«Химия» пәнінен бөлім бойынша және тоқсандық жиынтық
бақылау жұмыстарының жинағы
9 сынып

Құрастырушылар:
Бекмағамбетова Н.С. -№ 19 ЖОББМ, химия мұғалімі
Омарова А.А.-№ 2 ЖОББМ, химия мұғалімі
Рахимгожина Б.Ш.-Б.Момышұлы атындағы ЖОББМ, химия мұғалімі
Хавдыл Ж. - № 7 ЖОББМ, химия мұғалімі
Норпеисова Г.К. - №20 ЖОББМ, химия мұғалімі
Аденов Д.Б. - №32 ЖОББМ, химия мұғалімі
Куралханова М.К. - №25 ЖОББМ, химия мұғалімі
Абишева К.О. – Кенжекөл ЖОББМ, химия мұғалімі
Ермусина Г.Ж. - №1 ЖОББМ, химия мұғалімі

Павлодар қ., 2020 жыл

9 сыныпқа арналған «Химия» пәнінен бөлім бойынша және тоқсандық жиынтық
бақылау жұмыстарыының жинағы жұмысына
ПІКІР
Құрастырушылар:
Бекмағамбетова Н.С. -№ 19 ЖОББМ, химия мұғалімі
Омарова А.А.-№ 2 ЖОББМ, химия мұғалімі
Рахимгожина Б.Ш.-Б.Момышұлы атындағы ЖОББМ, химия мұғалімі
Хавдыл Ж. - № 7 ЖОББМ, химия мұғалімі
Норпеисова Г.К. - №20 ЖОББМ, химия мұғалімі
Аденов Д.Б. - №32 ЖОББМ, химия мұғалімі
Куралханова М.К. - №25 ЖОББМ, химия мұғалімі
Абишева К.О. – Кенжекөл ЖОББМ, химия мұғалімі
Ермусина Г.Ж. - №1 ЖОББМ, химия мұғалімі
Химия пәні бойынша 9 сыныпқа арналған жаңартылған білім мазмұны бойынша
құрастырылған бөлім бойынша және тоқсандық бақылаулар бойынша жұмыстары берілген.
Мақсаты – жаңартылған бағдарламамен оқыту жағынан оқушының шығармашылық
қабілетін қалыптастырудағы ерекшеліктер мен тиімділіктер. Білім мазмұнының
жаңаруымен қатар, критериалды бағалау жүйесін енгізу және оқытудың әдіс-тәсілдері мен
әртүрлі құралдарын қолданудың тиімділігін арттыруды талап етеді. Білім беру мен оқыту
бағыттарын инновациялық технологиялармен жетілдіру, оқушылардың танымдық және
шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Бақылау жұмыстарының тапсырмалары міндетті деңгейден шығармашылық
деңгейге дейін көтерілген. Бақылау жұмыстарын жүргізу барысында химия пәні бойынша
білім сапасын анықтауға мүмкіндік туады. Тұлғаның таным белсенділігін арттыруға,
өздігінен танып-білуге ұмтылуын қамтамасыз етуге, сын көзбен бағалауға, өзінің ойын, көз
қарасын негіздей алуға үйретуге жағдай жасалады.
Бақылау жұмыстарында пән бағдарламасы толық қамтылған. Мұғалім оқушылардың
оқу материалын қаншалықты меңгергенін бір сабақтың көлемінде тексеруге мүмкіндік
алады. Оқу материалының толық қамтылуы, бірнеше нұсқада берілуі, тапсырмалардың
күрделенуі мұғалімдер жұмысын сапалы жүргізуге септігін тигізеді.
Бақылау жұмысы оқушылардың пән бойынша оқу үлгерімі мен білім сапасын
арттыруға көмектеседі және балалардың құзыреттілік іс-әрекетін анықтайтын бірден-бір
құрал.
Бақылау жұмыстарының үлгілері жалпы орта білім беру мектептерінің химия
мұғалімдерінің қолданысына ұсынылады.

Педагогикалық шеберлік орталығының
Павлодар қ. Филиалының тренері,
Дарынды балаларға арналған Абай атындағы
№10 лицей-мектебінің химия пәнінің мұғалімі

Асанова А.А.

9 сыныпқа арналған «Химия» пәнінен бөлім бойынша және тоқсандық
жиынтықбақылау жұмыстарының жинағы жұмысына

