Ойлау дағдыларының

деңгейі

Сипаттама

Тапсырмалар түрлері

Білу және түсіну

демографиялық өзгерістердің себептері мен салдарын анықтау, өнер мен әдебиеттегі өзгерістерді анықтау.

КТБ - Көп таңдауы бар тапсырмалар

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар

Қолдану

1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің тарихи маңызын анықтау, деректер мен дәйектерді салыстыру арқылы жаңа экономикалық саясаттың нәтижесінде орын алған өзгерістерді талдау.

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар ТЖ - Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар

Жоғары деңгей дағдылары

XX ғасыр басындағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси процестерге баға беру, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің тарихи маңызын анықтау және тұлғалардың рөліне баға беру, Қазақ зиялыларының қоғамдағы рөлі мен қызметін талдау, «Алаш» партиясының ұлттық мемлекеттілікті жаңғыртудағы саясатын талдау, XX ғасырдың басындағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси процестерге баға беру, Қазақ зиялыларының қоғамдағы рөлі мен қызметін талдау, Қазақстанда құрылған ұлттық автономиялардың маңыздылығына баға беру, деректер мен дәйектерді салыстыру арқылы жаңа экономикалық саясаттың нәтижесінде орын алған өзгерістерді талдау, Қазақстандағы индустрияландырудың жетістіктері мен кемшіліктерін талдау, ХХ ғасырдың 20–30 жылдардағы әміршіл-әкімшіл жүйе саясатының зардаптарын талдау, Ахмет Байтұрсыновты қазақ тіл білімінің негізін салушы, қоғам қайраткері ретінде бағалау, Әміре Қашаубаев пен Қажымұқан Мұңайтпасұлының қазақ халқын әлемге танытудағы рөліне баға беру, қазақстандықтардың Екінші дүниежүзілік соғысының жеңісіне

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар ТЖ - Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар

қосқан үлесін бағалау, Қазақстан экономикасының соғыс жағдайларына бейімделгендігін дәлелдеу

Тоқсан

Білу және түсіну

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

I

0

0

100%

II

0

0

100%

III

20 %

0

80 %

IV

20%

0

80%

Барлығы:

10%

0

90%

Бөлім

Тексерілетін мақсат

Ойлау дағдыларыны

ң деңгейі

Тапсырм а саны*

Тапсыр ма№

Тапсырман ың түрі

Орындал у

уақыты, мин

Балл

*

Бөлімге берілеті н балл

саны

ХХ

ғасырдың басындағы Қазақстан

8.3.1.2 XX ғасыр басындағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси

процестерге баға беру

Жоғары деңгей дағдылары

1

1

ТЖ

9

6

25

8.3.1.3 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің тарихи маңызын анықтау және тұлғалардың

рөліне баға беру

Жоғары деңгей дағдылары

1

2

ҚЖ

9

6

8.1.2.1 Қазақ зиялыларының қоғамдағы рөлі мен қызметін

талдау

Жоғары деңгей дағдылары

1

3

ТЖ

9

6

8.3.1.4 «Алаш» партиясының ұлттық мемлекеттілікті

жаңғыртудағы саясатын талдау

Жоғары деңгей дағдылары

1

4

ТЖ

18

7

Барлығы:

4

-

-

45

25

Ескерту: * - өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер

№

Жауаптары

Балл

Қосымша

ақпарат

1

Суреттерге және мәтінге назар аудара отырып, Ақпан революциясы оқиғасы екендігін дұрыс атайды.

1

Басқа да дұрыс жауаптар қабылданады

Нәтижесі: Ақпан революциясы жеңіске жетті. Монархия

құлатылып, патша тақтан тайдырылды.

1

Саяси тұлғаларын атап өтеді: Ә.Бөкейханов,

М.Тынышбаев, М.Шоқай. т.б.

