Сабақтың тақырыбы

Театр ережесімен таныстыру

Сабақтың мақсаты

Кіріспе сағат, курстың мақсатымен, жоспарымен танысу. Театр ережесімен таныстыру

Сабақтың барысы

Дәріс

Театр үйірмесінің ережелерімен танысу келесі аспектілерді қамтуы мүмкін:

Театрдағы мінез-құлық ережелері. Негізгі қағида

-Өзін қарапайым ұстау, артық назар аудармау, басқаларға кедергі жасамау.

Спектакль кезінде қатты сөйлеуге, орнынан тұруға, бұрылуға болмайды.

Сабақ кезіндегі қауіпсіздік талаптары.

Театр залында тәрбиеленушілер тек арнайы формада оқуы керек. Аяқ киім ауыстырылатын және театр залындағы сабақтарға жарамды болуы керек. Негізгі жаттығуларды орындамас бұрын бұлшықеттерді қыздыру қажет.

Үй тапсырмасы.

Үй тапсырмасы дегеніміз-рөл мәтінін жаттау, рөл бойынша жұмыс, сахналық түрде. Мұғалім үй тапсырмасын орындамаған оқушыны сабаққа қатысудан шеттетуге құқылы.

Сабақ формалары. Театр үйірмесі сабақтарының маңызды түрі-театрлық қойылым. Мұнда балалар қойылымды дайындау үдерісімен тікелей танысады: макияж бөлмесіне, костюм бөлмесіне бару, спектакльді көру. Сондай-ақ, спектакльдерді, фильмдерді бірлесіп қарау және талқылау, оқылған кітаптар бойынша ауызша әңгімелер, қаралған спектакльдер туралы пікірлер өткізілуі мүмкін. 3

Практикалық бөлімі

«Театр дегеніміз не?» | Театр өнері | 1 сынып - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Театр деген не? Видеоролик тамашалау

Үй тапсырмасы

«Әлемдік театр» тарихы туралы ақпарат

Сабақтың тақырыбы

Театр ережесімен таныстыру

Сабақтың мақсаты

Кіріспе сағат, курстың мақсатымен, жоспарымен танысу. Театр ережесімен таныстыру. Тетатр түрлерімен танысу

Сабақтың барысы

Ассоциация

Дәріс

Театр деген не?

Театр түрлері:

• Драмалық театр.  Драмалық спектакльдің негізі — әдеби шығарма. 

• Опералық және балеттік театр.  Опералық және балет спектаклілеріне арналған. 

• Авторлық театр.  Авторлық театр бір мәдени басшының өз ойлары мен идеяларын көрсетеді. 

• Оперталық және мюзиклдік театр.  Мюзиклдер мен оперетталарды көрсетуге арналған театр. 

Театр қызметкерлері спектакль жасауға үлес қосатын мамандардың кең ауқымын қамтиды. 

Театр режиссері -драмалық немесе музыкалық-драмалық шығарманы қоюды жүзеге асыратын театрдағы шығармашылық процестің жетекшісі.

Театрдағы сценарист драматург деп аталады.  

Гример. Кейіпкердің мінезін, оның эмоционалды күйін мүмкіндігінше дәл жеткізетін көрініс жасау үшін режиссерлермен, костюм суретшілерімен және актерлермен ынтымақтасады.  Суфлер Актерлерге ұмытшақтық немесе толқу жағдайында жолдарды ұсыну арқылы қолдау көрсетеді. 

Практикалық бөлімі

бейнеоператор, фотограф, костюмер деген кімдер?

«Қазақ театр тарихы»

Қазақ театры тарихы - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Қазақстан тарихындағы театр тарихын видеоролик тамашалап, талқылайды.

Үй тапсырмасы

Ж.Шанин туралы ақпарат

Сабақтың тақырыбы

Сахна мәдениеті

Сабақтың мақсаты

Сахна қозғалысы туралы түсінік беру

Сабақтың барысы

Сахна мәдениеті. Бұл сахнада өнер көрсетудің негізгі міндетін жүзеге асыруға ықпал ететін Орындаушының мінез-құлық шаралары мен психологиялық көзқарастарының жиынтығы. Оған сахналық сөйлеу, сахналық қозғалыс және актерлік шеберлік кіреді.

Сахналық қозғалыс-бұл сенімді және мәнерлі бейнелер жасау үшін сахнада дене мен кеңістікті пайдалану өнері. Бұл дененің дұрыс орналасуына, пластикке, үйлестіруге, тепе-теңдікке және әртүрлі қозғалыстарды қолдануға негізделген күрделі процесс.

Сахналық қозғалыстың мақсаты-кейіпкердің эмоцияларын, ойлары мен ниеттерін физикалық интерпретация арқылы жеткізу. Бұл актерге өз денесін басқаруға, оны өрнек құралы және аудиториямен қарым-қатынас құралы ретінде пайдалануға көмектеседі.