ПІКІР
Құрастырушылар:
Бекмағамбетова Н.С. -№ 19 ЖОББМ, химия мұғалімі
Омарова А.А.-№ 2 ЖОББМ, химия мұғалімі
Рахимгожина Б.Ш.-Б.Момышұлы атындағы ЖОББМ, химия мұғалімі
Хавдыл Ж. - № 7 ЖОББМ, химия мұғалімі
Норпеисова Г.К. - №20 ЖОББМ, химия мұғалімі
Аденов Д.Б. - №32 ЖОББМ, химия мұғалімі
Куралханова М.К. - №25 ЖОББМ, химия мұғалімі
Абишева К.О. – Кенжекөл ЖОББМ, химия мұғалімі
Ермусина Г.Ж. - №1 ЖОББМ, химия мұғалімі
Бұл жұмыста химия пәні бойынша 9 сыныпқа арналған жаңартылған білім мазмұны
бойынша құрастырылған бөлім бойынша және тоқсандық бақылаулар бойынша жұмыстары
берілген.
Мақсаты – жаңартылған бағдарламамен оқыту жағынан оқушының шығармашылық
қабілетін қалыптастырудағы ерекшеліктер мен тиімділіктер.
Білім мазмұнының жаңаруымен қатар, критериалды бағалау жүйесін енгізу және оқытудың
әдіс-тәсілдері мен әртүрлі құралдарын қолданудың тиімділігін арттыруды талап етеді. Білім
беру мен оқыту бағыттарын инновациялық технологиялармен жетілдіру, оқушылардың
танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Бақылау жұмыстарының тапсырмалары міндетті деңгейден шығармашылық
деңгейге дейін көтерілген.
Бақылау жұмыстарын жүргізу барысында химия пәні бойынша білім сапасын
анықтауға мүмкіндік туады. Тұлғаның таным белсенділігін арттыруға, өздігінен таныпбілуге ұмтылуын қамтамасыз етуге, сын көзбен бағалауға, өзінің ойын, көз қарасын
негіздей алуға үйретуге жағдай жасалады.
Бақылау жұмыстарында пән бағдарламасы толық қамтылған. Мұғалім оқушылардың
оқу материалын қаншалықты меңгергенін бір сабақтың көлемінде тексеруге мүмкіндік
алады. Оқу материалының толық қамтылуы, бірнеше нұсқада берілуі, тапсырмалардың
күрделенуі мұғалімдер жұмысын сапалы жүргізуге септігін тигізеді.
Бақылау жұмысы оқушылардың пән бойынша оқу үлгерімі мен білім сапасын
арттыруға көмектеседі және балалардың құзыреттілік іс-әрекетін анықтайтын бірден-бір
құрал.
Бақылау жұмыстарының үлгілері жалпы орта білім беру мектептерінің химия
мұғалімдерінің қолданысына ұсынылады.
жалпы орта білім беру мектептерінің химия мұғалімдерінің қолданысына
ұсынылады.
Павлодар қаласының «Жас дарын»
мамандандырылған
мектебінің химия пәнінің мұғалімі

Қалым Г.М.

Түсінік хат
ХХІ ғасыр-жаңа технология мен ақпараттандыру ғасыры. Өскелең елдің
айбынды болашағы үшін – ең әуелі сапалы білім қажет. Ол үшін еліміздің
білім саясатындағы ғылым-техникалық әлеуетін жұмылдыру, ғылымның
басым бағыттарын дамыту жолындағы ресурстарды шоғырландыру, оның
жетістіктерін өндіріске енгізу инновациялық дамудың негізгі көзі.
Оқушылардың пән бойынша үлгерімі екі тәсілмен бағаланады:
қалыптастырушы бағалау және жиынтық бағалау. Бұл бағалау түрлері
баланың жан-жақты ізденуіне ынталандырады. Критериялық бағалау жүйесі
Филиппин, Сингапур, Жапония, Франция, Финляндия сынды дамыған елдерде
пайдаланылады. Бұл бағалау жүйесінің артықшылығы, баланың ойлау
қабілетін дамытып, ғылыммен айналысуына ықыласын туғызады. Жиынтық
бағалау оқу бағдарламасынның бөлімдерін (ортақ тақырыптарын және белгілі
бір оқу кезеңін (тоқсан, оқу жылы, орта білім деңгейі) аяқтаған оқушының
үлгерімі туралы ақпарат алу мақсатында балл және баға қою арқылы
өткізіледі.
Қазіргі заманда елдің бәсекеге қабілеттілігі оның азаматтарының
парасаттылығымен анықталады, сондықтан білім беру жүйесі болашақтың
талабына сәйкес дамуы тиіс. Оқушыларды заманауи әдіс –тәсілдермен
оқытып, ой –өрісі кең, саналы, еркін азамат етіп тәрбиелеу қажеттілігі де осы
себептен туындап отыр. Оның үстіне білім берудің жүйесін қарқынды
дамытқан бұл үрдістің жалпы білім беретін мектептерге де енгізіле
бастауы көңілді қуантады.
Қорыта айтқанда, жаңа бағдарламаның мәні, баланың функционалдық
сауаттылығын қалыптастыру. Оқушы өзінің мектеп қабырғасында алған
білімін өмірінде пайдалана білуі керек. Сол үшін де бұл бағдарламаның негізі
«Өмірмен байланыс» ұғымына құрылған.
Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 9- сынып білім алушыларына
«Химия» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және
өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 9сынып «Химия» пәні бойынша ұзақ мерзімді оқу бағдарламасы негізінде
дайындалған.
Мақсаты: жаңартылған бағдарламамен оқыту жағынан оқушының
шығармашылық қабілетін қалыптастырудағы ерекшеліктер мен тиімділіктер.
Білім мазмұнының жаңаруымен қатар, критериалды бағалау жүйесін енгізу
және оқытудың әдіс-тәсілдері мен әртүрлі құралдарын қолданудың тиімділігін
арттыруды
талап
етеді.
Міндеттері:
1. Пән бойынша жаңартылған білім беру бағдарламасының құрылымымен,
ондағы материалдардың күрделілігініғң өсу ретімен, мазмұнымен және
мақсаттарымен
таныстыру;
2. Пән бойынша жаңартылған білім беру бағдарламасына сәйкес келетін
педагогикалық тәсілдерді түсінуін және қолдана білуін қамтамасыз ету;

