Ы.Алтынсарин «Атымтай Жомарт», «Мейірімді бала» әңгімелері

ПӘНІ:

Қазақ әдебиеті

Мектеп:

Ш.Ермағанбетова атындағы №246 орта мектеп

Күні: 11.12.2018 ж

Мұғалімнің аты-жөні: Тоқмырзаева Қуанышкүл

Сынып:10

Қатысқандар : 20 бала

Қатыспағандар: 1бала

Сабақтың тақырыбы:

Ы.Алтынсарин «Атымтай Жомарт», «Мейірімді бала» әңгімелері

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

 Ы.Алтынсариннің шығармашылығымен тереңірек таныстыру, әңгіменің тақырыбы мен жазушының идеялық мұратын мәтінге сүйене отырып ашу. Ы.Алтынсариннің ел болу идеясының өміршеңдігіне көз жеткізу; 
 Шығарманың эстетикалық,идеялық мәнін түсіне білуге, өзіндік талдау, жинақтау жасап, ойлай білуге дағдыландыру, жеке, топтық жұмыста шапшаңдық, тапқырлық танытуға, ойын әдеби тілмен өрнектей білуге төсілдіру; 
Ұлы ағартушының өмірлік ұстанған принциптері мен биік мұраттары болашақтың қамы екеніне тоқтала келіп, ел, Отан болашақ алдындағы борышын сезінуге, елін,жұртын сүюге тәриелеу. 

Сабақ мақсаттары

 Ы.Алтынсариннің шығармашылығымен тереңірек таныстыру, әңгіменің тақырыбы мен жазушының идеялық мұратын мәтінге сүйене отырып ашу.

Әңгімедегі көтерілген мәселелерді өмірмен байланыстыра алады.

Жақсыны үйреніп, жаманнан жиренуге қалыптасады.

Бағалау критерийлері

Жетістік критерийлері:

Әдебиет теориясына байланысты шығармаларының тақырыбы, айтыс өнеріндегі өшпес орны туралы біледі.

Ақын шығармаларын дағы мәселелерді өмірде қолданады..

Тілдік мақсат:

Оқушылар орындай алады: адал мен арам дүниені ажырата біледі.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:сюжет, датқа,төре, гүрзі, тамақтау.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Алдыңғы оқу:

« Азған елдің хандары», «Азған елдің билері» өлеңдерінен үзінді жаттау.

Жоспар:

Жоспарланған уақыт:

Жоспарланған жаттығу түрлері

Дереккөздер/

ресурстар

Сабақтың басы

Ынтымақтастық атмосферасын орнату.Топтық жұмыстар үшін оқушыларды (Жомарт,қанағат, мейірім, дәулет )

4 топқа бөлеміз. Ол үшін әңгіме желісі бойынша топтар жасақтаймыз.

Оқулық,

хрестоматия

Сабақтың ортасы

Мағынаны ажырату. Ой қозғау:

Кім жылдам?

1.Ыбырай Алтынсарин кім? Ол қай жерде дүниеге келді?

2.Оның білім алуына ықпал еткен кім болды?

3.Ы. Алтынсарин кімдердің шығармаларымен жақсы таныс болды?

4.Елді білім нәрімен сусындатып, көзін ашу мақсатында қандай жұмыстар атқарды?

5.Ақынның қандай өлеңдерін білесің?

6. Қандай әңгімелерін оқыдыңдар?

Топтық жұмыс. 
Ітоп. Ыбырай әңгімелері ( Атымтай Жомарт, Мейірімді бала) бойынша  

Сатылай кешенді талдау

* Авторы –

* Тақырыбы –

* Жанр түрі –

* Идеясы –

* Шығарма кейіпкерлері –

* Шығарманың тәрбиелік мәні -

Кері байланыс: «Дәл таптың!», «Орынды айтылған!», «Жарайсың!» сөздерімен мадақтау

ІІ топ. «Кубизм» стратегиясы.

«Атымтай Жомарт» , «Мейірімді бала» әңгімелері бойынша.

1. Әңгіме мазмұнын баяндаушылар.