Сахналық қозғалыстың міндеттері: көрнекі бейнені құру, эмоцияларды білдіру және басқа кейіпкерлермен байланыс орнату.

Практикалық бөлімі

"Екі шапалақ" жаттығуы динамикалық музыка. Біз секіреміз және жасаймыз: бастың үстінде екі шапалақ, алдыңызда екі шапалақ, тізеңізде шапалақ. Әрі қарай, қолдар жағына қарай бұрылып, айналмалы табақты жасаңыз (айналаңызға бұрылыңыз), содан кейін бәрі алдымен. Жаттығудың соңында тыныс алуды қалпына келтіріңіз.

Жануарлар ойыны. Әр оқущы таратпа материалдар жазылған жануарлардың қозғалысын салады.

Сцен.движение Пластика Работа с предметом экзамен ВГИК

Үй тапсырмасы

Өзіңе ұнайтын би қимылын ойлап табу

Сабақтың тақырыбы

Сахна мәдениеті

Сабақтың мақсаты

Сахнада өзін- өзі ұстау мәнері

Сабақтың барысы

Театр сахнасындағы мінез-құлық әр түрлі театрларда әр түрлі болуы мүмкін, бірақ үш негізгі түрге арналған жалпы нұсқаулар бар:

• Қауіпсіздік ережелері. Сөйлеуге қатысы жоқ заттарды қабылдау және жағында қалдыру, реквизиттерді өз бетінше өзгерту, өзімен бірге рұқсат етілмеген заттарды алып жүру.

• Тәртіптік ережелер. Дайындық кезінде қабылданған әрекеттерден, мәтіннен, бас тартуға болмайды.

• Әртістегі этика. Ұялы телефонды пайдалануға, серіктестермен немесе көрермендермен әрекет кезінде сөйлесуге, қатты сөйлеуге, күлуге, сахнаның артына қарауға, пердеге қол тигізуге және сахнадан шыққанға дейін немесе кеткеннен кейін өтуге болмайды.

Сахнада жол берілмейді:

• ұялы телефонды пайдаланыңыз немесе оны өзіңізбен бірге алыңыз. Телефон арқылы іскерлік келіссөздер үшін қолайлы уақытты табуға болады. Сонымен қатар, егер Ромео Отбасылық капулет криптінде iPhone шырылдаса, сізге спектакльдің сәтсіздігіне кепілдік беріледі;

• серіктестермен немесе көрермендермен әрекеттен тыс сөйлесу, сондай-ақ қатты сөйлеу, күлу, сахнаның артына қарау, пердеге қол тигізу және сахнаға шыққанға дейін немесе кеткеннен кейін қозғалу. Харизманы дамыту жұмыс уақытында емес, бос уақытта жасалуы керек;

• сахнаға көрермен тарапынан шығу, егер бұл қойылымда көзделмесе, костюм мен гримдегі партерде көріну сияқты.

Практикалық бөлімі

«Сахна мәдениеті» пікірталас

14.11.2020 - Másele (Мәселе). Сахна мәдениеті туралы заң - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Үй тапсырмасы

«Сахна мәдениеті» туралы заң

Сабақтың тақырыбы

Сөйлеу мәдениеті мен техникасы

Сабақтың мақсаты

Сөйлеу дикциясы, дауыс ырғағы туралы жаттығу жұмыстары

Сабақтың барысы

Дәріс

Театр сахнасында сөйлеу дикциясы мен дауыс ырғағын жақсарту үшін келесі жаттығуларды орындауға болады:

Дикцияны дамыту үшін:

Кез келген мәтінді алыңыз. Әр сөздің соңында оқығанда, дұрыс дыбысталуы үшін оның соңын белгілеңіз.

Қиын әріптік комбинацияларды бірнеше рет қайталаңыз. Мысалы, ә — ae, ң — ng, ғ — gh. 

Жаңылтпаш айту. Баяу қарқынмен бастаңыз, содан кейін барған сайын жылдамдатыңыз.

Мәтіндерді аузыңызды жауып оқыңыз, бірақ сөздеріңіз басқаларға түсінікті болуы керек.

Дауыс дыбысын жаттықтыру үшін:

Өлең оқыңыз. бір жол тыныш, келесі жол қатты.

Бір сөйлемді әр түрлі көлемде және эмоционалды бояумен айтыңыз.

Әр түрлі жануарлардың дауыстарымен бейтарап фразаны айту, сәйкесінше. Диалогты ойнау одан да жақсы.

Практикалық бөлімі

Келесі жаттығуларды орындау

"Төбешік" — ауыз сәл ашық. Тілдің екі бүйірі жоғары азу тістерге тиіп тұр. Тілдің ұшы алдыңғы, төменгі тістерге тірелген. Осы қалыпта 10-15 секунд ұстап тұру керек.

