Абай ілімі және Батыс халықтарының дүниетанымы: мәдениеттер үндестігін танытқан ашық сабақ

2025 жылдың 4 қарашасында Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Филология факультетінде, «Абай ілімі» пәні аясында «Абай ілімі және Батыс халықтарының дәстүрлі дүниетанымы мен мәдениеті» атты ашық сабақ өткізілді. Сабақ «Шетел тілі: екі шетел тілі» мамандығының 1 курс студенттерімен бірлесе ұйымдастырылып, олардың белсенді қатысуымен ерекше танымдық сипат алды.

Іс-шараны Абай ғылыми-зерттеу институтының қызметкерлері ф.ғ.к., доцент Л. Ж. Мұсалы, ф.ғ.м., аға оқытушы Б. Д. Даутова, сондай-ақ «Шетел филологиясы (батыс тілдері)» мамандығының 2 курс докторанттары Оразтаева Ж. Қ. және Кәсіпхан Ш. өткізді. Ашық сабақтың басты мақсаты – қазақтың дәстүрлі рухани құндылықтарын Батыс мәдениетінің негізгі ұстанымдарымен салыстыра отырып, студенттердің сыни, мәдени және филологиялық ойлау қабілеттерін дамыту болды.

Сабақ барысында студенттер Абай, Шекспир, Гете және Байронның нақыл сөздерін сәйкестендіріп, «Жалған немесе шындық?» атты танымдық ойынды орындады. Бұл бөлімде 1 курс студенттері Бадамбаев Ансар мен Байсеит Жансая мәтіндерден алынған ойларды салыстырып, мәдени айырмашылықтарды талдады. Балапанова Мөлдір мен Бастасова Меруерт Батыс ойшылдарының адамгершілік пен еркіндік тақырыптарына көзқарасын түсіндірсе, Бахарам Дана мен Бекболат Ұлдана Абайдың рухани тұжырымдары мен еуропалық рационализм арасындағы үндестікті көрсетті.

Ашық сабақтың ерекше сәттерінің бірі – Абайдың «Жиырма бесінші қара сөзін» талдау болды. Бұл бөлімде Бектұрсын Жібек, Бірбала Меруерт және Блисбек Дариға ақынның ғылым мен білімге, рухани жетілуге шақырған ойларын қазіргі заман тұрғысынан талдады. Булатова Амира Абай шығармаларындағы басты ұғымдарды – ақыл, намыс, ғылым, иман, махаббат, жүрек, қанағат – ағылшын тіліне аударып, олардың мәдени және философиялық мағынасын түсіндірді.

Сабақ студенттердің белсенділігімен, шығармашылық көзқарасымен және терең талдауымен ерекшеленді. Іс-шара Абай мұрасын заманауи филологиялық тұрғыдан түсіндіруге және әлемдік мәдениетпен үндестігін тануға бағытталған маңызды қадам болды.

Л. Ж. Мұсалы, ф.ғ.к., доцент, Абай ғылыми-зерттеу институты, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ

Б. Д. Даутова, ф.ғ.м., аға оқытушы , Абай ғылыми-зерттеу институты, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ

Ж.К. Оразтаева, 8D02306 «Шетел филологиясы (батыс тілдері)» мамандығының 2 курс докторанты, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ

Ш. Кәсіпхан, 8D02306 «Шетел филологиясы (батыс тілдері)» мамандығының 2 курс докторанты, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ

Учение Абая и мировоззрение народов Запада: открытый урок, продемонстрировавший созвучие культур

4 ноября 2025 года на факультете филологии Казахского национального университета имени аль-Фараби в рамках дисциплины «Учение Абая» был проведён открытый урок на тему «Учение Абая и традиционное мировоззрение и культура народов Запада». Урок был организован совместно со студентами 1 курса специальности «Иностранный язык: два иностранных языка» и приобрёл особый познавательный характер благодаря их активному участию.

Мероприятие провели сотрудники Научно-исследовательского института Абая – к.ф.н., доцент Л. Ж. Мусалы, м.ф.н., старший преподаватель Б. Д. Даутова, а также докторанты 2 курса специальности 8D02306 «Иностранная филология (западные языки)» Оразтаева Ж. К. и Касипхан Ш. Основная цель открытого урока заключалась в развитии у студентов критического, культурного и филологического мышления путём сопоставления традиционных духовных ценностей казахского народа с основными принципами западной культуры.

