#1 слайд
LIMITED. Менің кішкентай отанымның тарихы # форт-шевченко

1 слайд

#2 слайд
LIMITED. 2 «Құлыпталмаған» түрме мен ашық аспан астындағы мұражайҚазақ даласының қай өңір, қай аймағының болсын өзіндік тарихы, өзіне ғана тән шежіресі бар. Алтай тауларынан Дунай өзеніне дейінгі Ұлы Дала атанған алып аймақтың кішкентай ғана бір бөлігі Хромтау өңірінің тарихы есте жоқ ескі замандардан бастау алады. Географиялық жағынан орналасуы бойынша Батыс пен Шығысты, Еуропа мен Азияны байланыстырған әйгілі Керуен жолы осы өңірдің үстімен өткен. Жалпақ жұртыңды, иісі алашыңды құрметтеу - ең алдымен өзің тұрған өлкеңің тарихын, табиғатын танудан, адамдарын ардақтаудан басталады. Нұрсұлтан Назарбаев

2 слайд

#3 слайд
LIMITED. 3 Кірісп е # форт- шевченко Кеңес үкіметі социалистік шаруашылықты жүргізудің тиімді жолдарын іздеп, әкімшілік-территориялық бөліністерді жиі-жиі өзгеріске ұшыратып отырды. Соның бірі 1928 жылы қаңтар айында құрамында 13 аудан бар Ақтөбе округі құрылды. Сол аудандар мыналар еді: Ақбұлақ, Ақтөбе, Ақкемер, Елек, Ырғыз, Қарабұтақ, Мағаджан, Мәртөк, Новоресей, Шалқар, Шыңғырлау, Хобда. Алайда, осыдан екі жыл өткен соң округтер де таратылып, сол округтер мен 193 ауданның орнына территориялық жағынан ірілендірілген 123 аудан құрылды, олар тікелей республикалық органдардың қарауына жатқызылды. Сөйтіп, 1928 жылы құрылған Новоресей ауданы қайтадан жабылып, оның жерлері Ақтөбе, Елек, Қарабұтақ аудандарына берілді. 1935 жылы 31 қаңтарда КСРО Бүкілодақтық Орталық Атқару Комитетінің қаулысымен Ақтөбе облысының құрамында жаңадан өндірісті және ауыл шаруашылықты Новоресей ауданы ашылды. Ауданның әкімшілік орталығы Новоресей (қазіргі Ақжар) селосы болып белгіленді.

3 слайд

#4 слайд
LIMITED. 4 Каспий теңізінің шығыс жағасында, облыс орталығы Ақтау қаласынан солтүстік-батысқа қарай 130 км жерде орналасқан. Орта ғасырларда бұл жерде теңіз айлағы – Кетікқала қалашығы орналасқан. Бекініс аумағында жүргізілген археологиялық қазбалар нәтижесі бойынша Кетікқала қалашығы 10 – 15 ғасырларда Еуропа мен Орталық Азияның экономикалық орталықтарымен сауда байланыстары болғанын айғақтайды. Каспий теңізінің шығыс жағалауын игеру мақсатында 1716 ж. Ресей патшасы Петр І-нің әмірімен А.Бекович-Черкасский басқарған экспедиция осы жерде алғашқы «Әулие Петр» орыс қамалының іргетасын қалады. 1846 ж. штабс- капитан М.И. Иваниннің басшылығымен Ново-Петровск бекінісі бой көтерді. 1857 жылдан бекініс маңында пайда болған қала Форт-Александровск, кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында Форт-Урицкий, 1939 жылдан қазіргі атымен аталады. Қаланың шетінде Қорғантас тауында қираған бекіністің қалдықтары сақталған. 1882 ж. Форт-Александровск Маңғыстау уезінің орталығы болып, 1896 ж. оған қала атағы берілді. 1850 – 57 ж. мұнда украинның ұлы ақыны Т.Г. Шевченко айдауда болды. 1932 ж. Шевченконың мемориалдық мұражайы ашылды # форт-шевченко

4 слайд

#5 слайд
LIMITED. 5 Форт-Шевченкоға қазіргі атауы 1939 жылы берілді. 1850 жылға қарай патша бұйрығынан кейін өңірге өз еркімен 15 орыс отбасы көшіп келді – оларға үй салу үшін бірнеше тонна бөрене мен балық аулауға арналған құрал-жабдық берілді. Кейінірек дәл осы сала өңірдегі негізгі кәсіпке айналды. Сол жылы жаңадан құрылған бекініске Тарас Шевченко балықшы қайығымен жетті. Ақын әрі суретші крепостной болып туған. Бірақ болашақ ұстазы, орыс суретшісі Карл Брюллов Николай Жуковскийдің портретін арнайы салып, оны лотереяға ойнатып, Шевченконы сатып алды. Оқу бітірген соң көп ұзамай Тарас Шевченко самодержавиені сынаған «жеңіл шығармалары» үшін қуғынға жіберілді.

