Жоғарғы нерв қызметінің физиологиясы. Рефлекс түрлері. Шартты және шартсыз рефлекстер. Ес, ұйқы,жады

#1 слайд
Жоғарғы нерв қызметінің физиологиясы. Рефлекс түрлері. Шартты және шартсыз рефлекстердің пайда болу механизмі. Шартты рефлекстердің тежелуі. І және ІІ сигналдық жүйе. Жоғары жүйке қызметінің типтері. Түйсік, ес. Ұйқы

1 слайд

#2 слайд
Жоғарғы нерв қызметінің физиологиясы Жоғары жүйке қызметінің физиологиясы — посткеңестік кеңістікте бөлінген бөлім физиологиялар, жоғары бөлімнің функцияларын зерттейтін орталық жүйке жүйесінің — ми қыртысының мидың, ол арқылы жоғары дамыған организмнің қоршаған ортамен ең күрделі байланысы қамтамасыз етіледі. Мінез-құлық пен ақыл-ой әрекетінің жүйке механизмдерін зерттеумен айналысады. Ғылымның негіздері еңбектерде баяндалған Сеченова И.М. және Павлова И.П., мидың психикалық қызметінің физиологиялық механизмдерінің мазмұны мен қасиеттерін ашқан.

2 слайд

#3 слайд
Рефлекс түрлері Рефлекс(лат reflexus — кері қайтарылған, шағылысқан) — ағзаның ішкі немесе сыртқы тітіркендіргіштер әсеріне орталық жүйке жүйесінің қатысуымен қайтаратын жауабы. Рефлекс туралы түсінікті алғаш рет ұсынған француз философы Р.Декарт (1596 — 1650). Ол Рефлексті санаға тәуелсіз, жан әрекетінің нәтижесі деп есептеді. “Рефлекс” терминін жүйке жүйесі физиологиясына чех ғалымы Й.Прохаска (1749 — 1820) енгізді. Бұл ілімді орыс ғалымдары И.М. Сеченов пен И.П. Павлов одан әрі дамытты.

3 слайд

#4 слайд
Шартты және шартсыз рефлекстердің айырмашылығ ы Шартсыз рефлекстер – гомеостаз тұрақтылығын сақтау үшін тұқым қуаланып берілетін (филогенезде қалыптасқан) рефлекторлы механизмдер. Шартты рефлекстер – организмнің қоршаған ортаға бейімделу реакциясы. Шартты рефлекстер - ойлау қабілеттің, мінез-құлықтың және қоршаған ортаға бейімделу негізі.

4 слайд

#5 слайд
И.П. Павловтың І-ші және ІІ-ші сигналдық жүйелер туралы ілімі. Бірінші сигналдық жүйе – организмге сыртқы және ішкі ортадан келетін көру, есту және басқа сезім жүйелерінің сигналдары. Бұл адам мен жануарларға ортақ жүйе болып табылады. Екінші сигналдық жүйе – адамға ғана тән, яғни сөйлеуге байланысты. Оның сигналдары – еститін, оқитын және айтылатын сөз. Бірінші сигналдық жүйесімен сезілген заттардың бейнесі екінші сигналдық жүйесімен анықталады, яғни сөз арқылы түсіндіріледі.

5 слайд

#6 слайд
Жоғарғы жүйке қызметінің типтері Жоғарғы жүйке жүйесінің типтері — И. П. Павловтың типологиясы, жүйке жасушаларының жұмыс қабілеттілігінің деңгейі, қозу мен тежелудің арақатынасы және қозғалыстың жылдамдығы бойынша. Павловтың жоғарғы дәрежелі жүйке әрекетінің төрт түрі бар: 1.Күшті теңдестірілген мобильді. Қозу және тежелу процесі күшті және қозғалғышты, бұл қиын өмірлік жағдайларда жоғары бейімделу мүмкіндіктері мен тұрақтылықты қамтамасыз етеді. 2.Күш, тепе-теңдік, алмасу. Ми қыртысының нерв клеткаларының қызмет қабілеті төмен, қозу нашар дамыған, тежелуі басым. 3.Күшірек алмасу, тепе-теңгіштік. Қозылу мен тежелу процестері тең, алмасу баяу. 4.Әлсіздік. Жүйке қызметінің белсенділігі төмен, тітіркендіргіштің ұзақ мерзімді әсеріне төзімділігі жоғары.

6 слайд

#7 слайд
Түйсік айналадағы нәрселердің сезім мүшелеріне тікелей әсер етіп, олардың жеке қасиеттерінің санада таңбалануы. ЕС Ұйқы адам мен жануарлардың міндетті физиологиялық жағдайы . Бұл кезде сыртқы орта тітіркендіргіштеріне ешқандай жауап қайтарылмайды және организмде жүріп жататын физиологиялық процестердің белсенділігі төмендейді. сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының адам миында сақталып, қайтадан жаңғыртылып, танылып, ұмытылуын бейнелейтін процесс.

7 слайд