1

Саяси өзгерістер: Төңкеріс нәтижесінде жаңа биліктің келуі, саяси партиялар санының артуы

1

Экономикалық өзгерістер: меншік түрлеріне қатысты өзгерістер

1

Әлеуметтік өзгерістер: әлеуметтік топтар арасындағы теңсіздік мәселесінің қайта қаралуы

1

2

Бұл өлең жыраулар поэзиясы үлгісінде, батырлық рухта жазылған. 1916 жылғы көтеріліс барысындағы батырлардың ерлігін көрсетуге бағытталған.

2

Нақты түсінік қалыптастырат ын, құрылымы әртүрлі сөйлеммен жазылған мүмкін болатын жауаптар қабылданады.

Амангелді батырдың екпінін ақын «ақсұңқар құсқа»,

«ашбөріге» теңейді. Халықтың мұң – мұқтажын басты мақсат еткен батыр болды.

Бекболат Әшекеев қазақ халқының тәуелсіздігін қалпына келтіруге тырысты, дәстүрлі ел басқару

жүйесін қалыпына келтіруге қадам жасады.

2

1916 жылғы ұлт – азаттық көтеріліс басылып тасталды. Бірақ ол тарихта ізсіз кеткен жоқ: халық бұқарасының ұлттық санасын оятты, отаршылдыққақарсы күрес тәжірибесін молайтты, саяси аренаға қазақ зиялыларының демократиялық бағыттағы күрескер тобының өсіп шығуына тікелей ықпал етті.

2

3

Елді отарлық құлдықтан құтқару және саяси көзқарасты өзгерту;

1

Қазақ қоғамының әлеуметтік экономикалық және қоғамдық саяси өмірінде түбірлі өзгерістерді жүзеге асыру жарияланды.

1

Ахмет Байтұрсынов – қазақ жазуына реформа жүргізудің қағидаларын белгілеп, бірініші қазақ әліппесінің авторы атанды. Ұлттын автономия алуы үшін күресті.

1

Міржақып Дулатов – Құқықтық мемлекет қағидатын ұстанды. «Оян, Қазақ!» атты өлеңдер жинағының авторы.

1

Әлихан Бөкейханов - Алаш жерінің астындағы, үстіндегі, көгіндегі барлық байлық қазақтың өзіне қызмет етуі тиіс.

«Бөкейхановтың сөзімен айтсақ, «қазақтың әрбір тасы қазақтың өңіріне түйме болып тағылуы тиіс»

1

Қорытынды:

Қазақ үшін қабырғасы қайысып, тек

1

тәуелсіздікке ғана емес, ойдың, білімнің, мәдениеттің тәуелсіздігіне ұмтылған тұлғалардың қазақ тарихында алар орны теңдессіз.

П: «Алаш» партиясының ұлттық жаңғыртудағы саясаты тиімді болды

мемлекеттілікті

1

Нақты түсінік

қалыптастырат

ын, құрылымы әртүрлі сөйлеммен

жазылған

Т: Алаш» партиясының ұлттық мемлекеттілікті жаңғыртудағы идеялары қазіргі күнге дейін өз маңызын жойған жоқ. Өйткені ол қазақтың мәдениеті мен ділімен ұштастырылған болатын.

1

Мысалы: Алаш партиясының бағдарламасында

мүмкін

жарияланған әрбір бөлім қазақтың жүрегінен шықты.

болатын

Мысалы: Жерсіз Отан жоқ. Туған жердің құдіреті мен

жауаптар

4

қасиетін, балығын қазақтың әр баласы көру қажет.

Экономикалық тәуелсіз ел болу керек. Барлық өндірілген

4

қабылданады.

өнімнің қызығын қазақ халқы көру тиіс.Қазақ жерін қазақ

басқару қажет. Жеке, тәуелсіз ұлттық – демократиялық

мемлекет құру керек.

