Қысқа мерзімді сабақ жоспары 8-сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

8.3В. Химиялық байланыс түрлері

Пән мұғалімі: Жанбекова Куляш Нышановна

Күні:

19.02.2021 ж

Сыныбы: 8

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

§39. Заттардың қасиеттерінің кристалдық тор құрылысына тәуелділігі

Оқу мақсаттары

8.1.4.3 -заттар қасиеттерінің кристалдық тор типтеріне тәуелділігін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Оқушылардың барлығы: Кристалдық торлардың түрімен таныс.

Оқушылардың көпшілігі: Заттардың қасиеттерінің кристалдық тор типтеріне тәуелді екендігін біледі. 

Оқушылардың кейбірі: Кристалдық тор құрылыстарына және зат қасиеттеріне мысал келтіре алады.

Тілдік мақсаттар

Тілдік дағдылар: тыңдалым, оқылым, айтылым, жазылым.

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Зат қасиеті, кристалдық тор, балқу температурасы, молекулалық кристалдық тор, атомдық кристалдық тор, иондық кристалдық тор.

Жазылым:

Натрий фторидінің кристалдық тор түйіндерінде натрий Na⁺ және фторид F^- иондары орналасқан. Натрий фторидін балқыту үшін осы күштерді әлсіретіп, кристалдық торды бұзу керек.

Айтылым:

Оқу бағдарламасы аясындағы түрлі тақырыптардағы сұхбаттасу барысында ресми және ауызша сөйлесу стильдерін қолдану; қажетті ақпаратты алу үшін неғұрлым күрделі сұрақтар қою; өз пікірін айту; түсінікке жауап беру; тапсырманы орындау барысында құрдастарымен қарым-қатынас жасау;

Құндылықтарға баулу

Жаңаны тануға ұмтылып, сын тұрғысынан ойлауға, бірлесе жұмыс жасауға, бір-біріне құрметпен қарауға, жауапкершілікті сезініп білім алуға дайын болу.

Пәнаралық байланыс

Физика

Алдыңғы білім

8 сынып. Кристалдық тор түрлері.

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Сабақтың ортасы

20 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру. Оқушыларды білім алуға жұмылдыру.

«Интервью» әдісі арқылы үй тапсырмасын пысықтау.

1. Кристалдық тор түйіндері дегеніміз не?

2. Кристалдық тор - ...... .

3. Иондық кристалдық тор туралы айтыңыз.

4. Атомдық кристалдық торлар қалай орналасады?

5. Молекулалық кристалдық тор дегеніміз не?

Бүгінгі сабақта:

• зат қасиетінің оның кристалдық торына тәуелді болатынын білетін боламыз.

Егер заттың құрылысы белгілі болса, онда оның қасиетін болжауға болады немесе керісінше заттың қасиеті белгілі болса, онда оның құрылысын анықтауға болатын заңдылық бар.

Осы заңдылыққа сүйеніп натрий фторидінің NaF, фтордың F₂ және фторсутектің НF балқу температураларын болжап көрейік.

Натрий фторидінің кристалдық тор түйіндерінде натрий Na⁺ және фторид F^- иондары орналасқан. Натрий фторидін балқыту үшін осы күштерді әлсіретіп, кристалдық торды бұзу керек.

• Олардың арасындағы байланыс өте берік.

• Натрий фторидінің балқу температурасы жоғары.

• Бұл заттардың балқымалары мен судағы ерітінділері электр тогын жақсы өткізеді.

• Иондық кристалдық торы бар заттардың қаттылығы жоғары.

• Суда жақсы еритін қасиеті бар.

Фтордың кристалдық торының түйіндерінде фтордың полюссіз молекулалары F₂ орналасады. Олардың арасындағы байланыс күші айтарлықтай мықты емес. Сондықтан фтордың балқу температурасы төмен болу керек. Фторсутектің кристалдық торының түйіндерінде полюсті фторсутек НF молекулалары орналасады. Олардың арасындағы байланыс фтордың полюссіз молекулалары арасындағы байланыстан күшті. Сондықтан фторсутектің балқу температурасы натрий фторидінің балқу температурасынан әлдеқайда төмен, бірақ фтордың балқу температурасынан жоғары болуы тиіс.

Атомдар арасындағы коваленттік байланыстар өте берік. Сондықтан атомдық кристалдық торы бар заттардың балқу температурасы жоғары және өте берік деп болжауға болады. Мысалы кремний оксиді SiO₂ – ұшпайтын және қиын балқитын зат.

Сонымен, заттардың қасиеттері көп жағдайда олардың кристалдық торымен анықталады деп қорытынды жасауға болады.

Тақырыпқа байланысты суреттер

Слайд 1

Сұрақтар

Слайд 2

Слайд 3

Слайд 4

Жұмыс дәптерлері

Слайд 5

Оқулық

Жұмыс дәптерлері

Слайд 6

Слайд 7

Суреттер

Оқулық

Слайд 8

Оқулық

Сабақтың соңы

15 мин

Біліміңді тексер

«Жауап беретін әріптес» әдісі бойынша сұрақтар:

1. а) Иондық; ә) атомдық; б) молекулалық құрылысы бар заттардың балқу температураларында қандай айырмашылықтар бар?

Жауабы: Атомдық кристалдық торлы құрылысы бар заттардың балқу температурасы жоғары. Иондық кристалдық торлы заттардың балқу температурасы атомдық кристалдық торлы заттарға қарағанда төмендеу. Молекулалық кристалды заттардың балқу температурасы ең төмен.

2. Өздерің білетін кристалдық торлардың әр түріне сәйкес екі заттан мысал келтіріңдер.

Жауабы:

• Иондық кристалдық тор: барий хлориді, натрий хлориді.

• Молекулалық кристалдық тор: галогендер, инертті газдар, су.

• Атомдық кристалдық тор: графит, алмаз, бор.

3. Қосылыстардың формулалары мен байланыс типтері арасындағы сәйкестікті табыңдар.

Жауабы:

Оқулық,

Слайд 9

Слайд 10

Рефлексия

«Орналастыр, сосын жауап бер» әдісі бойынша тапсырма:

Қиын балқитын бейметалдардың кристалдық торлары – атомдық. Төменде берілген заттардың қайсысының кристалдық торы атомдық, қайсысының торы молекулалық екенін анықтаңдар (жақшада олардың балқу температуралары берілген, °С): Бор В (2075), N₂ (-210),

S₈ (112,8), Sі (1417), Аs (817), Br₂ (-7,2).

Слайд 11

Кері байланыс

ЖЕТІСТІК БАСПАЛДАҒЫ

Слайд 12

Үй тапсырмасы

1. Online mektep сайтындағы тапсырманы орындау.

2. 137 бет, 4 – ші тапсырма.

Слайд 13

Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?

Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

«Интервью» , «Білетініңіздің барлығы», «Жауап беретін әріптес» әдістері

Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.

«Орналастыр, сосын жауап бер» әдісі

Денсаулық сақтау технологиялары.

Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.

Осы сабақта қолданылатын

Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.

Жалпы бағалау

Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.

1:

2:

Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.

1:

2:

Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?

1:

2: