#1 слайд
БАЛАЛАРДЫҢ ФОНЕТИКАЛЫҚ- ФОНЕМАТИКАЛЫҚ ЖЕТІЛМЕУІН ОЙЫН ӘРЕКЕТІ АРҚЫЛЫ ТҮЗЕТУ Дайындаған:

1 слайд

#2 слайд
Сөйлеудің қалыптасуы баланың барлық психикалық функцияларымен байланысты болады. Баланың сөйлеп адаммен қарым-қатынасқа түсу үшін міндетті түрде айтуы мен сөйлеуінде кемшілік болмауы тиіс. Сондықтан да сөйлеу кемістіктерін жоюға көп көңіл бөлінеді. Сөйлеу кемістіктері бар балалар сөздердің дыбыстық талдауында қиыншылық көреді. Сондай-ақ оқу мен жазу кезінде күрделі қателер келтіреді. Сондай кемшіліктердің күрделі бір түрі – тілдің фонетико-фонематикалық жетілмеуі болып табылады. Фонетикалық-фонематикалық жетілмеу - бұл фонемаларды дыбыстау мен қабылдау кемістіктерінің салдарынан болған әр түрлі сөйлеу бұзылыстары бар балалардағы ана тілінің дыбыстау жүйесінің қалыптасу үрдістерінің бұзылуы. Фонетикалық-фонематикалық жетілмеуі бар мектепке дейінгі балаларды оқыту және тәрбиелеу жүйесі сөйлеу кемістігін түзету мен сауат ашуға толық оқытуға дайындығын қосады (Г.А.Каше, Т.Б.Филичева, Г.В.Чиркина, В.В.Коноваленко, С.В.Коноваленко).

2 слайд

#3 слайд
Коррекциялық оқытудың негізгі міндеттері: Фонематикалық естуді дамыту. Дыбысты айтуды қалыптастыру. Сауат ашуға дайындау. Логопедиялық жұмыс баладағы бар (сақталған) дыбыстардың артикуляциясын нақтылаудан басталады.Фонетикалық-фонематикалық жетілмеуі бар балаларды коррекциялық оқытудың мазмұны

3 слайд

#4 слайд
Сабақтар фронтальді (барлық топпен) және жеке түрде ұйымдастырылады. Фронтальді сабақтар балалардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып бір жоспармен белгілі бір жүйеде жыл бойы жүргізіледі. Бұл сабақтарда ең алдымен дауысты дабастарды айту жаттықтырылады:  а, у, и, ә, э, о, ү, ұ, і, е  содан кейін дауыссыз:  п, к, л, х, с, з  және қайта қойылған дыбыстар : ц, т, б, д, г, ш, л, ж, р, ч , щ.

4 слайд

#5 слайд
Бағдарламалық материалды меңгеруге кері әсер ететін және оқыту үрдісін баяулататын ұсақ моториканың, байланыстырып сөйлеу, сөздік қор, лексико- грамматикалық қатар, буындық құрылым, фонематикалық қабылдау, дыбыстау бұзылыстары бойынша түзету жұмысында оқытудың тиімді тәсілдерін қолданған жөн. Логопедиялық тәжірибе ойын оқушылардың білім, білік, дағдыларды жақсы меңгеруіне ықпал ететінін көрсетеді. Ойын түзету жұмысының маңызды бағыты болып табылады. Ойын жаттығулары білімді белсендіруге, оқытылатын бағдарламаны сәтті меңгеруге ықпал етеді. Ойын оқушылардың осы уақытқа дейін дейін алған білім, білік және дағдыларын тәжірибеде қолдануға мүмкіндік береді. ойынды қолдану оқушының ойлау әрекетін белсендіріп, эмоционалды әрекетін жоғарылатады, тіл құбылыстарына деген қызығушылығын тудырып, дамытады. Логопедиялық сабақтардағы қолданылатын ойын тәсілдері.

5 слайд

#6 слайд
Әсіресе ойын дайындық жаттығуларын І кезеңде дыбысты дыбыстауды түзету, оқу мен жазу дағдыларын дұрыс қалыптастыру, сонымен қатар фонематикалық дислалия мен акустико-артикуляциялық дисграфияның алдын алу кезінде қолдану мақсатты болып келеді. Бәріне белгілі жаттығулар: «Күрекше», «Жалпақ тілді ұру», «Сылақшы», «Самосвал», «Саңырауқұлақ», «Ат шауып келеді», «Фокус», «Атты тоқтат», «Ара», «Кімнің әні?», «Кім келгенін тап», «Әріпті тап», «Бұл дыбыс қай үйде тұрады?», «Иә» және «жоқ», «Дыбысты тап», «Керек түсті тап», «Алақанмен шапалақта», «Дыбыс № ата», «Бұл қай дыбыс?», «Сөзде неше дыбыс бар?».Логопедиялық сабақтардағы қолданылатын ойын тәсілдері.

