Адал ұрпақ

«Адал ұрпақ» – ел болашағының

берік негізі

Қазіргі қоғамда білімді, білікті ұрпақ тәрбиелеумен қатар, оның бойына адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, еңбекқорлық және отансүйгіштік қасиеттерді қалыптастырудың маңызы зор. Себебі елдің болашағы – білімді ғана емес, рухани құндылықтарды бойына сіңірген, қоғам алдындағы жауапкершілігін сезінетін жас ұрпақтың қолында. Осы тұрғыдан алғанда, өскелең ұрпақты ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде тәрбиелеуге бағытталған «Біртұтас тәрбие» бағдарламасының маңызы ерекше.

«Біртұтас тәрбие» бағдарламасының негізгі мақсаты – білім алушылардың бойында ұлттық құндылықтарды дәріптеу арқылы жан-жақты дамыған, елжанды, адал әрі жауапты тұлға қалыптастыру. Бағдарлама аясында оқушының тек оқу үлгеріміне емес, оның тұлғалық дамуына, мінез-құлқына, қоршаған ортаға деген көзқарасына және азаматтық ұстанымына басымдық беріледі.

Осы бағыттағы маңызды құндылықтардың бірі – адалдық. Адалдық – адамның сөзі мен ісінің бірлігінен көрінетін асыл қасиет. Адал адам өз міндетіне жауапкершілікпен қарап, өзгенің еңбегін бағалайды, шындықты құрметтейді және қандай жағдайда да әділ болуға ұмтылады. Сондықтан адалдықты бала бойына ерте жастан қалыптастыру – отбасы мен білім беру ұйымының ортақ міндеті.

«Адал ұрпақ» тәрбиесінің басты мақсаты – жасөспірімдерді әділдікке, шынайылыққа, еңбекті қадірлеуге, өз ісіне жауап беруге және қоғам игілігіне қызмет етуге тәрбиелеу. Бұл бағытта тәрбие жұмыстары тек теориялық түсіндірумен шектелмей, оқушының күнделікті әрекеті арқылы жүзеге асуы қажет.

Мектеп қабырғасында «Адал ұрпақ» бағыты бойынша түрлі тәрбие сағаттарын, пікірталастарды, дөңгелек үстелдерді, эссе байқауларын, әлеуметтік жобаларды және қайырымдылық шараларын ұйымдастыруға болады. Мысалы, «Адалдық – адамдықтың белгісі», «Адал еңбек – абыройлы өмір», «Әділдік – ізгіліктің бастауы», «Менің адал таңдауым» тақырыптарында өткізілген іс-шаралар оқушылардың өз көзқарасын қалыптастыруына ықпал етеді.

Сонымен қатар адалдықты тәрбиелеуде мұғалімнің жеке үлгісі ерекше орын алады. Ұстаздың әрбір сөзі мен ісі балаға әсер етеді. Оқушы үлкендердің әділ шешім қабылдайтынын, өз міндетін жауапкершілікпен атқаратынын көргенде, осы қасиеттерді бойына сіңіреді. Сондықтан тәрбие ең алдымен үлкендердің өнегесінен басталады.

Отбасының да бұл үдерістегі рөлі зор. Бала адалдық, сыйластық, еңбекқорлық сияқты құндылықтарды ең алдымен отбасынан үйренеді. Ата-ана мен мектептің өзара байланысы нығайған жағдайда ғана тәрбие жұмысының нәтижесі жоғары болады. Балаға «адал бол» деп айту жеткіліксіз, оған адалдықтың өмірдегі нақты көрінісін көрсету қажет.

«Адал ұрпақ» тәрбиесін жүзеге асыру барысында оқушыларды қоғамдық пайдалы еңбекке, еріктілікке, табиғатты қорғауға, үлкендерге көмек көрсетуге және өз ортасына жауапкершілікпен қарауға бағыттау маңызды. Мұндай жұмыстар баланың бойында азаматтық жауапкершілікті қалыптастырып, қоғамның бір мүшесі ретінде өз орнын түсінуге мүмкіндік береді.

Адалдық ұғымы білім саласында да ерекше мәнге ие. Оқушының өз білімін өз еңбегімен алуы, бақылау немесе емтихан кезінде шынайылық танытуы, сыныптастарының еңбегін құрметтеуі – адалдықтың нақты көрінісі. Бүгінгі оқушының осы қағидаларды ұстануы оның болашақтағы кәсіби және азаматтық өміріне оң ықпал етеді.

Ұлттық тәрбиемізде де адалдық пен ар-ұят мәселесіне ерекше мән берілген. Қазақ халқы қашанда «Адалдық – ардың ісі», «Еңбек түбі – береке» деген ұстанымдарды жоғары бағалаған. Ата-бабадан келе жатқан осындай өнегелі сөздерді қазіргі тәрбие мазмұнымен сабақтастыру – жас ұрпақтың ұлттық санасын қалыптастырудың тиімді жолы.

Қорыта айтқанда, «Адал ұрпақ» – тек белгілі бір іс-шаралардың жиынтығы емес, баланың күнделікті өмір салтына айналуы тиіс маңызды тәрбие бағыты. Адалдықты жүрегіне сіңірген, еңбекті бағалайтын, елін сүйетін, жауапкершілігі жоғары жас – мемлекеттің ең қымбат капиталы.

«Біртұтас тәрбие» бағдарламасы аясында әрбір білім алушының бойына адалдық, әділдік, еңбекқорлық, отансүйгіштік және жауапкершілік қасиеттерін қалыптастыру арқылы біз болашаққа сеніммен қарай аламыз. Өйткені адал ұрпақ – адал қоғамның, ал адал қоғам – қуатты мемлекеттің негізі.