РЕФЕРАТ

Тақырыбы: Математика сабақтарында қазақ ақын-жазушыларының өмірбаяны арқылы бастауыш сынып оқушыларының математикалық дағдыларын арттыру

Кіріспе

Бастауыш сыныптағы білім беру – баланың жеке тұлға ретінде қалыптасуының негізі. Осы кезеңде оқушылардың пәндерге деген қызығушылығын арттырып, логикалық ойлау қабілетін дамыту маңызды. Математика – оқушылардың ойлау мәдениетін, зеректігін, дәлдікке ұмтылысын қалыптастыратын негізгі пәндердің бірі. Дегенмен, бұл пән оқушыларға күрделі әрі қызықсыз болып көрінуі мүмкін. Сондықтан математика сабақтарын қызықты етіп өткізу – мұғалімнің басты міндеттерінің бірі. Қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерінің өмір жолын есеп түрінде қолдану, ұлттық танымды дамытуға және оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға зор мүмкіндік береді.

Негізгі бөлім

Математика сабағында әдеби кейіпкерлердің өмірбаяны мен тарихи деректерін қолдану – пәнаралық байланысты жүзеге асырудың тиімді жолы. Бастауыш сынып оқушылары үшін бұл әдіс білімді ойын түрінде қабылдауға жағдай жасайды. Сонымен қатар, оқушының дүниетанымы кеңейіп, пәнге қызығушылығы артады.

1. Ақын-жазушылардың өмірбаянын есепке айналдыру мысалдары

• Абай Құнанбайұлы: Абай 1845 жылы дүниеге келді. Егер ол 40 жасында «Қара сөздерін» жаза бастаса, бұл қай жылы болды?
Шешуі: 1845 + 40 = 1885 ж.

• Ыбырай Алтынсарин: Ыбырай 25 жасында алғаш мектеп ашты. Егер ол 1841 жылы дүниеге келген болса, мектепті қай жылы ашты?
Шешуі: 1841 + 25 = 1866 ж.

• Мұхтар Әуезов: Мұхтар «Абай жолы» романын жазуға 1936 жылы кірісті. Ол 1897 жылы туған болса, романды жазуды неше жасында бастады?
Шешуі: 1936 - 1897 = 39 жаста.

• Сәбит Мұқанов: 1900 жылы дүниеге келген жазушы 1950 жылы ең атақты шығармаларының бірін жарыққа шығарды. Осы кезде оның жасы қаншада болды?
Шешуі: 1950 - 1900 = 50 жаста.

• Шоқан Уәлиханов: Ол 1835 жылы туған. Егер ол Қашқар экспедициясына 1858 жылы шыққан болса, сол уақытта неше жаста болды?
Шешуі: 1858 - 1835 = 23 жаста.

2. Әдістемелік негіздеме

- Сабақтарда тұлғалық бағыттағы тәсілді қолдану;
- Пәнаралық байланысты іске асыру (әдебиет пен математика);
- Ұлттық танымды дамыту;
- Интеграциялық тапсырмаларды пайдалану;
- Топтық және жеке жұмыстар ұйымдастыру;
- Оқушылардың жас ерекшелігіне сай материалдарды қолдану.

3. Бұл тәсілдің тиімділігі

- Оқушылардың пәнге қызығушылығы артады;
- Ойлау қабілеті, есте сақтау қабілеті дамиды;
- Қазақ әдебиетімен танысады;
- Тапсырмаларға эмоциялық қатынас пайда болады;
- Тұлғалық, тарихи, рухани тәрбие қалыптасады;
- Сабақ мазмұны терең әрі тәрбиелік мәні жоғары болады.

Қорытынды

Математика сабағында қазақтың ақын-жазушыларының өмірбаянын пайдалану – пәнді оқытудың жаңаша әрі тиімді тәсілі. Бұл әдіс оқушылардың математикалық дағдыларын дамытып қана қоймай, оларды ұлттық құндылықтармен тәрбиелеуге мүмкіндік береді. Бастауыш сынып оқушылары үшін бұл тәсіл – әрі танымдық, әрі тәрбиелік сипаттағы өте пайдалы құрал.