8-11 сыныптарда дене шынықтыру пәнінің берілу жағдайын зерделеу нәтижесі бойынша

АНЫҚТАМА

Зерттеу объектісі: 8-11 сыныптарға сабақ беретін дене шынықтыру пәні мұғалімдері, сабақ, ҚМЖ

Зерттеу мерзімі: 03-28 ақпан, 2024 - 2025 оқу жылы

Тексеру мақсаты: Пән мұғалімдерінің командалық жұмысты ұйымдастыру бойынша тәсілдерін зерделеу

Бақылау нысаны: Тақырыптық, Персоналды бақылау/сабақтарды бақылау

Тексерді: директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары

Бақылау барысында анықталды:

Дене шынықтыру пәні оқушылардың физикалық іс-әрекеттің түрлері бойынша білімдерін, түсініктерін және дағдыларын дамытуға ықпал етіп, сол уақытта олардың жеке гигиена, психикалық денсаулық және салауатты өмір салтының қағидалары сияқты аспектілер тұрғысында жалпы дамуын жақсартуға ықпал етеді. Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін оқушыларды оқытуға арналған оқу бағдарламасы келесі міндеттерді іске асырады:

«Дене шынықтыру» пәнін оқыту оқушыларға:

1. Пән туралы білімдерін, шеберліктері мен дағдыларын күнделікті өмірлерінде қолдануға;

2. Қимыл-қозғалыс дағдыларын жақсарту және оқушылардың дене дамуын жетілдіру қажеттіліктерін бағалауға;

3. Адамгершілік қасиетін дамытудың маңыздылығын түсінуге және әділ бәсекелестік пен өздерін үздіксіз дамытудың қажеттілігін түсінуге;

4. Жеке гигиена туралы ережелерін сақтау қажеттілігін түсінуге;

5. Дене қимыл қозғалыс жаттығулары адамның дене жүйелеріне әсерін білуге;

6. Өзінің және басқалардың дене жағдайын бағалауға;

7. Сыни тұрғыдан, шығармашылық ойлау қабілеттерін және коммуникативтік дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді.

Мектепішілік бақылау жоспарына сәйкес, 2024-2025 оқу жылының ІІ жартыжылдығының басталуын ұйымдастыру мақсатында 2025 жылғы 03 – 28 ақпан аралығында 8-11 сыныптардағы дене шынықтыру сабағының берілуіне, пән мұғалімдерінің командалық жұмысты ұйымдастыру бойынша тәсілдерді қолдану, күнтізбелік – тақырыптық жоспарларда берілген тақырыптар мен оқу мақсаттарының сәйкестігі, күнделікті жазылатын қысқа мерзімді жоспарларға тексеру жүргізілді. Бұған дейін пән мұғалімдеріне қысқа мерзімді жоспар құрылымының жасалу жолдары туралы ұсыныстар берілген. Пән мұғалімдерінің командалық жұмысты ұйымдастыру бойынша тәсілдерін зерделеу мақсатында бірлестік жетекшісі, Ж.Тауекеловпен бірлесе отырып Е.Әбішев, М.Есжанов, С.Примов, Р.Баекешов, Р.Жансейтов, Р.Әбиевтің сабақтарына қатысып шықтым. Тексеру кезінде мектептің білім алушылармен оқу сабақтары спорт алаңында және спорт залында өткізіледі. Спорт залы қажетті гимнастикалық құрал-жабдықтармен, баскетбол қалқандарымен, волейбол көтергіштерімен, 50% шағын спорттық құрал-жабдықтармен (гимнастикалық таяқтар, арқандар, құрсаулар, доптар) қамтамасыз етілген. Қолда бар оқу құралдары тиісті түрде есепке алынады және жақсы сақталады.

Тексеру кезінде мұғалімдердің барлық сабақ беру үдерісінде қолданылатын Қысқа мерзімді жоспар талапқа сай жазылған. Мұғалімдер қысқа мерзімді жоспарларын көрсетілген тармақтарды толық қамтыған. Сабақ үдерісінде қолданылатын әдіс-тәсілдер сыныптағы оқушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес, Ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушылардың оқуына көмектесу үшін оңтайлы жоспарланған. Қысқа мерзімді жоспарлар оқу бағдарламасына сәйкес дұрыс құрастырылған, бірақ жекелеген мұғалімдерде аздаған кемшіліктер болды. Бірақ ауызша пікірлерден, қолдау көрсетуден кейін барлық кемшіліктер түзетілді.