В ходе занятия студенты сопоставляли изречения Абая, Шекспира, Гёте и Байрона, выполняя познавательную игру «Ложь или истина?». В этом разделе студенты 1 курса Ансар Бадамбаев и Жансая Байсеит сравнили идеи, отражённые в текстах, и проанализировали культурные различия. Мөлдір Балапанова и Меруерт Бастасова объяснили взгляды западных мыслителей на темы нравственности и свободы, а Дана Бахарам и Ұлдана Бекболат показали созвучие между духовными идеями Абая и европейским рационализмом.

Одним из особых моментов урока стал анализ двадцать пятого «Слова назидания» Абая. В этом разделе Жібек Бектұрсын, Меруерт Бірбала и Дариға Блисбек рассмотрели размышления поэта о науке, образовании и духовном совершенствовании в контексте современности. Амира Булатова перевела на английский язык ключевые понятия, встречающиеся в творчестве Абая - разум, честь, знание, вера, любовь, сердце, удовлетворённость — и объяснила их культурное и философское значение.

Открытый урок отличался активностью студентов, их творческим подходом и глубоким анализом обсуждаемых тем. Мероприятие стало важным шагом в осмыслении наследия Абая с позиций современной филологии и в осознании его созвучия с мировой культурой.

Л. Ж. Мусалы, к.ф.н., доцент, Научно-исследовательский институт Абая, КазНУ им. аль-Фараби
Б. Д. Даутова, м.ф.н., старший преподаватель, Научно-исследовательский институт Абая, КазНУ им. аль-Фараби
Ж. К. Оразтаева, докторант 2 курса специальности 8D02306 «Иностранная филология (западные языки)», КазНУ им. аль-Фараби
Ш. Касипхан, докторант 2 курса специальности 8D02306 «Иностранная филология (западные языки)», КазНУ им. аль-Фараби

Abai’s Teaching and the Worldview of Western Peoples: An Open Lesson Demonstrating the Harmony of Cultures

On November 4, 2025, at the Faculty of Philology of Al-Farabi Kazakh National University, an open lesson titled “Abai’s Teaching and the Traditional Worldview and Culture of Western Peoples” was held within the framework of the course “Abai’s Teaching.” The lesson was jointly organized with first-year students of the specialty “Foreign Language: Two Foreign Languages” and took on a particularly educational and engaging character thanks to their active participation.

The event was conducted by the staff of the Abai Research Institute - Candidate of Philological Sciences, Associate Professor L. Zh. Musaly, Master of Philology, Senior Lecturer B. D. Dautova, as well as second-year doctoral students of the specialty 8D02306 “Foreign Philology (Western Languages)” — Zh. K. Oraztayeva and Sh. Kasipkhan. The main goal of the open lesson was to develop students’ critical, cultural, and philological thinking by comparing the traditional spiritual values of the Kazakh people with the fundamental principles of Western culture.

During the lesson, students compared quotations from Abai, Shakespeare, Goethe, and Byron while taking part in an interactive game titled “Truth or Falsehood?” In this section, first-year students Ansar Badambaev and Zhansaya Bayseit compared ideas expressed in the texts and analyzed cultural differences. Moldir Balapanova and Meruert Bastasova explained Western thinkers’ views on morality and freedom, while Dana Bakharam and Uldana Bekbolat demonstrated the harmony between Abai’s spiritual concepts and European rationalism.

One of the highlights of the lesson was the analysis of Abai’s Twenty-Fifth Word of Edification. In this part, Zhibek Bektursyn, Meruert Birbala, and Dariga Blisbek examined the poet’s reflections on science, education, and spiritual growth in the context of modernity. Amira Bulatova translated into English the key concepts found in Abai’s works — reason, honor, knowledge, faith, love, heart, and contentment - and explained their cultural and philosophical meanings.

The open lesson was distinguished by the students’ activity, creativity, and depth of analysis. The event became an important step toward interpreting Abai’s heritage from a modern philological perspective and recognizing its harmony with world culture.

L. Zh. Musaly, Candidate of Philological Sciences, Associate Professor, Abai Research Institute, Al-Farabi Kazakh National University
B. D. Dautova, Master of Philology, Senior Lecturer, Abai Research Institute, Al-Farabi Kazakh National University
Zh. K. Oraztayeva, 2nd-year Doctoral Student, specialty 8D02306 “Foreign Philology (Western Languages)”, Al-Farabi Kazakh National University
Sh. Kasipkhan, 2nd-year Doctoral Student, specialty 8D02306 “Foreign Philology (Western Languages)”, Al-Farabi Kazakh National University