Алаш партиясының бағдарламасынждағы негіхзгі

1

идеялар ішінара орындалды. Сол кездегі саясаттын

салдарынан ұтымды идеялардың жүзеге асуына

мүмкіндік берілмеді. Дегенмен қазіргі таңда Алаш

идеялары жүзеге асты деп айта аламыз.

Жалпы балл:

25

Бөлім

Тексерілетін мақсат

Ойлау дағдыларыны

ң деңгейі

Тапс ырма саны

*

Тапс ырма

№

Тапсы рманы ң түрі

Орындал у

уақыты,

мин

Балл

*

Бөлімге берілетін балл саны

Қазақстанда кеңестік биліктің орнығуы

8.3.1.2 XX ғасырдың басындағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси

процестерге баға беру

Жоғары деңгей дағдылары

1

1

ҚЖ

10

6

25

8.1.2.1 Қазақ зиялыларының қоғамдағы рөлі мен қызметін талдау

Жоғары деңгей дағдылары

1

2

ТЖ

10

6

8.3.1.6 Қазақстанда құрылған ұлттық

автономиялардың маңыздылығына баға беру

Жоғары деңгей дағдылары

1

3

ТЖ

15

7

8.3.1.7 ХХ ғасырдың 20-30 жылдардағы әміршіл-әкімшіл жүйе саясатының

зардаптарын талдау

Жоғары деңгей дағдылары

1

4

ТЖ

10

6

БАРЛЫҒЫ:

-

4

-

-

45

25

25

Ескерту: * - өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер

№

Жауаптары

Балл

Қосымш

а ақпарат

1

1. халыққа бейбітшілік

2. жұмысшыларға зауыт пен фабрика

3. шаруаларға жер

4. ұлттар мен ұлыстарға теңдік пен бостандық беру

Ұлттар мен ұлыстарға теңдік пен бостандық беру уәдесі орындалмады. Теңдік пен бостандық тек қағаз жүзінде ғана берілді. Ұлттардың құрған үкіметтері қудалауға ұшырады,

саяси жетекшілері кейіннен жазаланды.

6

2

Әлихан Бөкейхан – XX ғасырдың бас кезінде қазақ даласында кеңінен қанат жайған ұлт-азаттық «Алаш» қозғалысының негізін қалаушы және жетекшісі, Алашорда ұлттық автономиясы Халық кеңесінің төрағасы болды.

Әлихан Бөкейхан кезіндегі құдыретті Қазақ хандығының бірлігі мен күш-қуатынан айырылып, отарлық тәуелділікке қалай түскенін егжей-тегжейлі зерделеп шықты.

Жаһанша Досмұхамедов - Бүкілресейлік мұсылмандар кеңесі төрағасының орынбасары, Уақытша үкіметтің Бүкілресейлік Құрылтай жиналысы туралы заң жобасын дайындайтын Мемлекеттік кеңестің мүшесі болған. Облыстық және жалпы қазақ съездеріне қатысқан. Алашорда үкіметінің құрамына сайланған. 1918 жылдың көктемінде құрылып, күзінде таратылған «Уақытша Ойыл Уәлаятын» және оның орнына құрылған Алаш автономиясының батыс бөлімшесін басқарған. Большевиктердің көсемдері В.И.Ленинмен және И.В.Сталинмен қазақ автономиясы туралы келіссөздер жүргізген.

Мұхаммеджан Тынышпаев 1917 жылдың ақпанында дүниеге келген Уақытша Үкiметтiң Түркiстан Комитетi құрамына мүше болып, халық трагедиясын шешуге барынша атсалысты. М.Тынышбаевтың қоғамдық-саяси қызметiнiң келесi бiр өте маңызды кезеңi — Алашорда үкiметi тарихынан табылады. 1917 жылдың соңына таман Ресейдегі биліктің дағдарысы мен анархияға ұшырауы Алаш зиялыларының ұлттық автономия мәселесін көтеруіне ықпал етеді.

