Жоғарғы нерв қызметінің физиологиясы. Рефлекс түрлері. Шартты және шартсыз рефлекстер. Ес, ұйқы,жады
Жоғарғы нерв қызметінің физиологиясы. Рефлекс түрлері. Шартты және шартсыз рефлекстер. Ес, ұйқы,жады

#1 слайд
Жоғарғы нерв қызметінің
физиологиясы. Рефлекс
түрлері. Шартты және
шартсыз рефлекстердің
пайда болу механизмі.
Шартты рефлекстердің
тежелуі. І және ІІ
сигналдық жүйе. Жоғары
жүйке қызметінің типтері.
Түйсік, ес. Ұйқы
1 слайд
Жоғарғы нерв қызметінің физиологиясы. Рефлекс түрлері. Шартты және шартсыз рефлекстердің пайда болу механизмі. Шартты рефлекстердің тежелуі. І және ІІ сигналдық жүйе. Жоғары жүйке қызметінің типтері. Түйсік, ес. Ұйқы
#2 слайд
Жоғарғы нерв
қызметінің
физиологиясы
Жоғары жүйке қызметінің физиологиясы — посткеңестік кеңістікте бөлінген
бөлім физиологиялар, жоғары бөлімнің функцияларын зерттейтін орталық
жүйке жүйесінің — ми қыртысының мидың, ол арқылы жоғары дамыған
организмнің қоршаған ортамен ең күрделі байланысы қамтамасыз етіледі.
Мінез-құлық пен ақыл-ой әрекетінің жүйке механизмдерін зерттеумен
айналысады. Ғылымның негіздері еңбектерде баяндалған Сеченова И.М.
және Павлова И.П., мидың психикалық қызметінің физиологиялық
механизмдерінің мазмұны мен қасиеттерін ашқан.
2 слайд
Жоғарғы нерв қызметінің физиологиясы Жоғары жүйке қызметінің физиологиясы — посткеңестік кеңістікте бөлінген бөлім физиологиялар, жоғары бөлімнің функцияларын зерттейтін орталық жүйке жүйесінің — ми қыртысының мидың, ол арқылы жоғары дамыған организмнің қоршаған ортамен ең күрделі байланысы қамтамасыз етіледі. Мінез-құлық пен ақыл-ой әрекетінің жүйке механизмдерін зерттеумен айналысады. Ғылымның негіздері еңбектерде баяндалған Сеченова И.М. және Павлова И.П., мидың психикалық қызметінің физиологиялық механизмдерінің мазмұны мен қасиеттерін ашқан.
#3 слайд
Рефлекс түрлері
Рефлекс(лат reflexus — кері қайтарылған, шағылысқан) — ағзаның ішкі немесе сыртқы
тітіркендіргіштер әсеріне орталық жүйке жүйесінің қатысуымен қайтаратын жауабы. Рефлекс туралы
түсінікті алғаш рет ұсынған француз философы Р.Декарт (1596 — 1650). Ол Рефлексті санаға
тәуелсіз, жан әрекетінің нәтижесі деп есептеді. “Рефлекс” терминін жүйке жүйесі физиологиясына
чех ғалымы Й.Прохаска (1749 — 1820) енгізді. Бұл ілімді орыс ғалымдары И.М. Сеченов пен И.П.
Павлов одан әрі дамытты.
3 слайд
Рефлекс түрлері Рефлекс(лат reflexus — кері қайтарылған, шағылысқан) — ағзаның ішкі немесе сыртқы тітіркендіргіштер әсеріне орталық жүйке жүйесінің қатысуымен қайтаратын жауабы. Рефлекс туралы түсінікті алғаш рет ұсынған француз философы Р.Декарт (1596 — 1650). Ол Рефлексті санаға тәуелсіз, жан әрекетінің нәтижесі деп есептеді. “Рефлекс” терминін жүйке жүйесі физиологиясына чех ғалымы Й.Прохаска (1749 — 1820) енгізді. Бұл ілімді орыс ғалымдары И.М. Сеченов пен И.П. Павлов одан әрі дамытты.
#4 слайд
Шартты және шартсыз
рефлекстердің
айырмашылығ ы
Шартсыз рефлекстер – гомеостаз тұрақтылығын сақтау үшін тұқым қуаланып берілетін (филогенезде
қалыптасқан) рефлекторлы механизмдер.
Шартты рефлекстер – организмнің қоршаған ортаға бейімделу реакциясы.
Шартты рефлекстер - ойлау қабілеттің, мінез-құлықтың және қоршаған ортаға бейімделу негізі.
4 слайд
Шартты және шартсыз рефлекстердің айырмашылығ ы Шартсыз рефлекстер – гомеостаз тұрақтылығын сақтау үшін тұқым қуаланып берілетін (филогенезде қалыптасқан) рефлекторлы механизмдер. Шартты рефлекстер – организмнің қоршаған ортаға бейімделу реакциясы. Шартты рефлекстер - ойлау қабілеттің, мінез-құлықтың және қоршаған ортаға бейімделу негізі.