3. Пән бойынша жаңартылған білім беру бағдарламасындағы оқу
мақсаттарына қол жеткізу мақсатында критериалды бағалау жүйесін түсініп,
қолдана
білуін
қамтамасыз
ету;
4. Мұғалімдердің бойында орта білім мазмұнын жаңарту жағдайында пән
бойынша жаңартылған білім беру бағдарламасын іске асыру үшін қажетті
дағдыларды қалыптастыру.
Күтілетін нәтижелер:
- Мұғалімдер жаңартылған білім беру бағдарламасының құрылымын, ондағы
материалдардың күрлелілігінің өсу ретін, мазмұнын және мақсаттарын біледі
және
түсінеді;
- Пән бойынша жаңартылған білім беру бағдарламасына сәйкес келетін
педагогикалық
тәсілдерді,
оқу
материалдарын
қолдана
біледі;
- Пән бойынша жаңартылған білім беру бағдарламасындағы оқу мақсаттарына
қол жеткізу мақсатында критериалды бағалау жүйесін түсінеді және қолдана
біледі;
- Мұғалімдердің орта білім мазмұнын жаңарту жағдайында пән бойынша
жаңартылған білім беру бағдарламасын іске асыру үшін қажетті біліктері
мен дағдылары қалыптасқан.
Маңыздылығы – оқушы тұлғасының үйлесімді қолайлы білім беру
ортасын құра отырып, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу,
тәжірибе жасау, функционалды сауаттылықты, шығармашылықты қолдана
білуді және оны тиімді қолдану болып табылады.

МАЗМҰНЫ
І-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
9.1А «Электролиттік диссоциация» бөлім бойынша жиынтық бағалау
9.1В «Бейорганикалық қосылыстардың сапалық талдауы» бөлім бойынша жиынтық бағалау
9.1С «Химиялық реакция жылдамдығы»,
9.1D «Қайтымды реакциялар» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау
ІІ-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
9.2А «Тотығу-тотықсыздану реакциялары» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
9.2В «Металдар мен құймалар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
9.2С «І,ІІ және ІІІ топ элементтері және олардың қосылыстары» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
ІІІ-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
9.3А «17 (VII), 16 (VI), 15 , 14 (IV) – топ элементтері және олардың қосылыстары» бөлімі
бойынша жиынтық бағалау
9.3В «Адам ағзасындағы химиялық элементтер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
IV-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
9.4А «Органикалық химияға кіріспе» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
9.4С «Оттекті және азотты органикалық қосылыстар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
І-тоқсан бойынша тоқсандық жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар
ІІ-тоқсан бойынша тоқсандық жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар
ІІІ-тоқсан бойынша тоқсандық жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар
ІV-тоқсан бойынша тоқсандық жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

1 ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ
9.1A «Электролиттік диссоциация» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқумақсаты

9.4.1.1 тақырып бойынша анықтамаларды атау
"Электролиттік диссоциация"
9.4.1.2 қышқылдардың, сілтілердің, орташа және
қышқыл тұздардың электролиттік диссоциациясы
теңдеулерін құру
9.4.1.3иондық түрдегі алмасу реакцияларының
теңдеулерін құру
Бағалау критерийлері Білім алушы
Иондық байланысы бар заттардың электролиттік
диссоциация механизмін түсіндіреді
Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластарының
өкілдері үшін диссоциациялануүдерісінің реакция
теңдеулерін құрастырады
Ұсынылған мәтін нұсқасын талдайды
Білімді практикада қолданады
Қысқартылған иондық теңдеу бойынша толық
иондық теңдеу құрайды
Ойлау дағдыларының деңгейі: Білу және түсіну. Қолдану
Тапсырма
20 мин
Мәтінде жіберілген сөздерді орнына қой
А. Суда ерігенде немесе балқытқанда иондарға заттың ыдырау процесі
…деп аталады
В. Оң зарядталған иондар…, теріс зарядталған иондар - … деп аталады
С. Диссоциация дәрежесіне байланысты электролиттер … және …
[3]
2.Заттар ерітінділерінің диссоциациясын сәйкестендіріңіз
А. NaCl
а. K++ 3PO3В. Н3PO4
в. 3Н+ + PO43С.NH4 ОН
с.Na2++ ClD.BaBr2d. Na++ 2Cle.Na++ Clf. 2Ba++ Brg.4NH+ + NO3h. Ba2+ + 2Brk. NH4+ + OН1.

[3]
2. Кестеге «Шындық» немесе Өтірік» сөздерін қойындар
Шынды
қ

Өтірі
к

1 Диссоциация
дәрежесіерітінділердісұйылтужәнетемператураныңжоғарылауыкезінд
еөседі
2 Суда коваленттіполярлықжәнеиондыбайланысы бар
заттарерігендеиондарғаыдырайды
3 Бірэлементтіңатомдары мен
иондарыөзқасиеттерібойыншаерекшеленбейді
4 Тұздар, қышқылдаржәненегіздер тек ерігендеғанаиондарғаыдырайды
5 Электр тогынжүргізетінерітінділер мен
балқымаларэлектролиттеремес

[5]
4. Аталған заттардан күшті электролиттерді таңдау
А.тұз қышқылы
В. су
С. Спирт ерітіндісі
D. сірке қышқылы ерітіндісі
Е. сілті ерітіндісі
F. Ас тұзының ерітіндісі
G. Сүт ерітіндісі
[3]
5. Толық иондық реакция теңдеуінің дұрыс жауабын табу
А. Na+ + Cl- +Ag+ +NO3- →

a. AgCl+Na++Clb. NaCl + Ag+ + NO3c. Na+ + Cl- + Ag+ + NO3d. AgCl + NaNO3

B. K+ + OH- + H+ + Cl-→ a. KCl + H2O
b. K+ + CL- + H2O
c. K+ + Cl- + H+ + OHd. KCl + H+ + OH[2]

Бағалау критерийлері

Иондық байланысы бар заттардың
электролиттік диссоциация механизмін
түсіндіреді

№
тапс
ырма
лар
1

Бейорганикалық қосылыстардың негізгі
кластарының өкілдері үшін
диссоциациялану үдерісінің реакция
теңдеулерін құрастырады