"Түтікше" — тілді жалпақ ете ауыз қуысында шығарып, тілдің бүйір жақтарын көтеретін түтікшеге үрлеу. Жаттығуды жайлап жасау керек.

"Кесе" - ауызды кең ашып, жалпақ тілді жоғары тіске қарай көтеріп, 10-15 секунд ұстап тұру керек. Бірақ тіл тіске тимеуі керек.

"Сағат" — тілді ауыз қуысынан шығарып жіңішкертіп ұстап, оңға, солға қимылдату керек. Осылай санап отырып 15-20 рет қайталау керек.

"Саңырау құлақ" — ауызды кең ашып, тілді таңдайға жабысырып ұстап тұру ұстау.

"Алтыбықан" — жіңішке тілді ауыздан шығарп, кезекпен мұрынға иекке қарай созу. Жыттығуды жасағанда ауыз ашық болу керек. Осылай 10-15 рет қайталау керек.

Үй тапсырмасы

1. Жаңылтпаш жаттау;

2. Өлеңді әр түрлі темпте оқу;

3. Мәтінді аузыңды жауып, бірақ түсінікті етіп оқу.

Сабақтың тақырыбы

Сөйлеу мәдениеті мен техникасы

Сабақтың мақсаты

Образға ену жаттығу жұмыстары

Сабақтың барысы

Дәріс

Театр сахнасында образға кіру жаттығу жұмыстарын орындау үшін келесі жаттығуларды қолдануға болады:

• Актердің позасын, мимикасын, қимылдары мен қимылдарын көшіру. Мұны істеу үшін сіз бейнені қосып, мүмкіндігінше кейіпкерге ұқсауға тырыса аласыз: бөлшектерге, әдеттегі орындау тәсіліне, эмоцияларға назар аударыңыз.

• Жұмбақ тақырыпты, құбылысты немесе сөз тіркесін мимикамен түсіндіру. Басқа ойыншылар Сіз не көрсеткіңіз келетінін болжауы керек.

• Актерлік қиялдың дамуы. Мысалы, бейтаныс адамдарға тек сыртқы түріне қарай атау, Өмірбаян немесе басқа мәліметтер ойлап табуға тырысуға болады.

• Зейінді шоғырландыру жаттығулары. Мысалы, 100-ден 1-ге дейінгі кері санақ немесе бір затқа шоғырлану, мысалы, қабырғаға ілулі тұрған сағат тілі.

• Импровизация. Дайындықсыз 3-5 минут ішінде белгілі бір тақырып бойынша монологты үздіксіз айтуға тырысуға болады. Кідірістер минималды болуы керек және сіздің жұмысыңыз соншалықты сенімді болуы керек, сондықтан тыңдаушылар Сіз алдын-ала дайындалған сөз сөйлеп жатырсыз деп ойлайды.

• Физикалық әрекеттерді еске түсіруге арналған зерттеулер. Сіз қиялдауды және берілген тақырып бойынша әрекеттерді орындауды ұсына аласыз, бірақ кеңейтілген әрекеттермен. Мысалы, қолыңызда сүрткіш пен шүберек бар екенін елестетіп қана қоймай, олармен күрделі әрекеттерді орындаңыз.

Практикалық бөлімі

Мына этюдтарды қайталау.

• Мен жемпірді тігемін (инені, жіптерді алыңыз, жіптің белгілі бір ұзындығын жұлып алыңыз, инеге салыңыз, затты алыңыз және тігіңіз, содан кейін жіпті жұлып алыңыз, жіппен инені алған жеріне қайтарыңыз, затқа қараңыз, бағалаңыз).

• Мен чемоданымды жинаймын. Чемодан алыңыз, егер ол ұзақ уақыт тұрса, онда шаң болады, шаңды сүртеді, содан кейін оған қандай қарқынмен заттар салынатынын анықтаңыз: адам асығады, кешігіп қалудан қорқады немесе кімнен қашқысы келеді немесе жағымды саяхатқа барады және жинауға көп уақыт бар. Бұл жағдайда балаға қиялдауға мүмкіндік беріңіз. Бұл әртүрлі жағдайлардағы әрекеттер.

• Мен шай ішемін. Күн сайын біз шай ішеміз, шәйнекті қалай алатынымызды, шай қайнатқанымызды, шкафтан шыныаяқ алып, шай құйып, қант салып, араластырғанымызды көрсету оңайырақ сияқты. Бірақ мұның бәрі оңай емес. Сондай-ақ, шай ыстық, бала оны беруге тырысуы керек. Егер ол сэндвич жасаса, керемет болады.

• Балық аулау. Балық аулау-бұл жай ғана қармақ алу, отыру және біраз уақыт отыру емес. Ол жемді алып, ілмекке салып, содан кейін күтсін.