Мұстафа Шоқай бастаған мұсылмандар қозғалысының өкілдері шұғыл жиналып, төтенше съезд өткізді. Съезд шешімімен құрылған Түркістан-Қоқан автономиясының 54 адамнан тұратын уақытша халық кеңесінің құрамына сайланды. Уақытша үкіметтің сыртқы істер министрі болды. Уақытша үкіметтің төрағасы Мұхамеджан Тынышпаев қызметінен кеткеннен кейін, оның орнына Шоқай сайланды. Мұстафа Шоқай автономияны сақтап қалу үшін аянбай еңбек етті. Бірақ, өкінішке қарай автономияның ғұмыры ұзаққа созылмады.

Алаш Орда үкіметі мен Түркістан (Қоқан) автономиясының идеялары неліктен жүзеге аспады?

6

1. Кенес үкіметінің саясаты автономиялардың идеяларының жүзеге асуын қиындатты.

2. Ұлттық автономиялардың жетекшілері қудалауға

ұшыратылды

3

1920 жылы 26 тамызда РКФСР құрамындағы

«Автономиялы Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасын құру туралы» декрет қабылданды.

1920 жылы 4 қазанда Орынбор қаласында Қазақ АКСР Кеңестерінің құрылтай съезі өткізілді.

Қазақ АКСР Орталық Атқару Комитетінің төрағасы С. Меңдешев, ал Қазақ АКСР-ның Халық Комиссарлар Кеңесінің төрағасы болып В.А. Радус-Зенькович тағайындалды.

Қазақ АКСР-ның құрылуының тарихи маңызын жазыңыз.

1. «Декларацияда» Қазақ АКСР-ның мемлекеттік басқару органдары, азаматтардың құқықтары мен міндеттері айқындалды.

2. Декларацияда әрбір ұлттың ана тілін пайдалануға толық құқығы бар деп көрсетілді.

3. Қазақ АКСР құрамына Ақмола, Семей, Торғай, Орал облыстары және Каспий облысы мен Астрахан губерниясының қазақтар тұратын аудандары енді. Астанасы Орынбор қаласы (1920-1924 жж.) болып белгіленді.

7

4

Жаңа экономикалық саясаттың оң нәтижелері:

1924 жылы 1 қаңтардан бастап салық тек ақшалай төленетін болды. Салық үдемелі болғандықтан, оның бар ауыртпалығы байларға және кулактарға түсті.Мал өсіретін қожалықтар салықтан босатылды.

Жалдамалы еңбекті пайдалануға рұқсат берілді.

Жаңа экономикалық саясаттың кемшіліктері:

Саяси өмірде демократия бұрмаланды. Еркіндік мүлде болмады.

1921-1922 жылдардағы ашаршылық

6

Барлығы

25

Бөлім

Тексерілетін мақсат

Ойлау дағдылары ның деңгейі

Тапсы рма саны*

Тапсы рма№

Тапсыр маның түрі

Орындалу уақыты, мин

Балл*

Бөлімге берілеті н балл саны

Қазақстан тоталитарлық жүйенің нығаюы кезеңінде

8.4.2.1 Қазақстандағы

индустрияландырудың жетістіктері мен кемшіліктерін талдау

Жоғары деңгей

дағдылары

1

3

ҚЖ

12

10

21

8.1.1.1 Демографиялық өзгерістердің себептері мен салдарын анықтау

Білу және түсіну

1

1

ҚЖ

8

5

8.3.1.7 ХХ ғасырдың 20–30 жылдардағы әміршіл-әкімшіл жүйе саясатының зардаптарын талдау

Жоғары деңгей дағдылары

1

2

ТЖ

15

6

Кеңестік Қазақстанның мәдениеті: білім

мен ғылым

8.2.2.2 Ахмет Байтұрсыновты қазақ тіл білімінің негізін салушы, қоғам қайраткері ретінде бағалау

Жоғары деңгей дағдылары

1

4

ТЖ

10

4

4

БАРЛЫҒЫ:

-

4

-

-

45

25

25

Индустрияландырудың жетістіктері

Индустрияландырудың кемшіліктері

Индустрияландыру саясаты тиімді болды ма? Неліктен?