2

Ұсынылған мәтін нұсқасын талдайды

3

Білімді практикада қолданады

4

Қысқартылған иондық теңдеу бойынша
толық иондық теңдеу құрайды

Жиыны

5

дескриптор

бал
л

Электролиттің ыдырау
процесін атайды
Иондарға атау береді
Байланыс түрін анықтайды
Қышқылдардың
диссоциациясы теңдеуін
құрайды
Сілтілердің диссоциациясы
теңдеуін құрайды
Тұздардың диссоциациясы
теңдеуін құрайды
Дұрыс немесе дұрыс емес
пікірлерді анықтайды
Заттардан – күшті
электролиттерді тандайды
Тұнбаның пайда болуымен
толық иондық теңдеуді
құрайды
Аз жиналатын заттың
түзілуімен толық ионды
теңдеуді құрайды

3

3

5
3
2

16

9.1A «Электролиттік диссоциация» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқыту мақсаты
9.4.1.4 ковалентті полярлық байланысы бар заттардың электролиттік
диссоциациясы механизмін түсіндіру;
9.4.1.1 электролиттер мен бейэлектролиттердің анықтамаларын білу және
мысалдарын келтіру;
9.4.1.6 қышқылдардың, сілтілердің, орташа және қышқыл тұздардың
электролиттік диссоциациясы теңдеуін құру
9.3.4.1 молекулалық және иондық түрдегі қышқылдардың, еритін және
ерімейтін негіздердің, орта тұздардың химиялық қасиеттерін көрсететін
реакциялар теңдеуін құру;
9.3.4. орта тұздар гидролизінің молекулалық және иондық теңдеулерін құру;
Бағалау критерийлері

Білім алушы
- Ковалентті полярлық байланыс түрі мен
электролитикалық диссоциация механизмін атайды және түсіндіреді ;
- Электролиттер мен бейэлектролиттерді біледі;
- Диссоциация дәрежесін анықтайды;
-Молекулалық және иондық түрдегі қышқылдардың,
еритін және ерімейтін негіздердің, орта тұздардың химиялық қасиеттерін
көрсететін реакциялар теңдеуін құрайды;
- Тұз ерітіндісі ортасының реакциясын болжайды
және орта тұздар гидролизінің молекулалық және иондық теңдеулерін
құрайды
Ойлау дағдысының деңгейі: Білу және түсіну, Қолдану
Орындалу уақыты: 20 минут
1нұсқа 1-тапсырма
(а) Суреттегі процесті көрсетіңіз :

_________________________________
(b) Осы байланыс түрі мен заттарға арналған процесс механизмін түсіндіріңіз.
2.тапсырма
Келесі заттар берілген: NaОН, НF, KCl, Fe(OH)2, HCl, Н3PO4 , Zn(OH)2 , H2SO3
, NH4OH
(аммиак су ерітіндісі) , С2Н5ОН (этил спирті), MgО.

(а) Заттың формуласы мен электролит немесе бейэлектролит арасында
сәйкестікті орнатыңыз.
Күшті электролит

Әлсіз электролит

Бейэлектролит

(b) Заттардың толық диссоциациясы теңдеуін құрыңыз Ba(ОН)2 және HCl
3.тапсырма
Өзара әрекеттесу реакцияларының теңдеуін құрыңыз FeCl2 (в.р.) және KOH
(в.р.). Заттардың агрегаттық жағдайын көрсетіңіз.
Молекулалық теңдеу
_____________________________________________________
Толық иондық теңдеу
_____________________________________________________
Қысқартылған иондық теңдеу
__________________________________________________
4.тапсырма
Молекулалық және иондық түрдегі негіздердің химиялық қасиетін көрсететін
реакция теңдеуін жазыңыз (H2SO4+ NaOH)
Молекулалық теңдеу
_____________________________________________________
Толық иондық теңдеу
_____________________________________________________
Қысқартылған иондық теңдеу
__________________________________________________
5.тапсырма
Темір хлориді (II) FeCl2 ерітіндісі ортасының реакциясын болжаңыз.
Тұзгидролизініңтеңдеуінқұрыңыз.

«Электролиттік диссоциация» бөлімі үшін Жиынтық бағалауға
дескриптор
Бағалау критерийлері

№
Білім алушылардың
тапс
дескрипторлары
ырма
Ковалентті полярлық байланысы бар
1 (а) Суретте көрсетілген процесті
заттардың электролиттік
атайды
диссоциациясының механизмін
1 (b) Су полярлығы тұрғысынан хлор
түсіндіру
сутегінің диссоциация механизмін
және ковалентті полярлық
байланыстың иондық байланысына
айналуын сипаттайды.
Электролиттер
мен 2 (а)
Күшті, әлсізэлектролиттіжәне
бейэлектролиттердің
анықтамаларын
бейэлектролиті анықтайды.
білу және мысалдарын келтіру
2 (b) Сілтілер мен қышқылдың толық
диссоциациясы теңдеуін жазады
Қышқылдардың, сілтілердің, орта және
Өзара әрекеттесу реакциясының
3
қышқыл
тұздардың
электролиттік
теңдеуін жазады CuCl2 (в.р.) және
диссоциациясы теңдеуін құру
NaOH (в.р.) FeCl2 (в.р.) және KOH
(в.р.). ,молекулалық және иондық
түрде заттардың агрегаттық күйін
көрсетеді.
Қышқылдардың, еритін және ерімейтін
Молекулалық және иондық түрдегі
4
негіздердің, молекулалық және иондық
қышқылдардың (негіздердің)
түрдегі орташа тұздардың химиялық
химиялық қасиеттерін көрсететін
қасиеттерін көрсететін реакциялардың
реакция теңдеуін жазады
теңдеулерін құру
Орта тұздар гидролизінің молекулалық
Темір хлориді (II) (калий
5
және иондық теңдеулерін құру
карбонаты) ерітіндісі ортасының
реакциясын болжайды, тұз
гидролизінің теңдеуін құрайды
Барлығы

