«Темперамент» туралы жалпы түсінік

#1 слайд
Академмик Е. А. Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің Факультет Педагогикалық Мектепке дейінгі және психологиялық - педагогикалық даярлық кафедрасы Мамандығы: Педагогика және психология 3 курс студенді Сейдуалиева Маржан Жарылкасыновна

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
Темперамент – ағзаның физиологиялық өзгешеліктерімен, әсірісе жоғары жүйке қызметінің тума қасиеттерімен шарттас психикалық құбылыс. Темперамент адамның жалпы қозғалысынан, психикалық күйі мен тереңдігінен, адамның көңіл ерекшеліктерінен де эмоция сезімдерінен де жақсы байқалады.

3 слайд

#4 слайд
 Темперамент ( латын тілінен аударғанда – қоспа, сәйкестілік ) - деп, әдетте адамның психикасының сипатын оның байсалдылық және қозғалғыштық деңгейін анықтайтын туа біткен ерекшеліктерін айтады.

4 слайд

#5 слайд
Б.М.Теплов темпераментке келесiдей анықтама бередi: «Темперамент дегенiмiз бiр жағынан эмоциялы қозуға, яғни сезiмнiң туу шапшаңдығына, екiншi жағынан олардың күшiне байланысты болатын белгiлi бiр адамға тән психикалық ерекшелiктердiң жиынтығы». Темперамент қасиетi жеке адам қасиеттерiне тек шартты түрде бағынады және ол биологиялық, әрi туа бiткен қасиет болғандықтан көбiнесе индивидтiк ерекшелiк болып табылады.

5 слайд

#6 слайд
Темперамент туралы iлiм өте ерте замандарда пайда болған. Темпераменттiң негiзiн салған ежелгi грек дәрiгерi Гиппократ (б.з.д.460- 377ж) темпераментке алғаш түсiнiктеме берiп, оны негiзiнен жүйке жүйесiнiң қасиеттерiмен емес, ағзада әр түрлi сұйықтықтардың (қан, шырын, сары және қара өт) бiреуiнiң басым болуымен байланыстырған. Ағзадағы осы сұйықтықтардың бiрiнiң басымдығы адамның темпераментiн анықтайды: қан басым болса-сангвиник, шырын басым болса - флегматик, сары өт басым болса- холерик және қара өт басым болса- меланхолик айқындалады деген.

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд
Немiс анатомы Гейне темпераменттiң түрлiше болып келуi жүйке жүйесiнiң тонусына байланысты деген. Орыс педагогы Лесгафт темпераменттер қан тамырларының жуандығы мен кеңдiгiне байланысты дедi. Римнiң атақты дәрiгерi К.Гален темпераменттiң физиологиялық ерекшелiктермен қоса, психологиялық типтін, адамның адамгершiлiк қасиеттерiне қатысты сапалармен байланысты деп түсiндiрдi.

8 слайд

#9 слайд
ТЕМПЕРАМЕНТ ТҮРЛЕРІ, ОЛАРДЫҢ СИПАТТАМАСЫ Темперамент флегматик меланхоликхолерик сангвиник

9 слайд

#10 слайд
ХОЛЕРИК (CHOLE- САРЫ ӨТ ) Холерик- аса қозғалғыш, ұшқалақ. Карым-қатынаста күйгелек, бiр беткей, iс әрекетке пысық. Олар айналысқан iсiн жан-тәнiмен iстеуi мүмкiн. Алдына қойған мақсатына жетуге тырысып бағады, бiрақ алдынан өте қатты кедергi кездессе оны ары қарай жалғастыруға сенiмi болмай да қалады. Өзiнiң мүмкiндiгiне сенiмi кетсе, еңсесi түсiп, ешнәрсеге көңiл бөлмей қояды. Дене қимылдары тез және жiгерлi, қызба келедi. Бiр сөзбен айтқанда, ұстамсыз, құйындай адам.

10 слайд

#11 слайд
САНГВИНИК (SANGIUS- ҚАН ) Сангвиник- қызу қанды, iскер адам. Қимыл- қозғалысқа белсендi. Адамдармен тез тiл табыса алады. Сангвиник-ойға жүйрiк, өткiр тiлдi, әр түрлi, көпқырлы жұмысты тез атқарады. Сангвиник жаңаны тез қабылдағыш, зейiндi келедi. Өмiр жағдайының өзгеруiне тез бейiмделедi.

11 слайд

#12 слайд
ФЛЕГМАТИК (PHLEGMA- ШЫРЫН ) Флегматик- барлық уақытта байсалды, ұстамды, бiр қалыпты, табанды, төзiмдi. Флегматик-салмақты адам, ол күшiн босқа жiбермей, бастаған iсiн аяғына дейiн жеткiзедi. Ол бөспелiктi сүймейдi. Адамдармен қарым- қатынаста бiр сарынды. Баяулық пен селқостық оның осал жағы. Ұзақ уақыт жұмыс iстеуге төзiмдi. Олар жұмыста ұсақ-түйекке көңiл аудармайды.