Қазақ тіл білімінің негізін салушы

Қоғам қайраткері

№

Жауаптары

Балл

Қосымш

а ақпарат

1

В

1

В

1

D

1

B

1

D

1

2

саяси өзгерістер: қазақ халқының тілі мен тарихын

жою,саяси тәуелсіздігі, шыңайы егемендігінен айыру, Қазақстанда «Кіші Қазан» жоспарын жүзеге асыру; т.б.

1

Басқа да дұрыс жауаптар қабылдан ады

әлеуметтік өзгерістер: қазақ халқын отырықшылыққа

көшіру мен ауыл шаруашылығын ұжымдастыру; т.б.

1

экономикалық өзгерістер: Қазақстанды елдің шикізат

базасы ретінде дамыту; т.б.

1

Мәдени өзгерістер: ұлт зиялылары қуғынға

ұшыратылып, мәдениеттің дамуына кері әсерін тигізді.

1

ұлтаралық қатынастардағы өзгерістер: ассимилияция саясатын жүзеге асыру есебінен республиканың ұлттық

әлеуетін «жақсарту»; т.б.

1

Менің ойымша, әлеуметтік сала көп өзгерске ұшырады:

адам шығыны, аштық, репрессия және т.б. саяси оқиғалардың салдары осы саланы айнадлып өтпеді.

1

3

Индустрияландырудың жетістіктері

1. Көмір өнеркәсібі дамыған ірі орталыққа айналды

2. Қазақстан қорғасын өндіруде 1-орынға шықты

3. Химия өнеркәсібі жоғары қарқынмен дамып, ірі өндіріс орындары салынды

4. Жаңа жұмыс орындары ашылды Индустрияландырудың кемшіліктері 1.Ауылдағы өндірістік күштердің күйреуі 2.Қазақстан өнеркәсібінің шикізаттық бағыты 3.Пайдалы қазбалардың өндірілуінің қиындығы

4. Әкімшілдік-әміршілдік басқару жүйесі Индустрияландыру саясаты тиімді болды ма? Неліктен?

Менің ойымша, саясат тиімді болды. Еліміздегі ауыр

өнеркәсіптер қарқынды дамыды. Пайдалы қазбалар игеріле бастады.

10

Нақты түсінік қалыптаст ыра

тын, құрылым ы әртүрлі сөйлемме н жазылған мүмкін болатын жауаптар қабылдан ады.

4

Қазақ тіл білімінің негізін салушы

Қазақ халқы тұтынып отырған араб алфавитінің теріс жақтарын, кемшілік тұстарын көріп, өзгеріс енгізуді қажет деп санайды. Ол туралы ойын «Қазақ білімпаздарының тұңғыш съезінде» сөйлеген сөзінде айтты.

Қоғам қайраткері

1. Байтұрсынұлы Алаш партиясы бағдарламасын даярлаған шағын топтың құрамында болды.

4

Байтұрсынұлы пен Дулатұлы қазақ арасында бұрыннан келе жатқан ру – жүзаралық алауыздыққа байланысты Алаш Орда үкіметінің құрамына саналы түрде енбей қалды, бірақ олардың қазақ ұлттық мемлекеттік идеясын жасаушы топтың ішінде болғандығын замандастары жақсы біліп, мойындады.

Байтұрсыновтың болашақ ұрпаққа қалдырған ұлы мұрасы деп нені атар едіңіз?

Қазақ тілі мен кітабын жазған, қазақ тілінің негізін жасап, қазақ мектебінің іргетасын қалаған алғашқы тұлға. Алғашқы әліппенің авторы.