Бал
л
1
1

2

1
2

2

2

11

9.1В «Бейорганикалық қосылыстардың сапалық талдауы» бөлімі
бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

9.4.1.8 Li+, Na+, K+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Cu2+
металл катиондарын анықтау үшін жалын түсінің
боялу реакциясын жүргізу және сипаттау
9.4.1.9 Fe2+, Fe3+, Cu2+ катиондарын анықтау
үшін сапалық реакция жүргізу
9.4.1.10 Хлорид-, бромид-, йодид-, сульфат,
карбонат-, фосфат-, нитрат-, силикатиондарына сапалық реакцияларды тәжірибе
жүзінде жүргізу және ион алмасу
реакцияларын бақылап нәтижесін сипаттау
9.2.3.1 Әрекеттесуші заттардың біреуі артық
берілген реакция теңдеулері бойынша
есептеулер жүргізу.
Білімалушы
 Металл катиондарының сапалық
сипаттамаларын анықтайды
 Fe2+, Fe3+, Cu2+ тұздарынан
түзілетінерімейтінқосылыстардыңт
үсі мен құрамынкөрсетед
 Ұсынылғананиондардыанықтайты
нреагенттердіанықтайды,
қысқартылғаниондықтеңдеулерінқ
ұрастырады,
қосылыстардыңтүстерінкөрсетеді
 Химиялық
реакция
кезіндетүзілетінтұнбаныңмассасын
есептейді

Ойлау дағдыларының
деңгейі

Білу және түсіну/
Қолдану

Орындаууақыты

20 минут

Тапсырма
1.а) Металл катионы мен оның жалынның түсі арасында сәйкестікті орнату:

Катион

Жалын түсі

1. Na+,

A. Сары

2. K+,

B. сары-жасыл

3. Li+,

C. күлгін

4. Rb+;

D. Кармин-қызыл
E. Қызыл

b) Аталған катиондарды: Sr2+, Na+, Ba2+ жалын түсіне сәйкес жазыңыз.

-Кармин-қызыл

-жасыл

-Сары

2. Шынайы немесе жалған тұжырымдарды анықтау
Fe2+, Fe3+, Cu2+катиондары үшін бекітулер дұрыс па
Темір ионына сапалы реакция (II) – сарықан тұзымен реакция.
Тунбулла Көкінің пайда болуы ерітіндіде темір (II) иондарының бар
екенің анықтайды

True

False

Темірді (III) анықтау үшін қызылқан тұзы қолданылады.
Мысты ерітіндіде жасыл-көгілдір жалынның түсі арқылы табуға болады.

3.a)Галогендердің иондарының астын сызу және оларға сапалы реагенттерді
дөңгелектеу хлорид -, бромид -, йодид -, сульфат -, карбонат -, фосфат -,
нитрат -, силикат-иондары
1.натрий тұздары
2. барий тұздары
3. күмістұздары
4. азот қышқылы
5. кальций тұздары
b)cульфат -,және хлорид аниондарға арналған сапалы реагент анықталды: және оларды белгілейміз
1) барий тұздары
2) мыс тұздары
3) күміс тұздары
4) азот қышқылы
5) кремний қышқылы
4.Химиялық зертханада 26 г мыс сульфаты (II) бар ерітіндіге15 г Мырыш

үгіндісін қосып, пайда болған мыс массасын есептеңіз. Қандай зат артық
екенін анықтаңыз?

Бағалау критерийлері

№
тапсырма
1а

Дескриптор
Білімалушы
Металл катионы мен оның жалынының
арасындағы сәйкестікті белгілейді

Ба
лл
1

1b

Катиондарды атап көрсетеді: Sr2+, Na+,
Ba2+ жалынның түсіне сәйкес.

1

Сапалы реакцияларды
қолдану арқылы Fe2+,
Fe3+, Cu2+ металдардың
катиондарын анықтайды

2

Бекітудің шынайылығын анықтайды

1

Бекіту жалған екенін анықтайды

1

Хлорид -, бромид -,
йодид -, сульфат -,
карбонат -, фосфат -,
нитрат -, силикатиондарға сапалы
реакцияларды белгілейді
Егер әсер ететін
заттардың бірі
артықболса, химиялық
теңдеулер бойынша
массаны есептейді
Барлық баллдар

3a

Галогендерді анықтайды
Галогендердің сапалы реакциялары үшін
реагентті анықтайды
Иондардың сапалы реакциялары үшін
реагентті анықтайды: карбонат -, және
силикат-үшін
Талаптарға сәйкес міндетті шарттарын
жазады
Реакция теңдеуінжазады
Артық болған затты анықтайды
Мыс массасын есептейді

1
1

Металл катиондарын
анықтайды: Li+, Na+, K+,
Ca2+, Sr2+, Ba2+, Cu2+;
жалын түсін бояу
реакциясы бойынша

3b
4

1

1
1
1
1
11

9.1В «Бейорганикалық қосылыстардың сапалық талдауы» бөлімі
бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

