Сабақтың тақырыбы:

«Заң және Тәртіп» құндылығы

Қауіпсіздік сабағы (10 минут)

«Мұздағы қауіпсіздік»

Педагогтің аты-жөні:

Әбілқасым Ерболат

Күні:

19.01.2025ж

Сыныбы: 6ә

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың мақсаты:

1. Оқушылардың құқықтық білімдерін те отырып, жауапкершілікті арттыру, алдын қоя білуге баулу. 2. Оқушылардың ойлау, тыңдау, сөйлеу м дамыту, сөздік қорларын молайту. 3. Конституцияны, құқықтық нормативті актілерді орындай, құрметтей білуге үйр адамгершілікке, елжандылыққа, құқықты сауаттылыққа тәрбиелеу

Құндылыққа баулу

Заң және тәртіп

Тәртіп пен әділеттілік нормалар мен ережелерін сақтау қажеттілігін түсіну

Апта дәйексөзі:

Тәртіп – тәрбие бастауы

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

2. Психологиялық тренинг жүргізеді

3. Оқушыларды топқа бөлу

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді, мектеп партасындағы қатарлары бойынша  орындарына отырады.

Жаңа сабаққа кіріспе

1. Заң дегеніміз не?»

   • Заң – қоғамдағы тәртіпті реттейтін ережелер жиынтығы.

   • Заңдар мемлекеттің тұрақтылығы мен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

2. Негізгі заңдар мен олардың шыққан жылдары:

(Осы заңдардың маңыздылығы қысқаша түсіндіріледі, суреттер көрсетіледі.)

Оқушылармен талқылау:

• Заңдар бізге не үшін қажет?

• Егер заң болмаса, қоғамда не болар еді?

• Тәртіп сақтамаса, қандай мәселелер туындайды?

Сабақтың ортасы

.

Жалпы құқықтық сауаттылыққа арналған сұрақтар

❓ Сұрақ: Заң дегеніміз не? Ол не үшін қажет?
✅ Жауап: Заң – қоғамдағы тәртіпті реттейтін ережелер жиынтығы. Ол адамдардың құқықтарын қорғайды, қоғамда тәртіп орнатады және әділеттілікті қамтамасыз етеді.

❓ Сұрақ: Қазақстан Республикасының басты заңы қалай аталады?
✅ Жауап: Қазақстан Республикасының басты заңы – Конституция.

❓ Сұрақ: ҚР Конституциясы қашан қабылданды?
✅ Жауап: ҚР Конституциясы 1995 жылы 30 тамызда қабылданды.

❓ Сұрақ: Балалардың құқықтары қандай құжатпен қорғалады?
✅ Жауап: «Баланың құқықтары туралы» заң (2002 ж.), сонымен қатар БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенциясы (1989 ж.) баланың құқықтарын қорғайды.

❓ Сұрақ: Заң мен тәртіптің арасындағы байланыс қандай?
✅ Жауап: Заң – бұл жазылған ереже, ал тәртіп – осы заңдарды орындау. Егер заңдар орындалса, қоғамда тәртіп болады.

❓ Сұрақ: Егер адамдар заңды бұзса, қандай салдары болуы мүмкін?
✅ Жауап: Заң бұзған адам әкімшілік жазаға (айыппұл, ескерту) немесе қылмыстық жауапкершілікке (бас бостандығынан айыру) тартылады.

❓ Сұрақ: Қазақстанда 18 жасқа толмаған балалар қандай құқықтарға ие?
✅ Жауап: Балалардың оқу, денсаулық сақтау, демалу, отбасыда өмір сүру, ойын ойнау, ақпарат алу және өз пікірін білдіру құқықтары бар.

❓ Сұрақ: ҚР-да қандай мемлекеттік органдар құқықтық тәртіпті қадағалайды?
✅ Жауап: ҚР Ішкі істер министрлігі, Прокуратура, Сот жүйесі, Полиция, Ұлттық қауіпсіздік комитеті (ҰҚК).

Ситуациялық сұрақтар (жағдаяттар бойынша талқылау)

❓ Сұрақ: Егер көшеде таныс емес адам сізден жеке мәліметтеріңізді сұраса, не істеу керек?
✅ Жауап: Жеке мәліметтерді (телефон нөмірі, мекенжай, жеке куәлік нөмірі) ешкімге беруге болмайды. Мұндай жағдайды ересектерге хабарлау керек.