Үй тапсырмасы

Жағдаяттар жазып келу

Сабақтың тақырыбы

Қазақстанның еңбек сіңірген актерлары туралы

Сабақтың мақсаты

А,Әшімов, Ә.Өмірзақова, Т. Жаманқұлов өмірімен танысу

Сабақтың барысы

Асанәлі Әшімұлы Әшімов (1937 жылы 8 мамырда Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жайылмада туған) – кеңестік және қазақстандық кино және театр актері, кино және театр режиссері, театр педагогы, профессор. Қазақ КСР халық әртісі (1976), КСРО халық әртісі (1980). Қазақ КСР мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973), КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974). Қазақстан театрлар ассоциациясының президенті. Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының көркемдік жетекшісі. Қазақстанның Еңбек Ері (2017).

Әмина Ерғожақызы Өмірзақова — аты аңызға айналған қазақтың біртума актрисасы.

1919 жылы 8 наурызда Семей облысы, Абай ауданы, Қарауыл ауылында дүниеге келген.

1963 жылы Әмина Өмірзақова режиссер А.Я.Карповтың "Ана туралы баллада" (Сказ о матери) фильмінде басты рөлді сомдайды. Бұл актрисаның ең сәтті шыққан рөлдерінің бірі, ал фильм қазақ кинематографындағы ең табысты туындыларының бірі болды.

1965 жылы қазақ кино өнерінің дамуына қосып жатқан сүбелі үлесі үшін оған Қазақ ССР халық әртісі атағы беріледі.

Аты аңызға айналған актриса 2006 жылы 26 қыркүйегінде дүние салды. Алматы қаласындағы Орталық зиратта жерленген.

Жаманқұлов Тұңғышбай Қадырұлы — актер, режиссер, педагог, Қазақстанның халық артисі, мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, өнертану кандидаты. Қазақстан театр қайраткерлері одағының төрағасы.

1948 жылы 2 қазанда Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, Абай ауылында дүниеге келген.

Актерлік өнер жолын студенттік кезінен Қазақ драма театрында бастады.

1993 — 2001 жылдары осы театрдың директоры әрі көркемдік кеңестің төрағасы болды.

Жаманқұлов Қазақ драма театры сахнасында бағын сынап, дарынды актер екендігін танытты. Ол — "Тамаша" концерттік ұжымының алғашқы ұйымдастырушылардың бірі.

1979 жылдан Қазақ ұлттық өнер академиясында актерлік шеберлік бойынша сабақ беріп, жеке курс жүргізеді.

Практикалық бөлімі

«Тақиялы періште» фильмінен үзінді. Ә.Өмірзақованың рөлін бағалау.

"Киногер" жобасы Тұңғышбай Жаманқұлов - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Үй тапсырмасы

«Әмина Өмірзақова – қазақ киносының анасы» эссе

Сабақтың тақырыбы

Қазақстанның еңбек сіңірген актерлары туралы

Сабақтың мақсаты

А,Әшімов, Ә.Өмірзақова, Т. Жаманқұлов еңбектерімен танысу

Сабақтың барысы

Асанәлі Әшімов — қазақ киносының жұлдызы, актер, кинорежиссер, профессор.

Оның ойнаған рөлдері халықтың жүрегінен орын тапты. Олар — "Атаманның ақыры" (1970), "Қыз Жібек" (1971), "Транссібір экспресі" (1977), "Нанның дәмі" (1979), "Түрксіб" (1986) фильмдері.

1980 жылдан бері КСРО халық әртісі, КСРО және Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. 2000 жылы "Тарлан" сыйлығының иегері атанды. 2017 жылы Қазақстанның Еңбек Ері атанды.

Практикалық бөлімі

"Атаманның ақыры" — толық метражды, екі бөлімнен құралған көркем фильм. 1970 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

"Атаманның ақыры" - детектив жанрында түсірілген екі сериялы тұңғыш қазақ фильмі. Фильмнің негізгі тақырыбы - отаншылдық.

Режиссёрі — Шәкен Айманов.
Сценарийдің авторы — Эдуард Тропинин, Андрей Кончаловский.

«Атаманның ақыры» мен «Қыз Жібек» фильмінен үзінді көру

«Қыз Жібек» кинотуындысындағы Бекежанның рөлін талқылау

Үй тапсырмасы

«Қыз Жібек» фильмі туралы қызықты ақпарат

Сабақтың тақырыбы

Ахмет Байтұрсынұлы «Қырық мысал» инсценировкасы (2 сағат)

Сабақтың мақсаты

«Қырық мысал» инсценировкасын сахналау

Сабақтың барысы

Ахмет Байтұрсынұлы (5 қыркүйек 1872 жыл — 8 желтоқсан 1937, Алматы) — қазақтың ақыны, әдебиет зерттеуші ғалым, түркітанушы, публицист, педагог, аудармашы, қоғам қайраткері.