9.4.1.8 Li+, Na+, K+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Cu2+
металл катиондарын анықтау үшін жалын
түсінің боялу реакциясын жүргізу және
сипаттау
9.4.1.9 Fe2+, Fe3+, Cu2+ катиондарын анықтау
үшін сапалық реакция жүргізу
9.4.1.10 Хлорид-, бромид-, йодид-, сульфат,
карбонат-,
фосфат-,
нитрат-,
силикатиондарына сапалық реакцияларды тәжірибе
жүзінде жүргізу және ион алмасу реакцияларын
бақылап нәтижесін сипаттау
9.2.3.1Әрекеттесуші заттардың біреуі артық
берілген
реакция
теңдеулері
бойынша
есептеулер жүргізу.
Білім алушы
-Металл
катиондарының
сапалық
сипаттамаларын анықтайды
-Fe2+, Fe3+, Cu2+ тұздарынан түзілетін
ерімейтін қосылыстардың түсі мен құрамын
көрсетеді
-Ұсынылған
аниондарды
анықтайтын
реагенттерді анықтайды, қысқартылған иондық
теңдеулерін
құрастырады,
қосылыстардың
түстерін көрсетеді
-Химиялық реакция кезінде түзілетін тұнбаның
массасын есептейді.

Ойлау дағдыларының
деңгейі

Білу және түсіну/
Қолдану

Орындаууақыты

20 минут

Тапсырма
1.а) Металл катионы мен оның жалынның түсі арасында сәйкестікті
орнату:

Катион

Жалынтүсі

5. Ca2+,

F. Сары

6. Sr2+,

G. сары-жасыл

7. Ba2+,

H. көк-жасыл

8. Cu2+;

I. Кармин-қызыл
J. Қызыл

b) Аталған катиондарды: Li+, Na+, K+ жалын түсіне сәйкес жазыңыз.

-Кармин-қызыл

-күлгін

-Сары

2. Шынайы немесе жалған тұжырымдарды анықтау
Fe2+, Fe3+, Cu2+катиондары үшін бекітулер дұрыс па
Темір ионына сапалы реакция (II) – сарықан тұзымен реакция.
Тунбулла Көкінің пайдаболуы ерітіндіде темір (II) иондарының бар
екенің анықтайды

True

False

Темірді (III) анықтау үшін қызылқан тұзы қолданылады.
Мысты ерітіндіде жасыл-көгілдір жалынның түсі арқылы табуға
болады.

3.a) Галогендердің иондарының астынсызу және оларға сапалы
реагенттерді дөңгелектеу хлорид -, бромид -, йодид -, сульфат -, карбонат -,
фосфат -, нитрат -, силикат-иондары
1) барий тұздары
2) күмістұздары
3) натрий тұздары
4) азот қышқылы
5) кальций тұздары
b)карбонат - және силикат аниондарға арналған сапалы реагент анықталды:
- және оларды белгіле:
6) натрий тұздары
7) мыс тұздары
8) калий тұздары
9) азот қышқылы
10) кремний қышқылы

4.Химиялық зертханада 16 г мыс сульфаты (II) бар ерітіндіге 12 г Темір
үгіндісін қосып, пайда болған мыс массасын есептеңіз. Қандай зат артық
екенін анықтаңыз?

Бағалау критерийлері
Металл катиондарын
анықтайды: Li+, Na+, K+,
Ca2+, Sr2+, Ba2+, Cu2+;
жалын түсін бояу
реакциясы бойынша

№
тапсырма
1а

1b

Сапалы реакцияларды
қолдану арқылы Fe2+,
Fe3+, Cu2+ металдардың
катиондарын анықтайды

2

Хлорид -, бромид -,
йодид -, сульфат -,
карбонат -, фосфат -,
нитрат -, силикатиондарға сапалы
реакцияларды белгілейді
Егер әсер ететін
заттардың бірі артық
болса, химиялық
теңдеулер бойынша
массаны есептейді
Барлық баллдар

3a

3b
4

Дескриптор
Білімалушы
Металл катионы мен оның
жалынының арасындағы сәйкестікті
белгілейді
Катиондарды атап көрсетеді: li+,
Na+, K+ жалынның түсіне сәйкес.

Балл

Бекітудің шынайылығын анықтайды

1

Бекіту жалған екенін анықтайды

1

Галогендерді анықтайды
Галогендердің сапалы реакциялары
үшін реагентті анықтайды
Иондардың сапалы реакциялары
үшін реагентті анықтайды: карбонат
-, және силикат-үшін
Талаптарға сәйкес міндетті
шарттарын жазады
Реакция теңдеуін жазады
Артық болған затты анықтайды
Мыс массасын есептейді

1
1

1

1

1

1
1
1
1
11

9.1 D «Қайтымды реакциялар» бөлім үшін жиынтық бағалау

Бағалау критерийлері

9.3.3.1 қайтымды және қайтымсыз
реакцияларды білу;
9.3.3.2 тепе-теңдікті динамикалық процесс
ретінде сипаттау және ЛеШателье-Браун
принципі бойынша химиялық тепетеңдіктің ауысуын болжау;
9.3.3.3 химиялық реакцияның
жылдамдығына және химиялық тепе-теңдік
жағдайына жағдайлардың өзгеруінің әсерін
түсіну және ажырату;
9.3.3.4 бөлшектердің кинетикалық теориясы
тұрғысынан химиялық тепе-теңдікті
түсіндіру
Білім алушы
-Қайтымды және қайтымсыз реакцияларды
анықтайды;
-Тепе – теңдікті динамикалық процесс
ретінде сипаттайды және Ле ШательеБраун принципі бойынша химиялық тепетеңдіктің ығысуын болжайды;
-Химиялық реакцияның жылдамдығы мен
химиялық тепе-теңдік жағдайына
шарттардың өзгеруінің әсерін негіздейді;
-Жағдай өзгергенде тепе-теңдіктің ығысуын
анықтайды және оны бөлшектердің
кинетикалық теориясы тұрғысынан
түсіндіреді;

Ойлау дағдысының деңгейі

Білу және түсіну.Қолдану. Талдау.