8 сыныптар бойынша «Допты екі қолмен жоғарыдан қабылдау» тарауы бойынша пән мұғалімдері Е.Әбішев, М.Есжановтың сабақтарына қатыстым, қатысқан сабақтар жалпы мұғалімдердің сабақтың мақсатын қоя білетінін, тапсырмаларды құрастыра алатынын, оқу сабақтарының құрылымдық құрамдас бөліктеріне төтеп бере алатынын көрсетті. Қатысқан сабақтар оларды өткізу барысында оқушылардың өмірі мен денсаулығын қорғауға көп көңіл бөлінетінін көрсетті. Дене шынықтыру сабағының құрылымына қойылатын талаптар сақталды, мұнда міндетті түрде дене шынықтыру жаттығулары жүргізілді. Мұғалім заманауи дене шынықтыру сабағына қойылатын негізгі талаптарды ұстанады: оқушылардың денсаулық жағдайын, дене шынықтыру дайындығын, қимыл-қозғалыс белсенділігі мен жынысын ескере отырып, сараланған көзқарас; тәрбиелік, тәрбиелік, сауықтыру және нұсқаулық бағыттылығы; оқушылардың дене шынықтырумен өз бетінше айналысу дағдылары мен дағдыларын қалыптастыру болды. 

9 сыныптар бойынша педагог-модератор Р.Баекешов 9 «Ә» сыныбына «Ойын комбинацияларын құру» тақырыбындағы сабағын 11 ақпан күні өткізді. Дене шынықтыру сабағының құрылымына қойылатын талаптар сақталды, мұнда міндетті түрде дене шынықтыру жаттығулары жүргізілді.  Дене жаттығуларын мөлшерлеу жүргізілді. Бұл жағдайда іс-әрекеттің өзгеруін қамтамасыз ете отырып, демалыс уақытында теориялық білімдерін жеткізудің әртүрлі тәсілдері қолданылды.  Сабақ барысында жаттығуды орындамас бұрын қауіпсіздік ережелерімен танысуға уақыт бөлінді.

10 сыныптар бойынша педагог –модератор Р.Жансейтов 10 «Ә» сыныбына «Жеке, топтық және командалық тактикалық әрекет» тақырыбындағы 18 ақпан күні өткізді. Пән мұғалімі сабақтарды жоспарлау мен өткізу әдістемесін меңгерген. Оқу материалын нақты түсіндіреді, сабаққа уақытты ұтымды бөледі. Барлық сабақтар қарқындылығымен, жақсы қарқынымен және сабақтың әр кезеңінің логикалық аяқталуымен ерекшеленді. Оқыту сапасын арттырудың маңызды бағыты - оқушылардың өзіндік танымдық іс-әрекетін жетілдіру.

11 сыныптар бойынша педагог –сарапшы Р.Әбиев 11 «Б» сыныбына «Командалық ойынның орындалуын талдау» тақырыбындағы 18 ақпан күні өткізді. Сабақтарда жұмыс формаларының әртүрлілігі байқалады, сабақтың барлық элементтері логикалық байланыста болды. Пән мұғалімі сабақтарын эмоционалды және жақсы қарқынмен жүргізді, барлық оқушылар сабақ бойы дене белсенділігін көрсетті. Осылайша қалыптасқан оқушылардың өзіндік іс-әрекет дағдылары оқушылардың дене қабілеттерін, олардың белсенділігін дамытты.

Ұсыныс:

• Оқушыларды спорттық формамен, спорттық аяқ киіммен қамтамасыз ету үшін ата-аналармен және сынып жетекшілерімен жұмысты күшейту;

• Мұғалім сабақтан тыс уақытта балалармен спорттық-бұқаралық және сауықтыру жұмыстарын жетілдіру жұмыстарын жалғастыру;

• Пән мұғалімдерінің Мұғалімнің оқыту әрекетінде заманауи әдістер мен озық технологияларды қолдану жұмыстары кеңінен жүргізу.

Бақылауды жүргізген директордың

оқу ісі жөніндегі орынбасары: Тауекелов Д

Молдажарова А