5 слайд

#6 слайд
LIMITED. 6 Бұған дейін үш жыл Орынборда болған ол жол бойында тал бұтақтарын теріп, Маңғышлаққа әкеледі. Сол бұтақтар үлкен ағашқа айналыпты, тек 1997 жылы қурап, өліп қалған екен. Мұражай қызметкерлері ағаш діңінің бір бөлігін Тарас Шевченко жасырын сурет салып, қолжазбаларын сақтаған жеркепеге ауыстырған. Тарас Шевченко мұражайының кіреберісін әктелген тастан жасалған теңіз арыстандары күзетеді – ақын бұларды тас қалаушы Қаражүсіптен үйреніп, өзі ойып жасаған. Мұражай 1853 жылы салынған комендант Ираклий Усковтың жазғы резиденциясының бір қабатты ағаш ғимаратында орналасқан. Мұражайды 1930 жылдары Киевтен алғашқы отыз шақты жәдігерді әкелген жергілікті ұстаз Нұртілеп Несіпбеков ашты. Бірінші директоры Сұлтанғұл Тәжиевтің аталары бекініс маңында арбакеш болып жұмыс істеген әрі Тарас Шевченкомен жақсы таныс болған. Мұражай қабырғаларына суретшінің айдауда болған жылдары салған туындыларының көшірмесі ілінген: «Жалғыздық сюитасы» сериясы, «Жас қазақ әні», «Өлгендер үшін дұға» («Қазақ қызы Катя»), «Мысықпен ойнап отырған қазақ баласы». Он жыл ішінде Қазақстанда Тарас Шевченко 356 туынды жазған. Бүгінге соның 226-сы жеткен

6 слайд

#7 слайд
LIMITED. 7 Форт-Шевченко қаласында 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы азаматтық сәулет ескерткіштері орналасқан. Қалада Маңғыстау өлкесі тарихында елеулі із қалдырған белгілі тас өңдеу шебері Ідіріс Серікбаев, бай кәсіпкер, меценат З. Дубский, түрікмен ақыны Хатам-шайыр, жырау Мұрын Сеңгірбайұлы, т.б. тұрған. Қаладағы тарихи ғимараттар: Ново-Петровск бекінісінің қалдықтары (1846), Шевченко мемориалдық мұражайы (1847 – 57), Төменгі (1851) және Жоғарғы (1862) Түпқараған шамшырақтары, халық үйі (1880 – 82), Қорғантас түбіндегі ғибадатхана (1891), қалалық байланыс торабының ғимараттары (1912), Қ.Серікбаевтың тұрған үйі (1929), М.Сеңгірбайұлының тұрған үйі (20 ғ-дың ортасы, қазіргі Мұрын жырау мемориалдық мұражайы), т.б.; бұлардың барлығы да мемлекеттік қорғауға алынған.

7 слайд

#8 слайд
LIMITED. 8 Форт-Шевченко экономикасының едәуір бөлігі ХХІ ғасырда қарқынды дами бастаған Каспий теңізінің қайраңынан мұнай өндіруге негізделген. Еңбекке қабілетті халықтың басым бөлігі өндіріспен айналысады, қаланың Халыққа қызмет көрсететін әлеуметтік мекемелерінде және сервистік қызмет көрсету ұйымдарында жұмыс істейді. Кейбіреулері ауыл шаруашылығымен, мал шаруашылығымен, көкөніс өсірумен және балық шаруашылығымен айналысады.Балық аулау-бұл жерде ұрпақтан- ұрпаққа жалғасып келе жатқан қолөнер. Әр маусымда адамдар аулауға рұқсат алады, өнімдер аймақ ішінде таратылады. Бұл аймақта ыстық минералды су көздері бар. Халық саны-шамамен 9 мың адам

8 слайд

#9 слайд
LIMITED. 9 Назар аударғандараңызға рахмет!!!

9 слайд