Орындалу уақыты

20 минут

Оқыту мақсаты

Тапсырма
1.Кері реакцияның теңдеуін дөңгелеп белгілеңіз
а) CuCl2 + KOH= Cu(OH)2↓ + 2KCl
b) K2CO3 + 2HCl = 2KCl+ H2O + CO2↑
c) H2SO4 +2 KOH = 2NaCl + CO2↑+ H2O
d )2NO + O2 =2NO2
e )Na2CO3 + 2HCl = 2NaCl+ CO2↑+ H2O

3. Химиялық реакцияның теңдеуін және жүйедегі қысымның ұлғаюы
кезіндегі химиялық тепе-теңдіктің ығысуы.
Реакция теңдеуі
A. N2 + O2↔ 2NO - Q
B.
C.
D.
E.
F.

Химиялық тепе-теңдіктің ығысуы
1. Тікелей реакция жағына қарай
жылжиды
2. Кері реакцияға қарай жылжиды
3. Тепе-теңдік ығысуы болмайды

N2O4 ↔2NO2 - Q
CaCO3 ↔CaO + CO2- Q
Fe3O4 +4CO↔ 3Fe + 4CO2 + Q
CO + 2 H2 ↔CH3OH + Q
H2 + C3H6↔ C3H8 + Q
A

B

C

D

E

F

4. Аммиакты алу дың өнеркәсіптік тәсілі теңдеуге сәйкес
сутегі мен азоттың тікелей өзара әрекеттесуіне негізделген
N2(г) + 3H2(г) ⇄ 2NH3(г) + Q
Ұсынылған әсер ету тәсілдерінен аммиак шығуының
ұлғаюына алып келетіндерді таңдап, түсіндіріңіз
1) белсенді катализаторларды пайдалану
2) температураның көтерілуі
3) қысымның ұлғаюы
4) азот концентрациясыныңартуы
5) аммиакты жою
_________________________________________________________________
4. Бұл реакция теңдеуінде S + O2 SO2 – Q
а)температураның жоғарылауы кезінде тепе-теңдіктің қайда
ығысатының анықтаңыз
__________________________________________________________________
в)бөлшектердің кинетикалық теориясы тұрғысынан тепе-теңдіктің

ығысуын түсіндіріңіз
______________________________________________________________

Бағалау критерийлері
Қайтымды және қайтымсыз
реакцияларды анықтайды
Тепе – теңдікті динамикалық процесс
ретінде сипаттайды және Ле ШательеБраун принципі бойынша химиялық
тепе-теңдіктің ығысуын болжайды
Химиялық реакцияның жылдамдығына
және химиялық тепе-теңдік жағдайына
шарттардың өзгеруінің әсерін
негіздейді
Бөлшектердің кинетикалық теориясы
тұрғысынан химиялық тепе-теңдікті
түсіндіреді

№
Дескриптор
тапсырма
1
Кері реакцияларды
анықтайды
2
Химиялық реакцияның
теңдеуін және
химиялық тепетеңдіктің ығысуын
салыстырады
3
Ұсынылған әсер ету
тәсілдерінен аммиак
шығуының ұлғаюына
алып келетіндерді
таңдайды және
түсіндіреді
4
Температураның
жоғарылауы кезінде
тепе-теңдіктің
жылжуын анықтайды
Бөлшектердің
кинетикалық теориясы
тұрғысынан тепетеңдіктің ығысуын
түсіндіреді
Барлығы:

Балл
1
6 (әрбір
дұрыс
жауап
үшін 1
баллдан)
5 (әрбір
дұрыс
жауап
үшін 1
баллдан
1

1

14

9.1С «Химиялық реакция жылдамдығы», 9.1D «Қайтымды реакциялар»
бөлімдері бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты

Бағалау критерийлері:
•

•

•

•

Ойлау дағдысының деңгейі:
Орындалу уақыты
Тапсырма:

9.3.2.1 Реакция жылдамдығы ұғымын
түсіндіру
9.3.2.2 Реакция жылдамдығына әсер
ететін факторларды анықтаужәне оны
бөлшектердің кинетикалық теориясы
тұрғысынан түсіндіру
9.3.2.3 катализатордың реагенттерден
айырмашылығын және реакция
жылдамдығына әсерін түсіндіру
9.3.2.4 ингибиторлардың реакция
жылдамдығына әсерін түсіндіру
Білім алушы:
* Реакция жылдамдығының түсінігін
қалыптастырады,
реакция
жылдамдығының өзгеру мысалдарын
келтіреді
* Реакциялардың жылдамдығына әсер
ететін факторлар туралы шынайы
пікірлерді
белгілейді,
бөлшектердің
кинетикалық теориясының көру ағынын
түсіндіреді
*
Катализатор
мен
реагенттердің
сипаттамаларын
салыстырады
және
реакция
жылдамдығына
әсерін
сипаттайды
* Керосиннің реакция жылдамдығына
әсерін
сипаттайды,
бөлшектердің
кинетикалық
теориясы
тұрғысынан
керосиннің рөлін түсіндіреді
Білу және түсіну
20 минут

1. (а) "Реакция жылдамдығы" ұғымын тұжырымдаңыз:
(b) Реакцияның жылдамдығын өзгертуге қысым әсерін көрсететін реакция
теңдеуін таңдаңыз
1)H2 + Cl2