#5 слайд
И.П. Павловтың І-ші және ІІ-ші
сигналдық жүйелер туралы
ілімі.
Бірінші сигналдық жүйе – организмге сыртқы және ішкі ортадан
келетін көру, есту және басқа сезім жүйелерінің сигналдары.
Бұл адам мен жануарларға ортақ жүйе болып табылады.
Екінші сигналдық жүйе – адамға ғана тән, яғни сөйлеуге байланысты.
Оның сигналдары – еститін, оқитын және айтылатын сөз.
Бірінші сигналдық жүйесімен сезілген заттардың бейнесі екінші
сигналдық жүйесімен анықталады, яғни сөз арқылы түсіндіріледі.
5 слайд
И.П. Павловтың І-ші және ІІ-ші сигналдық жүйелер туралы ілімі. Бірінші сигналдық жүйе – организмге сыртқы және ішкі ортадан келетін көру, есту және басқа сезім жүйелерінің сигналдары. Бұл адам мен жануарларға ортақ жүйе болып табылады. Екінші сигналдық жүйе – адамға ғана тән, яғни сөйлеуге байланысты. Оның сигналдары – еститін, оқитын және айтылатын сөз. Бірінші сигналдық жүйесімен сезілген заттардың бейнесі екінші сигналдық жүйесімен анықталады, яғни сөз арқылы түсіндіріледі.
#6 слайд
Жоғарғы жүйке
қызметінің типтері
Жоғарғы жүйке жүйесінің типтері — И. П. Павловтың типологиясы, жүйке жасушаларының
жұмыс қабілеттілігінің деңгейі, қозу мен тежелудің арақатынасы және қозғалыстың
жылдамдығы бойынша.
Павловтың жоғарғы дәрежелі жүйке әрекетінің төрт түрі бар:
1.Күшті теңдестірілген мобильді. Қозу және тежелу процесі күшті және қозғалғышты, бұл
қиын өмірлік жағдайларда жоғары бейімделу мүмкіндіктері мен тұрақтылықты қамтамасыз
етеді.
2.Күш, тепе-теңдік, алмасу. Ми қыртысының нерв клеткаларының қызмет қабілеті төмен,
қозу нашар дамыған, тежелуі басым.
3.Күшірек алмасу, тепе-теңгіштік. Қозылу мен тежелу процестері тең, алмасу баяу.
4.Әлсіздік. Жүйке қызметінің белсенділігі төмен, тітіркендіргіштің ұзақ мерзімді әсеріне
төзімділігі жоғары.
6 слайд
Жоғарғы жүйке қызметінің типтері Жоғарғы жүйке жүйесінің типтері — И. П. Павловтың типологиясы, жүйке жасушаларының жұмыс қабілеттілігінің деңгейі, қозу мен тежелудің арақатынасы және қозғалыстың жылдамдығы бойынша. Павловтың жоғарғы дәрежелі жүйке әрекетінің төрт түрі бар: 1.Күшті теңдестірілген мобильді. Қозу және тежелу процесі күшті және қозғалғышты, бұл қиын өмірлік жағдайларда жоғары бейімделу мүмкіндіктері мен тұрақтылықты қамтамасыз етеді. 2.Күш, тепе-теңдік, алмасу. Ми қыртысының нерв клеткаларының қызмет қабілеті төмен, қозу нашар дамыған, тежелуі басым. 3.Күшірек алмасу, тепе-теңгіштік. Қозылу мен тежелу процестері тең, алмасу баяу. 4.Әлсіздік. Жүйке қызметінің белсенділігі төмен, тітіркендіргіштің ұзақ мерзімді әсеріне төзімділігі жоғары.
#7 слайд
Түйсік
айналадағы нәрселердің
сезім мүшелеріне тікелей әсер
етіп, олардың жеке
қасиеттерінің санада
таңбалануы.
ЕС
Ұйқы
адам мен жануарлардың міндетті
физиологиялық жағдайы . Бұл кезде
сыртқы орта тітіркендіргіштеріне
ешқандай жауап қайтарылмайды
және организмде жүріп жататын
физиологиялық процестердің
белсенділігі төмендейді.
сыртқы дүние заттары мен
құбылыстарының адам миында
сақталып, қайтадан жаңғыртылып,
танылып, ұмытылуын бейнелейтін
процесс.
7 слайд
Түйсік айналадағы нәрселердің сезім мүшелеріне тікелей әсер етіп, олардың жеке қасиеттерінің санада таңбалануы. ЕС Ұйқы адам мен жануарлардың міндетті физиологиялық жағдайы . Бұл кезде сыртқы орта тітіркендіргіштеріне ешқандай жауап қайтарылмайды және организмде жүріп жататын физиологиялық процестердің белсенділігі төмендейді. сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының адам миында сақталып, қайтадан жаңғыртылып, танылып, ұмытылуын бейнелейтін процесс.
шағым қалдыра аласыз