Қазақ халқының 20 ғасырдың басындағы ұлт-азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі, мемлекет қайраткері, қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы ғалым, ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы, Алаш-Орда өкіметінің мүшесі.

Мысалдары:

« Ат пен есек » , « Аққу , шортан , һәм шаян »

Аңдарға келген індет : « Бұлбұл мен есек »

Егіннің бастары , Екі бөшке, Екі шыбын , Емен мен қамыс , Еменнің түбіндегі шошқа

Жарлы бай , Жас ағаш , Жүргіншілер мен иттер

Замандастарыма : « Иттің достығы ,Кісі мен арыстан , Кісі мен аю Кісі мен көлеңке Маймыл мен көзілдірік Малшы мен маса , Сары шымшық

Түлкі мен қарашекпен , Шал мен ажал , Шал мен жұмыскер, Шымшық пен көгершін

Практикалық бөлімі

«Қырық мысал» инсценировкасын оқу, рөлге бөліп беру

Үй тапсырмасы

«Қырық мысал» инсценировкасын жаттау

Сабақтың тақырыбы

«Бір атаның балалары» қойылымы (2 сағат)

Сабақтың мақсаты

Рольдік ұғымдар туралы түсініктерін, шеберліктерін

дамыту.

Сабақтың барысы

Мұхтар Мұқанұлы Мағауин (2 ақпан 1940 жыл, Баршатас ауылы, Аягөз ауданы, Шығыс Қазақстан облысы) — тарихшы, жазушы, қазақтың ауыз әдебиетін зерттеушісі ғалым.

Филология ғылымдарының докторы, Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1984), Қазақстанның халық жазушысы (1996).

Көптеген шығармалары орыс тіліне аударылған, шетел тілдерінде басылған.

"Аласапыран" тарихи роман-дилогиясы үшін Қазақ КСР-інің Абай атындағы мемлекеттік сыйлығы берілді. (1984).
Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының хатшысы.

Практикалық бөлімі

«Бір атаның балалары» қойылымын оқып шығу, рөлдерге бөлу

Үй тапсырмасы

«Бір атаның балалары» қойылымындағы рөлдерін жаттау

Сабақтың тақырыбы

«Бір атаның балалары» қойылымы (2 сағат)

Сабақтың мақсаты

Рольдік ұғымдар туралы түсініктерін, шеберліктерін

дамыту.

Сабақтың барысы

М.Мағауиннің "Бір атаның балалары" шығармасы — тәрбиелік маңызы зор шығарма.

Шығармада бар баласын соғысқа аттандырып, қара қағаз алып, "шаңырағым шайқалып, отым өшеді" деп отырған Ахмет шал неміс баласы Зигфридті бауырына басып алады. Оған қазақшалап Зекен Ахметұлы деген атау береді. Зекенді өгейсітпей, бар мейірімін төгіп, оның жақсы адам болып шығуына барлық жағдайын жасайды. Жолында кездескен әділетсіздіктер мен қиындықтарды жеңіп шығады.

Бұл шығарма ұлтқа, нәсілге бөлінудің дұрыс еместігін, адамзатқа ауызбіршілік, бауырмалдық, достықтың қажет екенін насихаттайды

Практикалық бөлімі

«Бір атаның балалары» қойылымын сахналау

Үй тапсырмасы

Қойылымға дайындалу

Сабақтың тақырыбы

Қимыл-қозғалыс икемділігі

(2 сағат)

Сабақтың мақсаты

Қимыл-қозғалыстың икемділігіне дайындық.

Сабақтың барысы

Актердің сахналық қозғалыстарының негізгі мақсаты-аудиториямен сенімді имидж мен эмоционалды байланыс орнатуға көмектесу. Дұрыс қозғалыстарды, пластиктерді және кеңістіктік ұйымдастыруды қолдану арқылы актер өз кейіпкерінің мінезін, ниеті мен көзқарасын жеткізе алады. Сахналық қозғалыстың міндеттеріне мыналар жатады:

Көрнекі бейнені жасау: сахналық қозғалыс актерге кейіпкердің есте қаларлық және ерекше бейнесін жасау үшін денесі мен сахна кеңістігін пайдалануға көмектеседі.

Эмоциялар мен ойларды жеткізу: сахналық қозғалыс актерге физикалық интерпретация арқылы кейіпкердің эмоцияларын, ойлары мен ниеттерін білдіруге мүмкіндік береді.

Басқа кейіпкерлермен байланыс орнату: дұрыс сахналық қозғалыс актерге сахнадағы басқа кейіпкерлермен қарым-қатынас орнатуға, олардың арасында байланыс пен қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік береді.

