жауапкершілік сезімін тәрбиелейді: бір ойыншының қателігі жалпы есепке әсер етеді, сондықтан балалар бір-бірін сынауды емес, қолдауды үйренеді.

• Көшбасшылық пен бастамашылдық дамиды.

• Күйзеліске төзімділік және стандартты емес жағдайларда (миллисекунд ішінде) жылдам шешім қабылдау қабілеті қалыптасады.

4. Жұмыс нәтижелері және спорттық жетістіктер

Сабақтарда және мектепішілік спорт секциясы аясындағы жүйелі жұмыстың арқасында оқушылардың волейболға деген қызығушылығы айтарлықтай өсті.

2023-2024 оқу жылында Ұлттық мектеп лигасының аудандық кезеңінде волейбол ойынынан Кемертоған орта мектебі КММ 5-6 сынып қыздар 2-орын.

1.Алиасқар Еңілік 6 Ә

2.Азат Альфия 6И

3.Абдумуталлиб Нұрай 6Е

4.Жанат Амина 6Ж

5.Қонысбай Айым 5А

6.Қалай Жанерке 6 Е

7.Сағындық Сымбат 6Ә

8.Оразбай Фатима 6С

2024-2025 оқу жылы Ұлттық мектеп лигасы Волейбол ойынынан аудандық кезең 7-8 сынып қыздар арасында Кемертоған орта мектебі КММ 3-орын

Абдіманап Айжан 8З сынып

Абдумуталиб Нұрай 7С сынып

Азат Альфия 7И сынып

Бакытова Аяла 8Л сынып

Ергеш Камила 7М сынып

Қадылбек Іңкәр 8Ә сынып

Клучбек Нұрсая 8Д сынып

Махамбетова Томирис 8Б сынып

2025-2026 оқу жылында Ұлттық мектеп лигасы волейбол ойыны аудандық кезең 7-8 сынып қыздар 3-орын «Кемертоған орта мектебі» КММ. 8 «И» сынып оқушысы Азат Альфия, үздік ойыншы атанды.

Қорытынды

Азат Альфия 8И сынып

Алиасқар Еңілік 8Ә сынып

Азамат Асылайым 8И сынып

Асқар Дина 7К сынып

Самат Балжан 8И сынып

Сағындық Сымбат 8Ә сынып

Ергеш Камила 8Е сынып

Жәнібекқызы Сезім 8А сынып

Ережеп Рабиға 7Ә сынып

Қорытындылай келе, волейбол – бұл бала үшін өмірдің ерекше мектебі екенін атап өткім келеді. Ол еңбекқорлыққа, тәртіпке және қарсыласқа құрметпен қарауға үйретеді. Біздің, педагогтардың міндеті – материалдық-техникалық базаны (сапалы доптар, торлар) одан әрі жақсарту, жаңа ойын технологияларын енгізу және өз үлгімізбен балаларды спортпен шұғылдануға ынталандыру.