❓ Сұрақ: Досың дүкеннен ұрлық жасауды ұсынды. Сен не істейсің?
✅ Жауап: Ұрлық – заңға қайшы. Бұл әрекет қылмыс болып саналады, сондықтан бұған келіспеу керек және үлкендерге айту қажет.

❓ Сұрақ: Біреу интернетте сен туралы жалған ақпарат таратты. Не істеуге болады?
✅ Жауап: Бұл – «Жала жабу» және «Кибербуллинг» деп аталады. Мұндай жағдайда ата-анаға, мұғалімге немесе құқық қорғау органдарына хабарлау керек.

❓ Сұрақ: Мектепте бір оқушы екінші оқушыны мазақтап, ренжітті. Бұл қандай құқықбұзушылыққа жатады?
✅ Жауап: Бұл – буллинг (қорлау, мазақтау). Бұл заңмен тыйым салынған және оқушыны мектеп әкімшілігі немесе ата-анасы тоқтатуы керек.

❓ Сұрақ: Егер көршің табиғатты ластап, қоқысты кез келген жерге тастаса, не істеу керек?
✅ Жауап: Бұл – экологиялық құқықбұзушылық. Көршіні ескертуге, егер тыңдамаса – жергілікті әкімшілікке немесе экологиялық инспекцияға хабарлауға болады.

❓ Сұрақ: Егер көлік жүргізушісі жылдамдықты асырып, жол ережесін бұзса, қандай жаза қолданылуы мүмкін?
✅ Жауап: Жол ережесін бұзған жүргізушіге айыппұл салынады немесе жүргізуші куәлігінен айыруы мүмкін.

❓ Сұрақ: Ата-анаң сенің пікіріңді тыңдамаса, бұл қандай құқыққа қайшы келеді ме?
✅ Жауап: ҚР Конституциясы бойынша әр адам өз пікірін айтуға құқылы. Баланың да ойы маңызды, бірақ ата-ананың міндеті – баланың мүддесін қорғау.

Топтық жұмыс:

• Оқушыларды 3 топқа бөлу.

• Әр топқа құқықбұзушылықтың бір түрі беріледі (ұрлық, бұзақылық, жол ережелерін бұзу).

• Олар мәселені талқылап, шешімдерін ұсынады.

слайд

Сабақтың соңы

Өмір қауіпсіздігі. 10 мин

Ұғымдарды түсіндіру: Мұздан сақ болыңыз! • Оқушыларға мұз үстінде болу қауіптілігі туралы түсіндіру. • Осы тақырып бойынша иллюстрацияларды көрсету. • Нені есте сақтау керек? • Оқушыларға коньки тебуде ересек адаммен еріп жүруі керек екенінтүсіндіру. • Жазатайым оқиғаларға қарапайым мысалдар келтіріңіз. Мұзда өзін ұстау ережелерін түсіндіру. • Ненің рұқсат етілгенін, ненің болмайтынын түсіндіріңіз. • Дұрыс және дұрыс емес мінез-құлықтың иллюстрацияларын көрсетіңіз. 3. Қорытынды (2 минут). Ережелерді қайталау Осы тақырыпты талқылау ұнады ма? Бұл туралы ата-анаңызға айтасыз ба? «Мұздағы қауіпсіз мінез-құлық» бойынша кеңестері бар парақшаны тарату

Мұз үстінде қауіпсіздік ережелері:

1. Қоғамдық тәртіпке бағыну – өз өміріңді сақтау.

2. Қатты мұзды жерлерде ғана жүру. (10 см-ден жұқа мұзға шығуға тыйым салынады.)

3. Ауа райын бақылау. (Жылы күндері мұз әлсірейді, бұл қауіпті.)

4. Жалғыз немесе түнде мұзға шықпау.

5. Егер мұз жарылса, өзіңді қалай ұстау керектігін білу.

6. Құтқару қызметін шақыру – әрбір азаматтың міндеті.

Егер адам мұз астына түсіп кетсе, не істеу керек?

Төтенше жағдайларда кімге хабарласу керек? (112 нөмірін жаттау)