Практикалық бөлімі

Театр сахнасындағы қозғалыстардың икемділігіне дайындалу үшін келесі жаттығуларды орындауға болады:

Тепе-теңдікті дамыту жаттығулары:

Бір аяқпен тұрып, торсықпен тегіс қисайту және айналмалы қозғалыстар жасаңыз.

Бір өкшеге тұрып, тепе-теңдікті сақтай отырып, қолдарыңызды сермеп қозғалыстар жасаңыз.

Қозғалыстар жасау үшін қолдарыңызды пайдаланып, бір аяқпен әртүрлі жаттығулар жасаңыз.

Қозғалысты үйлестіруді дамытуға арналған жаттығулар:

Қиялдағы сұхбаттасушыны шақырыңыз және қуып жіберіңіз, бір аяғыңызды итеріп, қолдарыңызбен қимыл жасаңыз.

Дене салмағын бір аяғынан екінші аяғына ауыстырып, қолыңызды шынтағыңыздан бұраңыз.

Би қимылдарын қолыңызбен қайталаңыз, өкшеден саусаққа және артқа тегіс айналдырыңыз.

Бұлшықет кернеуін беру жаттығулары:

Жеңіл затты алыңыз да, оның ауыр екенін елестетіп көріңіз, содан кейін қолдарыңыз бен аяқтарыңызды созып, оны орнынан итеруге тырысыңыз.

Бір аяқпен тұрып, ауыр салмақпен бір жерге бара жатқаныңызды елестетіп, тепе-теңдікті сақтаңыз.

Жай құлау жаттығулары:

Біртіндеп бір аяққа еңкейіп, еденге отырыңыз, сіз тегіс құлауды елестетесіз.

Құлауды бақылауды сақтай отырып, еденге тегіс түсіп, қолыңызға және бір аяғыңызға сүйеніңіз.

Жаттығуларды орындау кезінде дұрыс техникаға назар аударып, оларды тәжірибелі нұсқаушының бақылауымен орындау ұсынылады.

Театральная мастерская "Студиозы" Экзамен по сценическому движению 1 курс - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Үй тапсырмасы

«Қамажай» биінің элементтерін қайталап келу

Сабақтың тақырыбы

Би өнері – әлемнің рухани елшісі

Сабақтың мақсаты

Музыкалық ырғаққа сай дене қимылымен жұмыс жасау

Сабақтың барысы

Би өнері — əлемнің рухани елшісі.

Би хореографиясы жинақы образдар арқылы болмысты бейнелеп, адамның ішкі жан дүниесін көрсетеді. Би— қозғалыс, сыры мен сәні үйлескен қимылдың әсемдігі.

Бұл өнердің шыңына жету үшін және сол биікте қалу үшін қажыр, күш, қуат, еңбекқорлық пен үлкен ізденімпаздық, талғампаз шығармашыл көзқарас қажет.

Би өнері қазақтың қанына жақын. Сондықтан да болар, Шара Жиенқұлова, Гүлжан Талпақова, Дәурен Әбіров, Зауыр Райбаев, есімі жер жаһанға мәшһүр болған көрнекті балетмейстер Болат Аюханов сынды бірқатар бишілеріміздің сонау социализм жылдарының өзінде ұлтымыздың би өнерін дүниежүзіне танытып қана қоймай, әлемдік сахнада өнер көрсетуі — бұл пікіріміздің нақты дәлелі.

Нұрсұлу Елубайқызы Тапалова (13 қыркүйек 1923 жылы, Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы — 13 қараша 1998 жылы, Алматы) — қазақтың тұңғыш балеринасы, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1954).

1931-1936 ж. Ойыл ауданындағы қазақ орта мектебінде оқиды. 1936-1939 ж. Қазақ академиялық опера және балет театры жанындағы би мектебінде оқиды. 1939 – 1941 ж. Қазақ академиялық опера және балет театрында балет бишісі. 1941 – 1945 ж. Қазақ академиялық опера және балет театрында биші жауапты биші. 1945-1953 ж. Қазақ академиялық опера және балет театрында прима-балерина. 1947 ж. 24 жасында "Қазақ КСР Еңбек сіңірген артисі" атағы берілді. 1947-1949 ж. Алматы қалалық кеңесінің депутаты болып сайланды. 1953 ж. "Қазақконцерттің" солисі қызметін атқарып, эстрадалық ән-би, миниатюра жанрында еңбек етті. 1958 ж. Мәсскеуде өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысады. 1975 ж. дейін сахнадан түспеген Н.Тапалова "Киноконцерт", "Белая роза", "Жамбыл" және т.б. 20 шақты киноға түседі.