6 слайд

#7 слайд
Балаларда дыбысты дыбыстауды тексеруге арналған ойындар мен ойын тәсілдері. «Сиқырлы қақпақ». Ойын алаңында атауында зерттелетін дыбыс бар суреттер салынған шұңқырлар бар. Сиқырлы қақпақ олардың біреуіне түседі. Сол шұңқырдағы суретті бала атайды. «Вертолина». Дөңгелек циферблат бірнеше секторларға бөлінген. Олардың әрбіреуінде сәйкес сурет салынған, циферблаттың ортасында бағдар. Бала бағдарды қозғалыста отырып, оны бір суретте тоқтатады және атайды. Көңілді балық ұстау. Қораптың ішінде атауында зерттелген дыбыс бар картиналар салынған. Бала қармақтың көмегімен картиналарды ұстап, оларды атайды. «Сиқырлы рамашка гүлі». Ромашканың әрбір жапырағында зерттелген дыбыс бар сурет салынған. Бала жапырақтарды ашып, суретті атайды. «Кім ең байқағыш». Үстел үстінде конверттер жатыр, олардың әр біреуінде қиылған картинаның бөлігі. Бала жеке бөліктерді алып, жетіспейтін жеке бөліктерді іздейді, оны құрастырып, суретті атайды. «Жұмбақты сандық». Әдемі безендірілген сандықта атауында зерттелген дыбыс бар ойыншықтар салынған. Бала сипап сезу арқылы ойыншықты алады, оны шешіп, атайды.

7 слайд

#8 слайд
Фонетикалық-фонематикалық жетілмеуі бар балалармен фронтальді сабақтар үрдісінде ойынды қолдану ерекшелігі. Логопедиялық жұмыс үрдісінде еш күмәнсіз дидактикалық ойындық маңызы зор, олардың ортақ мақсаты- оқытатын. Дидактикалық ойын барысында бала логопедтің берген тапсырмасын дұрыс орындау керек, ал ойын жағдайы, ертегі кейіпкері немесе дидактикалық қуыршақ, ойыншық оған көмектеседі. Әрбір ойын аяқталған құрылымға ие болып, ойын міндеті, мазмұн, ойын әрекеттері, ертегілер нәтижесі (қорытынды) секілді негізгі элементтерді қосқан жөн. Сиқырлы қапшық». Мақсаты:  с  және  ш  дыбыстарын вербальды деңгейде ажыратуға балаларды машықтандыру. Жабдықтау: «сиқырлы қапшық», кішігірім ойыншықтар, құрамында сәйкес дыбыс бар. Ойынның барысы: Логопед балаларға кезек-кезек сиқырлы қапшықтан ойыншықты алып, дыбыстар санын анықтап, атауға ұсынады. Дұрыс айтқандар жеңімпаз атанады. Ескерту. Ойынның күрделі нұсқасы балалар ойыншықты сипап-сезу арқылы танып, содан қапшықтан шығарып, өзін тексереді.

8 слайд

#9 слайд
«Қатені тап» ойыны Мақсаты: балаларды сөздегі буындар мөлшерін анықтауда жаттықтыру. Жабдықтау: әр біреуінде сөздің буындық сызбасы (бір, екі және үш буынды сөздер) бар үш вагонды поезд; заттық суреттер. Ойынның барысы: логопед балаларды кішкентай поезбен таныстырады. Поездың үш вагоны бар. Әр вагонның эмблемасы бар (сөздің буындық схемалары) әрбір вагонда суреттер келе жатыр. Бірақ поезд келесі станцияға дейін суреттер атаулары эмблемаларға сай бала ғана барады (сөздердің буындық схемалары). Логопед поезд жүрмегі тұр, ендеше қатені тауып алу керек дейді. Балалар логопедтің көмегімен қателерді тауып, түзетеді (суреттерді ауыстырады).

9 слайд

#10 слайд
Тілдің фонетикалық-фонематикалық жетілмеуі бар мектеп жасына дейінгі балалар үшін ойын әрекеті бұл балалардың тұлғасы мен интеллектінің жан- жақты дамуы үшін қолайлы жағдай ретінде өз маңызы мен рөлін сақтайды. Бірақ дыбыстаудың жетіспеуі, сөздердің дыбыстық бейнесін нақты қабылдаудың жеткіліксіздігі, бұның барлығы әр түрлі дәрежеде ойын әрекетіне әсерін тигізеді. Балалардың жан-жақты дамытушы басты әрекеті ойын болып табылатын ойын әрекетінің мәні ойын тәсілдерін логопедиялық жұмыста қолдануға мүмкіндік береді. сонымен қатар түзету әсерлері кезіндегі түрлі әдістер ішінде ойынды бірінші орынға қояды. Сабақта ойынды және жеке ойын әрекеттерін қолдану арқылы тілдің фонетикалық-фонематикалық жетілмеуі бар балалармен түзету жұмысы кезінде пайда болатын қиындықтар қатарын түзетуге болады. Сонымен, логопедтің жұмысы әдеттегі тәрбиешінің шараларына қарағанда көп мөлшерде ойын тәсілдері мен жеке ойын әрекеттерін қолдануды талап етеді. Сонымен қатар дидактикалық ойындардың маңызы өте зор. Дидактикалық ойындар ерекше тәрбиелеу мәніне ие. Ойындар дербес тілдік әрекеттік дамуының маңызды құралы болып табылады. Қорытынды

10 слайд