Жалпы балл

25

Бөлім

Тексерілетін мақсат

Ойлау дағдыларыны

ң деңгейі

Тапс ырма саны

*

Тапс ырма

№

Тапсы рманы ң түрі

Орындалу уақыты, мин

Балл*

Бөлімге берілетін балл

саны

8.4А Кеңестік Қазақстанның мәдениеті: әдебиет пен өнер

8.2.2.4 Әміре Қашаубаев пен Қажымұқан Мұңайтпасұлының қазақ халқын әлемге танытудағы

рөліне баға беру

Жоғары деңгей дағдылары

1

1

ТЖ

8

7

12

8.2.2.3 Өнер мен әдебиеттегі өзгерістерді анықтау

Білу және түсіну

1

2

ҚЖ

8

5

8.4 В Қазақстан Ұлы Отан соғысы жылдарында

8.3.2.1 қазақстандықтардың Екінші дүниежүзілік соғысының жеңісіне қосқан

үлесін бағалау

Жоғары деңгей дағдылары

1

3

ТЖ

17

7

13

8.4.2.2 Қазақстан экономикасының соғыс жағдайларына

бейімделгендігін дәлелдеу

Жоғары деңгей дағдылары

1

4

ТЖ

12

6

БАРЛЫҒЫ:

-

4

-

-

45

25

25

Ескерту: * - өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер

№

Жауаптары

Балл

Қосымша ақпарат

1

Әміре Қашаубаев:

1. 1925 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік сән өнері көрмесінде этнографиялық концертте «Ағаш аяқ»,

«Қанапия», «Үш дос», «Жалғыз арша», «Қос

балапан», тағы басқа әндерді орындап екінші орын алып, күміс медаль иемденеді.

2. «Париж апталығы» газеті мен «Ле мюзикль» журналы Әміре Қашаубаевтың сирек кездесетін талант екенін жазса, Сарбонна университетінің профессоры Перно фонографқа Әміренің орындауында бірнеше ән жазып алған.

3. Әміре Қашаубаев шет елде өнер көрсетіп қазақ елін танытқан тұңғыш әнші болды.

Қажымұқан Мұңайтпасов:

1. Қажымұқанның тұңғыш рет әлемдік деңгейде көрінген шағы — 1906 жыл. Алманияда өткен дүниежүзілік сайыста ол әлем чемпионы атанады.

2. 1910 жылы Мұқан тұңғыш рет Оңтүстік Америка құрлығына табан тірейді. Аргентинаның астанасы Буэнос- Айрес қаласында өткен еркін күрестен болған біріншілікте ол Америка чемпионы атанады.

3. 1914 жылы Парижде әлем чемпионы атағын жеңіп алды Қорытынды

Әміре Қашаубаев пен Қажымұқан Мұңайтпасұлыны ХХ

ғасырдың ең биік тұлғаларының бірі. Сол заманда қазақ халқын әлемге танытқан ең ірі тұлғалар болды.

7

Нақты түсінік қалыптастыра тын, құрылымы әртүрлі сөйлеммен жазылған мүмкін болатын жауаптар қабылданады

2

1.1949 жылы М. Әуезовке КСРО Мемлекеттік сыйлығы берілді.

2. Ақын – жазушылар шындықты жеткізе білді.

3. Қазақ өнер туындылары ЮНЕСКО көрмелеріне қойыла бастады.

4. Тарихи фильмдер түсіріле бастады.

5. Ресресия ұшыраған ақын жазушылардың туындылары жарық көрді.

5

Нақты түсінік қалыптастыра тын, құрылымы әртүрлі сөйлеммен жазылған мүмкін болатын жауаптар қабылданады.

3

1. Мәскеу шайқасы

2. Сталинград шайқасы

3. Берлинге шабуыл

3

Нақты түсінік қалыптастыра

тын,

1. Кеңестік Шығыс әйелдері арасынан бірінші болып Ленин орденімен және Алтын жұлдыз медалімен марапатталғандар — шығыстың қос шынары: пулеметші Мәншүк Маметова мен 54-атқыштар бригадасының Мергені (снайпер) Әлия Молдағұлова болды.

