Тиристорлардың құрылысы, жұмыс принципі

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Тиристорлардың құрылысы, жұмыс принципі Құрастырған оқытушы:Талгат Газиза Талгатқызы Торайғыров университет жоғары колледжі Высший колледж Торайгыров университет

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты • Білім беру: тиристорлардың құрылысын, әрекет ету принципін және қолданылуын зерттеу • Дамытушылық: зейінділікті, байқағыштықты және ең бастысын ажырата білуді дамыту • Тәрбиелік: оқытылатын пән мен болашақ мамандыққа деген қызығушылықты тәрбиелеу • Сабақ түрі: аралас

2 слайд

#3 слайд
Қалыптастырылатын құзыреттер Жалпы • 1.1 Оқу-танымдық: • физика пәндерінен алған білімдерін электроника мен МПТ- ны оқу кезінде қолдана білу; • өз қызметін ұйымдастыра білу; • міндеттерді орындау, кәсіби және жеке даму үшін қажетті ақпаратты іздеу және пайдалану • 1.2 Жеке өзін-өзі жетілдіру құзыреті: • ойлау және мінез- құлық мәдениетін қалыптастыру; • өзін-өзі дамыту шеңберінде әр түрлі қызмет түрлерін игеру ; • өз білімін жетілдіру.

3 слайд

#4 слайд
Қалыптастырылатын құзыреттер • 1 .3 Коммуникативтік құзыреттілік: • өз көзқарасын дәлелдеу қабілеті; • ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалана білу.; • командада жұмыс істей білу, әріптестермен тиімді қарым- қатынас жасау; • команда мүшелерінің жұмысы үшін, тапсырмаларды орындау нәтижесі үшін жауапкершілікті өзіне ала білу; • оқу диалогын дұрыс жүргізе білу. • 1.4 Ақпараттық: • ақпаратты іздеу және жинау; • ақпаратты өңдеу; • ақпарат беру. • Кәсіби • бастамашылық таныта білу; • техникалық терминологияны меңгер

4 слайд

#5 слайд
Оқытуды ұйымдастыру әдістері: шағын топтардағы жұмыс, ауызша, түсіндіру-иллюстрациялық, студенттердің өзіндік жұмысы Студенттердің қызметін жандандыру жолдары : жарыс; студенттердің баяндамалармен және презентациялармен сөз сөйлеуі; сызбалары, суреттері бар слайдтарды пайдалану Пәнаралық байланыстар: физика, химия, математика, материалтану, электр машиналары, электрмен жабдықтау, электр жетегі және КС түрлендіргіштері Оқытудың техникалық құралдары : компьютер, бейнепроектор, экран, зертханалық стенд Оқу-көрнекі құралдар : PowerPoint презентациясы, тиристорлар

5 слайд

#6 слайд
Қалыптасқан білім, білік деңгейінің өлшемдері Білу Қолдану Диаграммадағы тиристорды белгілеу Тиристордың параметрлерін вольт- амперлік сипаттамасы бойынша түсіндіру Тиристорлардың құрылысы және жіктелуі Қарапайым электр тізбектерін жинаңыз Тиристордың жұмыс принципі Тиристордың жұмыс принципін түсіндіру Тиристорларды қолдану

6 слайд

#7 слайд
Сабақтың мазмұны № Сабақ тың кезең і Сабақ кезеңдері және оқу сұрақтары Оқытудың формалары, әдістері мен тәсілдері 1 Ұйымдастыру сәті Әңгімелесу1.1 Студенттердің сыртқы келбеті 1.2 Тілдесу 1.3 Тақырыпты жариялау және мақсат қою

7 слайд

#8 слайд
№ Сабақ тың кезең і Сабақ кезеңдері және оқу сұрақтары Оқытудың формалары, әдістері мен тәсілдері 2 Қайталау Шағын топтардағы жұмыс2.1 - командаларға бөлу - қазылар алқасының құрылуы - бағалау ережелері мен критерийлерін жариялау 2.2 Командалар арасындағы жарыс: - пазлдарды құрастыру тапсырмасы; - ЭЛЕКТРОН сөзіне кіретін әріптерге басталатын сөздерден терминологиялық сөздікті құрастыру; - таңдалған әріпке сөздерден сөзжұмбақтар құрастыру; - берілген мәндер бойынша ВАХ құру; - диодты тізбекке қосу, тізбекті зертханалық стендте уақытында құрастыру 2.3 Жарысты қорытындылау

8 слайд

#9 слайд
№ Саба қ тың кезең і Сабақ кезеңдері және оқу сұрақтары Оқытудың формалары, әдістері мен тәсілдері 3 Жаңа материалды зерттеу 3.1 Тиристордың анықтамасы және белгіленуі PowerPoint презентациясы 3.2 Тиристорлардың мәні 3.3 Тиристордың құрылысы • штырь дәрізді • дәрілік • біріктірілген басқарумен Студенттердің өзіндік жұмысы 3.4 Тиристордың жұмыс принципі PowerPoint презентациясы 3.5 Тиристордың вольт-амперлік сипаттамасы 4 Зерттелген материалды бекіту 4.1 Тірек конспектісін толтыру конспект пен жеке жұмыс 5 Үй тапсырмасы PowerPoint презентациясы 6 Рефлексия