12 слайд

#13 слайд
МЕЛАНХОЛИКМЕЛАНХОЛИК (MELASCHOLE- (MELASCHOLE- ҚАРА ӨТҚАРА ӨТ )) Меланхолик- аса сезiмтал, тез жараланғыш. Ол тұйық, адамдардан оқшау жүргендi жақсы көредi. Ұсақ-түйектiң өзiне қатты қуанады, қатты ренжидi. Үйреншiктi, жақсы, тату-тәттi ұжымда меланхолик өзiн жақсы сезiнедi, жақсы ұстайды. Бұл ұжымда жұртпен жақсы қарым-қатынасқа түсiп, алған iсiн нәтижелi орындап, табандылық көрсетедi.

13 слайд

#14 слайд
ТЕМПЕРАМЕНТКЕ БАЙЛАНЫСТЫ АДАМ ҚАСИЕТІНІҢ КӨРІНУІ  қарым-қатынастағы рөлі  өзін-өзі бағалау  сенімділігі  достық және маххабат  қозғалыс және жүріс  тәбет  ұйқы

14 слайд

#15 слайд
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАҒЫ РӨЛІ САНГВИНИК ХОЛЕРИК ФЛЕГМАТИК МЕЛАНХОЛИК сауық құрғышсауық құрғыш , бағындыру, қайтпау, өктем тыныш, пайымдауш ы қамқорлық, қорғансыз

15 слайд

#16 слайд
ТЕМПЕРАМЕНТКЕ БАЙЛАНЫСТЫ ӨЗІН- ӨЗІ БАҒАЛАУ Өзің - өзі жоғары бағалайды, өзінің табыстары туралы барлығына жария етеді Жоғары , Әрқашанда бірінші болуға ұмтылады, қарсылас Өзін - өзі төмендеу бағалайды, сыпайы, көп көрінбейді Өте төмен, ұялшақ, топта көлеңкеде жүредісангвиник холерик флегматик меланхолик

16 слайд

#17 слайд
ТЕМПЕРАМЕНТКЕ БАЙЛАНЫСТЫ ӨЗ - ӨЗІНЕ СЕНУ САНГВИНИК ХОЛЕРИК ФЛЕГМАТИК МЕЛАНХОЛИК Сәттілікке үміттенеді Өзіне сенімді, әлсіздігін жасырады Өзіне сенім - ділігі жоқ , уайымшыл Өзіне сенім - c із, сәттілікке сенбейді

17 слайд

#18 слайд
ТЕМПЕРАМЕНТКЕ БАЙЛАНЫСТЫ ДОСТЫҚ ПЕН МАХАББАТ ФЛЕГМАТИКХОЛЕРИК МЕЛАНХОЛИКСАНГВИНИК Аз адаммен дос болады, тез ызаланады, қызғаншақ Ұнатуы жеңіл, көңілді көтереді Сезімін білдіртпейді, Ғашық болғыш Жан қиярлық, сезімдерін білдіртуге ұялады, Шын ғашық

18 слайд

#19 слайд
ҚОЗҒАЛЫС ПЕН ЖҮРІС сангвиник холерик флегматик меланхолик Шапшаң, жылдам Еті тірі , Жылдам , «отырмайтын» Баяу, әлсіреген Баяу, батылсыз

19 слайд

#20 слайд
ТӘБЕТІсангвиник холерик флегматик меланхоликЖақсы “ тәтті тамақ” Тез және көп тамақтанады Тәбеті төменТамақ жеу процесін бағалайды, асықпайды

20 слайд

#21 слайд
ҰЙҚЫСЫ сангвиник холерик флегматик меланхолик Түрлі түстер көреді Аз ұйықтайды, кеш оянады, түнде жұмыс істейді Аз ұйықтайды, кешке тез шаршайды Жылдам ұыйқтайды, ояту қиын

21 слайд

#22 слайд

22 слайд

#23 слайд
ОЙЛАНЫП КӨРІҢІЗ: СІЗ СКАМЕКАДА ОТЫРСЫЗ, ЖАНЫҢЫЗДА СІЗДІҢ БАС КИІМІҢІЗ ТҰР. АЛДЫҢЫЗҒА БІРЕУ КЕЛІП БАС КИІМІҢІЗДІ ҮСТІНЕ ОТЫРДЫ. СІЗ НЕ ІСТЕЙСІЗ?

23 слайд

#24 слайд

24 слайд

#25 слайд
Осы жобадан өздеріңіз жайлы жаңа және қызықты мәліметтерге ие болдыңыздар деп ойлаймын. Көңіл қойып тыңдағандарыңыз үшін рақмет !!!

25 слайд