2. Кеңес Одағының батыры, Қазақстан республикасының қорғаныс министрі Сағадат Нұрмағамбетов те Берлин үшін ұрыстарға өз жауынгерлерін бастап кірді. Берлинге шабуыл жасауға жерлестеріміз Есжанов, И.Я.Сянов, Х.Қайдаусов, З. Тұрарбеков, Х. Көбеков, Т. Бигелдинов, А.Еремеев, Н.Шелихов және т.б. көптеген адамдар қатысты.

3. Жас офицер Р.Қанқарбаев өзінің досы Г.Булатов пен бірге рейстаг терезелерінің біріне алғашқыларының бірі болып алқызыл Жеңіс туын желбіретті, ал Орал өңірінің жас офицерлері Қ.Меденов пен Р.Қараманов Берлин ратушасының төбесіне тікті.

4. Қазақстандықтар партизандық қозғылысқа белсене қатысты. Белоруссияның әр түрлі аудандарында әрекет еткен 65 партизандық бригадалар мен шоғырларда 1500-ден аса қазақстандықтар болған. Партизан қозғалысына қатысқан даңқты қазақ жігіттері: Ғ.Ахмедьяров, Ғ.Омаров, В.Шарудов, Қ.Қайсенов, Ә.Шәріпов, Ә.Жангелдин, Ж.Саин, Н.Көшекпаев т.б. есімдері бүгінде зор құрметке

ие болды.

4

құрылымы әртүрлі сөйлеммен жазылған мүмкін болатын жауаптар қабылданады.

4

Ауыл шаруашылығында

1939 жылғы санақпен салыстырғанда 1942 жылы Қазақстанда ауыл шаруашылығы еңбекшілерінің саны 600000 адамға азайған. Ауыл шаруашылығында еңбектенген ерлердің майданға тартылуымен олардың орнын қариялар, әйелдер мен балалар басты.

1944 жылы қолхоздағы еңбекке жарамды ерлердің сандық үлесі – 20%, әйелдер – 58%, жасөспірімдер – 22% болды. Яғни, майданды азық-түлікпен, шикізатпен іс жүзінде әйелдер, балалар мен қарт адамдар қамтамасыз етті.

Өнеркәсіпте

1942-1943 жылдар аралығында республика ауыл шаруашылығынан 4111 трактор, 1184 жүк машиналары, 30318 жылқы майданға жіберілді. Сондықтан да соғыс жылдары егін салу жұмысының 50%-ін ірі қара атқарды. Тылдағы еңбекшілер жоғарыдан берілген жоспарды орындау барысында күні-түні еңбек етті. Соғыстың бірінші жылы мемлекетке 100 млн. пұт астық тапсырылды. Бұл көрсеткіш 1940 жылмен салыстырғанда 24 млн. пұтқа артық. Колхозшылар мен совхозшылар өз еркімен еңбек күнін таңғы бестен, кешкі 22.00-ке дейін ұзартқан. Әрбір шаруа 2-3 адамның жұмысын атқарды.

Өнерде

Қазақстанға Ресей, Украина, Белоруссиядан 100-ден аса жазушылар уақытша көшіп келді. Олардың ішінде А.Толстой, С.Маршак, С.Михалков, К.Паустовский, М.Зощенко, О.Форш, С.Сергеев-Ценский, Л.Квитко сияқты атақты жазушылар болды. Соғыс жылдары партизан-ақын Ж.Саинның топтамасы, Қ.Аманжоловтың “Ақын өлімі туралы аңызы”, М.Әуезовтың “Абай жолы” эпопеясының бірінші кітабы, С.Мұқановтың “Өмір мектебі”, Ғ.Мүсіреповтың “Қазақ солдаты”, Ғ.Мұстафиннің “Шығанақ” повесі, Ж.Жабаевтың “Ленинградтық өренімі” дүниеге келді.

6

Жалпы балл:

25