9 слайд

#10 слайд
Сабақ барысы • 1 Ұйымдастыру сәті • 1.1 студенттердің сыртқы келбеті • 1.2 қоңырау • 1.3 тақырыпты жариялау және мақсат қою. • 2 Қайталау • 2.1 Үй тапсырмасын тексеру үш команда арасындағы жарыс түрінде өткізіледі. • - топтарға бөлу: тақтаға команда капитандары шақырылады, командаға тағы бір қатысушыны таңдау ұсынылады, ол өз кезегінде келесі қатысушыны таңдайды және т. б. командаларға 6-7 адам қабылданғанға дейін; • - қазылар алқасын құру: қазылар алқасына 3-4 адам шақырылады, олар жауап эталондарымен, командаларды марапаттау үшін жетондармен жабдықталады; • - компьютерде бір адам нәтижелерді экранға шығарады; • - жарыс ережелері және бағалау критерийлері: • 1) қатысушыларға 5 тапсырма ұсынылады, әр тапсырманы орындауға 5-6 минут беріледі; • 2) бірінші тапсырманы орындаған команда команда қатысушыларының санына тең жетондар санын алады, екінші команда бір жетонға аз, үшіншісі-екіге; • 3) барлық тапсырмаларды орындағаннан кейін, команда алған жетондар команданың қатысушылары арасында әрқайсысының жалпы нәтижеге қосқан үлесін ескере отырып дербес бөлінеді – бұл алдыңғы Сабақтың тақырыбы бойынша үй жұмысы үшін бағалау болып табылады.

10 слайд

#11 слайд
2.2 Командалар арасындағы жарыс:

11 слайд

#12 слайд
Пазлдарды дұрыс жинаған команда өз командасының атын біледі және эмблема алады.

12 слайд

#13 слайд
2 Тапсырма - үй тапсырмасын тексеру Үй тапсырмасында студенттер Электрон сөзін құрайтын әріптерден басталатын терминдердің сөздігін құрастыруы керек еді. Әр команда үлгіні үйде таңдалған сөздермен толтырады, сөздердің ең көп санын жинаған команда таңбалардың максималды санын алады. Э Электроника, электрон, экстракция, эмиттер Л Е К Т Р О Н

13 слайд

#14 слайд
3 Тапсырма – кроссворд құрастыру Әр команда кроссвордтағы барлық сөздер басталатын әріпті шығарады. Кроссвордта сұрақтар бар толтырылған тор болуы керек және кемінде бес сөзден тұруы керек. • Көлденеңінен: • 1.Электр өрісі арқылы электрондарды тарту. • 2.P-n-өтудің бұзылу түрі. • 3.Эмитент, p-диодтың ауданы. • 4.Зерттейтін ғылым мен техника саласы. • электрондық аспаптарды зерттеу, дайындау және қолдану мәселелері және • құрылғылар. •   • Тігінен: • 1. Теріс зарядталған бөлшек.

14 слайд

#15 слайд
4 Тапсырма-вольт-амперлік сипаттаманы құру • Командалар графиктерді құру үшін ток және кернеу мәндерінің кестелерін алады. Вольт- амперлік сипаттамасы бойынша диодтың түрін анықтау қажет. Uпр,В 0,5 1 1,25 1,5 Iпр,мА 5 15 30 45 Uобр,В 20 40 60 61 I обр,мА 1 2 15 20

15 слайд

#16 слайд
5 Тапсырма-зертханалық стендте электр тізбегін құрастыру • Әр команда тапсырманы орындау үшін қатысушыны таңдайды. Барлық қатысушылар электр тізбегін алады және бір уақытта тізбекті құрастыруды бастайды. Құрастыруды аяқтаған адам қолын көтереді. Тексеруден кейін мұғалім тізбектің жұмысын көрсетеді. Жеңімпаз-қатысушы басқаларға қарағанда тізбекті дұрыс жинайтын команда. • Тізбекті құрастыруға арналған электр тізбегі •  

16 слайд

#17 слайд
2. 3 Ж арысты қорытындылау • Командалар жарыс қорытындысына әркімнің қосқан үлесін ескере отырып, қатысушылар арасында жетондарды бөледі. Жетондар саны үй тапсырмасын бағалауға сәйкес келеді. Нәтижелер экранда көрсетіледі

17 слайд

#18 слайд
3 Жаңа материалды зерттеу

18 слайд

#19 слайд
3.1 Тиристордың анықтамасы және белгіленуі • Үш не одан да көп р- n өтпесінен тұратын және өткізетін (ашық) һәм ток өткізбейтін (жабық) екі күйі бар жартылай өткізгішті тиристор деп атайды.