2HCl

2)2H2O(пар)
2H2 + O2
3)2NO2
2NO + H2
4) F2 + H2
2HF
5) N2 + 3H2
2NH3
Жауабы:________________
2. А) пікірдің шынайылығын анықтаңыз:
А
В
C
D
E
F
G
H

Бекіту:
Қыздыру кезінде көптеген реакциялардың жылдамдығы азаяды
Реакция ерітінділерде газ фазасына қарағанда жоғары жылдамдық
пен өтеді
Ерітіндінің концентрациясы жоғары болған сайын, заттардың
молекулалар соғылысы сирек кездеседі
Катализатор химиялық реакциялардың жылдамдығын арттырады,
себебі белсенді молекулалардың санын азайтады
Гомогенді реакциялардың жылдамдығы ерітіндінің
концентрациясына байланысты
Температураның төмендеуі кезінде көптеген реакциялардың
жылдамдығы 2-4 есеөседі
Қысымның жоғарылауы гетерогенді ортаға әсер етеді
Гетерогенді реакция жылдамдығы әсер ететін заттардың жанасу
бетіне байланысты: қатты заттар ұсақ болғансайын, реакция
жылдамдығы жоғары

True

False

2. В) өз таңдауын бөлшектердің кинетикалық теориясы тұрғысынан
түсіндіріңіз
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
3. "+" және"-" белгілерінің көмегімен реагент пен катализатордың
фйырмашылықтарын анықтаңыз
Сипаттамасы
Реагент
1. Агрегаттық күйі
сұйықнемесе газ тәрізді
2. Агрегаттық күйі жиі
қатты
3. Химиялық реакция
жылдамдығын арттырады
4. Реакция
нәтижесіндежұмсалмайды
5. Реакция нәтижесінде
жаңа қосылыстар құрайды
6.Реакция ағымының
жылдамдығына әсер
етпейді

Катализатор

4. Сілтілі металдар Li, Na, K керосин қабатында сақталады.
Бұл жағдайда керосин не екенін түсіндіріңіз және оны қолдануды негіздеңіз
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________

Бағалаукритерийлері

№
тапсыр
ма

Дескриптор

Балл

Реакция жылдамдығының
түсінігін қалыптастырады,
реакция жылдамдығының өзгеру
мысалын келтіреді

1

Реакция жылдамдығы түсінігіне
анықтама береді

1

Реакция жылдамдығының
өзгеруіне қысым көрсететін
теңдеулерді таңдайды

3
(әрбірдұр
ысжауапү
шін 1
балл)

Реакциялар жылдамдығына әсер
ететін факторлар туралы
шынайы пікірлерді белгілейді,
оларды бөлшектердің
кинетикалық теориясы
тұрғысынан түсіндіреді

2

Дұрыс бекітулерді таңдайды

3 (әрбір
дұрысжау
ап үшін 1
балл)

Бөлшектердің кинетикалық
теориясы тұрғысынан өз
таңдауын түсіндіреді

1

Катализатор мен реагенттердің
сипаттамаларын салыстырады
және реакция жылдамдығына
әсерін сипаттайды

3

Реагенттердің сипаттамаларын
анықтайды

3 ( әрбір
дұрысжау
ап үшін 1
балл )

Катализаторлардың
сипаттамаларынанықтайды

3 ( әрбір
дұрысжау
ап үшін 1
балл )

Керосиннің реакция
жылдамдығына әсерін
түсіндіреді

1

Бөлшектердің кинетикалық
теориясы тұрғысынан
керосиннің рөлін негіздейді

1

Керосиннің реакция
жылдамдығына әсерін
сипаттайды, бөлшектердің
кинетикалық теориясы
тұрғысынан керосиннің рөлін
түсіндіреді

4

2 ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАРЫ
Сынып
Тақырып
Оқу мақсаты

Бағалау
критерийі

Ойлау
дағдысының
деңгейлері
Орындау
уақыты

9
9.2А «Тотығу-тотықсыздану реакциялары»
9.2.2.3 -тотығу дәрежесін табудың ережесін білу және қолдану
9.2.2.4 - тотығу және тотықсыздану үдерістері бірбірімен байланысты
екенінжәне бір мезгілде жүретіндігін түсіну
9.2.2.5 - тотығу-тотықсыздану реакцияларын тотығу дәрежесі өзгере
жүретін реакциялар ретінде түсіну
9.2.2.6 - тотығу процесін электронды беру, ал тотықсыздану-электронды
қосып алу деп түсіну
9.2.2.7
электрондық
баланс
әдісімен
тотығу-тотықсыздану
реакцияларының коэффициенттерін қою
- Тотығу дәрежесін табудың ережесін қолданады;
- Тотығу және тотықсыздану үдерістері бір бірімен байланысты екенін
және бір мезгілде жүретіндігін меңгереді;
- Элементтердің тотығу дәрежелерінің өзгеруі бойынша тотығутотықсыздану реакцияларын анықтайды;
- Тотығу процесінің электронды беру, ал тотықсыздану процесінің
электронды қосып алу екенін анықтайды
- Электрондық баланс әдісімен тотығу -тотықсыздану реакцияларының
коэффициенттерін қою арқылы теңестіреді
Білу,түсіну,қолдану, құрастыру
25 мин

9.2 «Тотығу- тотықсыздану реакциялары» бөлім бойынша жиынтық
бағалау
I – нұсқа
1 тапсырма.Берілген қосылыстардағы элементтердің тотығу дәрежесін
анықта:
a) НСI;

b) NaCIO;

c) HCIO4;

d) CI2O5

2 тапсырма. Тотығу –тотықсыздану реакцияларын сипаттайтын сөздермен
толықтыр.
а) Реакцияға қатысушы заттардың құрамындағы элементтердің валенттлік
электрондары