2. Зерттеушілер (қиын сөздерді тауып; мағынасын іздейді. Мыс: жомарт; көңілге жел кіргізу; әбірет)

3. Сұрақ құрастырушылар (мәтін мазмұны бойынша сұрақтар құрастырады)

4. Афоризмдер табу (нақыл сөздер; мақалдар табу)

5. Дәнекерлеушілер (Қазіргі заманмен байланыстыру)

Кері байланыс: «Дәл таптың!», «Орынды айтылған!», «Жарайсың!» сөздерімен мадақтау

ІІІ топ. Эдвард де Бононың « Ақылдың алты қалпағы» әдісі бойынша талдау.

•Ақ (бұлт) - оқиғаның мазмұнын баяндайды.

•Қызыл (от) – ішкі сезім, эмоция, сезінулер және интуицияны білдіру.

•Қара (тұман) – негативті ойлау, мысалы: "бұл орындалмайды, себебі....”

•Сары (күн) - оптимизмді, ашықтықты, позитивті және конструктивті ойлар, ұсыныстар, мысалы:

«неге, бұлміндеттітүрдеорындалады!»

•Жасыл (дала) – жаңаидеяларағымынтудыратыншығармашылықойлар

•Көк (аспан) – жоғарыдеңгейдегіжалпыкөзқарастарды, білдіреді, қорытындылайды .
Кері байланыс: «Дәл таптың!», «Орынды айтылған!», «Жарайсың!» сөздерімен мадақтау

ІV топ. «Қос диаграмма» әдісі

1.Жомарт адам мен сараң адамның бейнесін салыстырыңдар.

Ұқсастығы мен айырмашылығын табыңдар.

Құнды пікір: "Егер мен бай болсам........................."

2.Мейірім мен жауыздықты салыстыр.

Ұқсастығы мен айырмашылығын табыңдар.

Құнды пікір: «Егер менің қолымда билік болса ...............»

Кері байланыс: «Дәл таптың!», «Орынды айтылған!», «Жарайсың!» сөздерімен мадақтау

Жұптық жұмыс . Тест ( төрт нұсқа)

І нұсқа

1в,2с,3в,4в,5в,6в,7а,8а,9с,10д.

ІІ нұсқа

1в,2а,3а,4с,5с,6а,7в,8с,9а,10с

ІІІ нұсқа

1а,2а,3д,4а,5а,6в,7с,8а,9с,10в.

ІV нұсқа

1а,2а,3а,4в,5в,6в,7с,8в,9д,10а.

Жеке жұмыс

«Жақсылық тамшысы» атты шығармашылық жұмыс арқылы бекітіледі.

1.Алдын ала дайындалған тамшы үлгісінде қиылған қағаздар үлестіріледі.

2.Мұғалім тақтадағы ақ қағазға тамшыларды ілуді ұсынады.

3.Мұғалім шығармашылық жұмыс нәтижесін қорытындылайды. Плакат астына дарияның суреті салынған плакатты іледі.

Интербелсенді тақта

Кітап көрмесі

(Ы.Алтынсарин шығармаларынан)

Ақылдың алты қалпағы

1.Әр бала тамшыға өзі жасаған жақсы істерін жазып жеткізеді.

2.Тамшыны іліп жатқанда әр бала өзгелерге, айналасына жасаған жақсылықтарын жария етеді.

Сабақтың соңы

Кері байланыс

Бағалау

Үйге тапсырма

Білімді бекіту.

1.Әңгімеден бойларыңызға қандай қасиет жинадыңыздар, нені ұғып, нені үйрендіңдер?

2.Әңгіме бізді неге, қандай қасиеттерге тәрбиелейді деп ойлайсыңдар?

Сол туралы өз ойларыңызды қысқаша айтыңдар

Екі жақты күнделік

Әңгімеде саған не әсер етті? Несімен әсер етті?

“ПОПС формуласы” арқылы сабаққа тұжырым жасау.

“ Менің ойымша...................................”

“ Себебі, мен оны былай түсіндіремін ...................................................”

“ Оны мен мына мысалдармен, фактілермен дәлелдей аламын....................................”

“ Осыған байланысты мен мынадай шешімге келдім.........................................................”

1.Қалыптастырушы бағалау

2. Өзара топтардың бағалауы

3. Мұғалімнің бағалауы

1. Ыбырай әңгімелерін оқу
2. «Ыбырай - балалар әдебиетінің атасы» тақырыбына ойтолғау жазу 

Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?

Бағалау – Оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Денсаулық және

қауіпсіздік техникасын сақтау