Практикалық бөлімі

Онлайн мастер – класс «Би өнері – әлемнің рухани елшісі» по реализации Программы «Рухани жаңғыру» - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Үй тапсырмасы

«Қазақтың тұңғыш балеринасы – Нұрсұлу Тапалова» эссе

Сабақтың тақырыбы

Ұлы дала ұлағаты монолог

Сабақтың мақсаты

Монологты сөйлеу машығы

Сабақтың барысы

Ұлы Дала Ұлағаты

Кешегі қазақтың ежелгі мекені Ұлы Дала, қазіргі Мәңгілік ел - Қазақстан шетсіз де шексіз. Алтайдан Каспийге дейін созыла сұлап, Батысы Сібір ойпаты, Шығысы Тянь-Шань тауларының теріскейін ала көсіліп жатқан осынау Ұлы даланың жері де Ұлы, тылсым терең тарихы да Ұлы, өскелең ұрпаққа деген Ұлағаты да Ұлы. 

XX ғасырдың басында елді егемендікке үндеп бас көтерген «Қазақ» газеті мен «Айқап» журналы өз жұмыстарын «сөздiң киесi, iстiң иесi бар» деп бастаған екен. Содан берi бiр ғасыр өтсе де осынау нақыл сөз әлі күнге дейін тәуелсіздігіміздің терең ұлттық идеясы, тіпті, керек болса, «Алты алаштың» атам заманғы алыс, алыс та болса жақын ұранындай естіледі. 

Әрине, аталмыш жүз жылды былай қойғанда, күні кешегіміз көз алдымыздағы жиырма бес жылдың ішінде өзгермеген нәрсе жоқ: саясаты мен экономикасы, әлеумет мен әлеуеті, тұрмысы мен тіршілігі, даласы мен қаласы, адамы мен оның санасы, ілімі мен білімі, әдебиеті пен мәдениеті өзгерді, Өмірдің өзі де өзгеге айналды. Өзгеріссіз қалған тек – қазақтың Киесі мен Иесі. Тілі мен Ділі. Біздің ұлттық мемлекеттілігімізді, бірінші президентіміз айтқандай, Мәңгі етер тек осынау Тәуелсіздігімздің түпкі тұғырындай Сөз бен Істің, Кие мен Иенің, Тіл мен Ділдің тарихи және өркениеттік құбылысы ғана ма дерсің?! 

Атақты Асан-қайғы абызға құлақ ассақ, хандардың алды Шыңғыс, соңы да Шыңғыс. 1224 жыл мен 1459 жыл аралығында Алтын орда мен оның қиынды ұрпақтарында Ноғай, Құтлық Темір, Едіге сынды мырза, әмірлерді қоспағанда 60-қа жуық хан билік еткен екен. Мұны бір деп белгілейік. Екіншіден, Қазақ хандығында кейіннен шашау кеткен ұлыстарды қоса алғанда, 35-тей хан болған. Оның 22-сі тек қазақтың өз хандары (бірқатар зерттеушілер қазақ хандарының саны 17 деп есептейді). Жалпы, Керейден бастап соңғы Бөкей сұлтанға дейін қазақтың үш жүзінде 97 хан болғанға саяды (7-нің аты-жөні белгісіз). 

Айта кетейік, күні бүгін Қазақстан территория көлемінен түркі тілдес елдердің арасында ең алдыңғы орынға ие. Мәлімет үшін б.д. 552–603 жж. астанасы Орда-Балық болған Түркі қағанатының территория көлемі шамамен 9 млн шаршы км. құраған, қазіргі Қазақстанның жер көлемі бойыншы әлемде 9 орынды иеленіп отыр. Ең қызығы, көрсетілген аралықта Ұлы Түркі қағанатында тоғыз қаған билік еткен: Бумын, Қара Еске, Мұқан, Төбе, Әмрек, Баға-Ышбар, Жағбу-Баға, Үн-Ұлуқ, Қара-Шорын қағандар. 

Көптеген тарихшылар Қазақстан территориясында шамамен 20 шақты мемлекеттік құрылымдар немесе мемлекеттілік сипатындағы тайпалық одақтар болған дейді. Алайда, бұл қатарға түрлі себептермен кірмей қалған мемлекеттік құрылымдар жетерлік. Мысалы, сарматтар, аландар, хазарлар... Біздің есебімізше, сонау сақ дәурінен бері Ұлы дала 24 мемлекеттілікті бастан өткеріпті. Соңғысы - Қазақ хандығы. Оның тікелей тарихи мұрагері - Қазақстан Республикасы – жиырма бесінші. Ал биыл оның Тәуелсіздігіне отыз үш жыл. 

