#1 слайд
КЛИЗМАЛАР

1 слайд

#2 слайд
 Клизма деп диагностикалық және емдік мақсатта тоқ ішектің төменгі бөлігіне әр түрлі сұйықтықтарды енгізуді айтамыз.  Мақсаттарына қарай клизмалар екі топқа бөлінеді:  - тазалау және босату клизмасы;  - дәрілік және қоректік клизмалар.

2 слайд

#3 слайд
 Тазалау клизмасы кезінде жіберілген сұйықтық механикалық, температуралық және химиялық әсер етеді, перистальтиканы күшейтеді, нәжіс массаларының бөлінуін жеңілдетеді.  Жіберілген сұйықтықтың мөлшері неғұрлым көп болса, клизманың механикалық әсері де күшті болады. Механикалық әсерден басқа перистальтиканы жіберілген судың температурасы да күшейтеді. Атониялық іш қатуда сұйықтық температурасы +12С˚ болуы керек, спастикалық іш қатуда ішектің бұлшық еттерінің босаңсуы үшін жылы немесе ыстық клизмалар қолданылады, судың температурасы +37˚-40˚-42˚С.

3 слайд

#4 слайд
 Тазалау клизмасы  Мақсаты: ішектерді нәжіс массасынан, газдардан тазалау.  Көрсетпелер:  • Іш қатқанда;  • Уланғанда;  • Операция, босану алдында;  • Науқастың ас қорыту мүшелерін, зәр шығару жүйесін ренгенологиялық  зерттеуге дайындау;  • Тоқ ішекті эндоскопиялық зерттеуге дайындау;  • Дәрілік және қоректік клизма жасар алдында;  Қарсы көрсетпелері:  • Тік ішектің және анус аймағының іріңді қабынуы  • Ас қорыту жолдарынан қан кету;  • Тік ішектің қатерлі ісіктері;  • Жедел аппендицит және перитонит  • Ішектерге операция жасағанда алғашқы күндері  • Жедел жүрек қан-тамыр жетіспеушілігі

4 слайд

#5 слайд
 Қажетті заттар: Бір рет қолданылатын Эсмарх кружкасы, оны ілетін штатив,  залалсыздандырылған вазелин майы, клеенка, дәрет ыдысы  (егер процедура палатада орындалатын болса), 1,5-2л жылы  су, латекс қолғаптар, медициналық халат, клеенкалы  алжапқыш.  Міндетті шарттар:  Жіберілетін судың температурасы іш қату түріне байланысты:  - атониялық іш қатуда- 12˚-20˚С;  - спастикалық іш қатуда- 37˚-40˚-42˚С;  - іш қатуда- 20˚-25˚С.

5 слайд

#6 слайд
Іс -әрекеттер: 1.Науқасты процедура мақсатымен, жүргізу кезеңдерімен таныстыру, келісімін алу. 2. Мейірбике қолын тазалап жуып, биялай киеді, алдына клеенкадан жасаған алжапқыш кию керек. 3. Эсмарх кружкасына 1-1,5л 18-20˚С температурасы әзірлеген суды құйып штативке ілу керек; 4. Вентильді ашып, судың ағынымен ішіндегі ауаны шығарыңыз; 5. Ұштықтың басына вазелин майын жағыңыз; 6. Клеенка төселген кушеткаға сырқатты сол жақ қырымен тізесін кіндігіне жақындата бүгіп жатқызыңыз; 7. Залалсыздандырылған салфетканы сол қолмен ұстап, құйрықты ашыңыз, оң қолмен ұштықты ақырын айналдырып, тік ішекке алдымен кіндікке қарай, содан соң омыртқаға қатарласып 8-10см тереңдікке енгізіңіз; 8. Ішекке су ақырын баратындай болып, тиегін ақырын ашыңыз, науқастың босаңсуын және ішімен дем алуын сұраңыз

6 слайд

#7 слайд
 Ескерту: науқас спастикалық ауырсынуға шағымданған кезде ауырсыну басылғанға дейін процедураны тоқтатыңыз. Егер ауырсыну басылмаса, дәрігерге хабарлаңыз.  9. Ішекке ауа кетпес үшін кружканың түбіне аздап су қалдыр, тиегін  жауып, ұштықты шығарып алыңыз;  10. Сырқатты шалқасынан жатқызып, демін тереңірек алып 10 минуттай  суды ішекте ұстауын сұраңыз;  11. Дәретке унитазға, егер палатада жасалған болса дәрет ыдысына  отырғызыңыз; ішек босағаннан соң шат аралығын жуыңыз.  12. Дәрет ыдысын қолданып болған соң, ішіндегі қалдық заттарды унитазға  төгіп, сумен шайып, 1% лизоформин ерітіндісіне 1 сағатқа салу керек;  13. Одан алып, ағынды суда шайып, әжетханадағы арнайы шкафқа қоямыз;  14. Клеенкадан жасалынған алжапқышты пен төселінген клеенканы 2 рет  1% лизоформин ерітіндісіне малынған дәке салфеткамен сүртіңіз;  Бірнеше минуттан кейін ішектен сумен бірге нәжіс шықса, тазалау клизмасының дұрыс жасалған болып саналады.

7 слайд

#8 слайд

8 слайд