19 слайд

#20 слайд

20 слайд

#21 слайд
3.2 Тиристордың мәні • Тиристор түзеткіш, қосқыш және күшейткіш функцияларын біріктіреді. Ол көбінесе реттегіш ретінде қолданылады, негізінен тізбек ауыспалы кернеумен қоректенеді. Төмендегі тармақтар тиристордың үш негізгі қасиетін ашады: • 1 тиристор, диод сияқты, токты бір бағытта өткізеді, өзін түзеткіш ретінде көрсетеді; • 2 тиристор басқару электродына сигнал берілген кезде өшірілген күйден қосулы күйге ауысады, сондықтан коммутатор ретінде екі тұрақты күй болады. • 3 тиристорды "жабық" күйден "ашық" күйге ауыстыру үшін қажет Басқару тогы бірнеше амперде, тіпті бірнеше ондаған амперде жұмыс істейтін токта әлдеқайда аз (бірнеше миллиампер). Сондықтан тиристордың ток күшейткішінің қасиеттері бар.

21 слайд

#22 слайд
3.3 Тиристордың құрылысы штырь дәрізді дәрілік біріктірілген басқарумен

22 слайд

#23 слайд
Тиристордың құрылысы штырь дәрізді

23 слайд

#24 слайд
Дәрілік тиристор

24 слайд

#25 слайд

25 слайд

#26 слайд
3.4 Т иристордың жұмыс принципі • Тиристордың төрт қабатты p-n-p-n-құрылымы бар, ол құрылғының коммутациялық қасиеттерін қамтамасыз етеді. Оның екі p-n-өткелі тура бағытта ығыстырылған (П1 және П3 – эмитенттік өтулер) және біреуі кері бағытта (П2 – коллекторлық өткел).

26 слайд

#27 слайд
• Тиристордың оң электродты анод (А), теріс – катод (К) деп атайды, тиристорды басқару басқару электродының (УЭ) көмегімен жүзеге асырылады.Ішкі ауысу үлкен қарсылыққа ие, сондықтан сыртқы кернеудің төмен мәндерінде тиристор арқылы өтетін ток нөлге жақын болады. P2 коллекторлық ауысуының электрлік бұзылу кернеуіне (Uvkl) тең сыртқы кернеу кезінде оның кедергісі күрт төмендейді, құрылғы арқылы токтың спазмодикалық жоғарылауы, яғни тиристордың қосылуы. •

27 слайд

#28 слайд
• Басқарушы электродсыз тиристорды динистор деп аталады, оның кемшілігі-қосу кернеуін өзгерту мүмкін емес. Егер сіз қосымша басқару электродын қолдансаңыз, қуат кернеуін едәуір төмендетуге болады. Егер УЭ электродына көмекші көзден оң потенциал берілсе, онда Iупр басқару тогы P3 өткелі арқылы өтеді. Осы токты құратын электрондар n2 қабатынан p2 қабатына енгізіледі, содан кейін олардың бір бөлігі P2-нің N1 қабатына ауысуының электр өрісі арқылы тасымалданады. Сонымен қатар, N1 қабатынан p2 қабатына тесіктердің қарсы инъекциясы артады, яғни.е. артуы ток құрылған негізгі емес көздері арқылы өту П2.Жалпы ток Iвклl қосу тогынан асып кетсе, тиристор ашылады, содан кейін заряд тасымалдаушылар барлық төрт аймақ арқылы еркін өтеді. Басқару электродының Iупрr тогы неғұрлым көп болса, тиристор Uвкл қосу кернеуі аз болады. Жеткілікті үлкен басқару тогымен тиристор жартылай өткізгіш диод ретінде жұмыс істей бастайды. •

28 слайд

#29 слайд
3.5 Тиристордың вольт-амперлік сипаттамасы • Вольт-амперлік сипаттаманың тікелей тармағының OA бөлімі клапанның тогы P2 өтуінің үлкен кедергісімен шектелген кезде тиристордың тікелей Құлыпталған күйінің режимі деп аталады. Клапанның ашылу сәті вольт-амперлік сипаттаманың а нүктесіне сәйкес келеді; АБ учаскесінде кернеудің төмендеуі орын алады; ВВ учаскесі жартылай өткізгіш диодтың ВАХ сияқты сипатқа ие. Тиристор ашылғаннан кейін ол Р2 өткелі арқылы өтетін тікелей токпен ашық күйде қалады және басқару электроды токтың өтуіне әсер етпейді. Тиристорды ондағы токты ұстап тұру немесе өшіру тогының мәніне дейін төмендету арқылы өшіруге болады. Тиристорларды өшірудің бірнеше жолы бар (үй тапсырмасы). •  

29 слайд

#30 слайд
5 Үй тапсырмасы: • В. Ш. Берикашвили "Электрондық техника", §1.3 • Тиристорларды ажырату әдістері-конспект жасау • Тірек конспектісін пысықтау • Хабарламаларды немесе презентацияларды дайындауға, рефераттарды орындауға арналған тақырыптар: • 1 тиристорлардың жұмыс принципі. Динисторлар, тринисторлар, симисторлар, күш, көшкін тиристорлары, шартты белгілер;

30 слайд

#31 слайд
6 Рефлексия

31 слайд

#32 слайд
• НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ !

32 слайд