Әлбетте, қазақ халқының тәуелсіздік жолындағы мәңгі күресі тек хан-сұлтандармен шектелмек емес. Әйтпесе – тарихқа қауіп, халыққа қиянат. Қазақ хандығы мен бүгінгі қазақ мемлекеттігінің кіндігін жалғап жатқан не нағыз құбылыс десеңіз, ол - көне көмбелер, жазба жәдігерлер, «Алтын адам» және Жалаулыдан табылған қолөнерінің асқан үлгілері, көк түркінің оймақ жазуы, Күлтегін-Білге, Бумын және Істемі қағандардың Алтайдан Қарақорымнан Каспийге дейінгі қиым-қуыт соғыстары, Қорқыттың күйік күйлері, Аристотельдің шығыс шәкірті атанған Фарабидің («Ұстаз ас-сани») туындалары, Қашғаридің «Түркі сөздігі», Баласағұнның «Құтты білігі», Яссауидің сопылық ілімі, Жошы мен Алашаханның көркем мазарлары, Асан-қайғының ақылгөйлігі, Қазтуған мен Ақтамбердінің жорық жырлары, Төле, Қазыбек, Әйтеке билердің өздері, Сырым батырдың сөздері, Махамбеттің отты өлеңдері, тарихымызды танытамыз, ұлтымыздың ұлылығын ұрпаққа ұлағат етеміз деп жүріп, кеңестік саясаттың құрбаны болған арыстарымыз Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Мағжан Жұмабаев, Жүсіппек Аймауытов, Міржақып Дулатов, Халел Досмұхамедұлы, Санжар Асфендияров, Мухамеджан Тынышпаев, Ермұхан Бекмахановтардың «қалың қазақ» пен «қара баланың қамы» үшін елім деп етегі толып еңіреп жүріп атқарған саяси еңбектері... Бұл тізімді әрі де соза беруге болады. Алдыңғы арыстарымыздың асыл өнегесін жалғастыру үшін алтын көпірлік қызмет атқаруға коммунистік өктемдік тұсында да ақиқатты ашып айтқан ақберен кемеңгерлеріміз табылмай қалған жоқ. Мұхтар, Қаныш, Әлкей сияқты ағаларымыздың әрқайсысы бір-бір академия арқалайтын жүкті ғасыр соқпағынан сүрінбей алып шықты десек, тіпті де асыра сілтегендігіміз емес. 

Ұлы Даланың ұлағаты туралы тілге ерік, сөзге серік бергенде, әсіре үлкен жүктің тағы бірі - Қазақстанның көне қалалық және далалық материалдық мәдениеті, ежелгі сәулет және көркем өнері, қолөнері, археологиясы, этнографиясын, отырықшылық пен егіншіліктің ара қалпы әрі ара салмағы. Мәселен, қазір еліміздегі мұражай қоры 2 млн. 56 мыңнан астам мәдени мұралардан тұрады екен. Оның көбісі - Сырдария, Талас, Шу өзендері бойындағы ежелгі қалалардың, Тараз, Сайран, Сауран, Сығынақ, Орда, Сарайшық сияқты көшпелі елдің отырықшы орталықтары қол жеткізген мәдени жетістіктер. Бұл тек белгілісі, белгісіз қаншама? Егер орта ғасырлық Қазақстан территориясында қыруар қала болғанын есте ұстар болсақ, бүгінгі мұражайқорымыз бәлкім он есе, жүз есе көп болар... 

Отырарды айтсаңшы! Қазаққа құдай бұйырған кең байтақ сахара сары дала Батыс пен Шығыстың арасын өзімен де, сөзімен де жалғап жатырған болса - Ұлы Жібек жолымен Ұлы далаға ұлы ілім де келген. Бір заманда күллі мұсылман әлемін тәмсандырып, арғы-бергі аты белгілі батыс ойшыл-оқымыстыларының ілкі Александрия кітап қоймасындай таңдайын қақтырған Отырар кітапханасы... «Аяғыңдағы етігің тар болса, дүниенің кеңдігінен не пайда?», қазақ тарихының небір парақтарына куә болған осынау материалдық мәдениеміздің аса маңызды үлгілерін әлемдік өркениет төріне иілмей, именбей шығаруға кім кедергі?! 

«Мен әлемдегі барлық мәдениеттердің үйіме кедергісіз енуін қалаймын, десек те мені сүріндіргенін қаламаймын» деген екен Махатма Ганди. Мәңгілік еліміздің осы бір тарихи даму тұсындағы міндет – сол ата-бабаларымыздан қалған өркениеттік және мәдени жауһар-жәдігерлерімізді қазіргі заманға сай одан әрі дамытып, жас ұрпақтың санасына сіңдіру, оны әлемдік мәдениеттің жаңашыл үрдістерімен үнемі толықтырып, жаңартып отыру. Ілім мен білімнің, мәдениет пен әдебиеттің, өнердің қайсы бір саласы, қандай да бір түрі болмасын, қашанда ел игілігіне кіршіксіз қызмет ететін, оны марқайтатын, көркейтетін, айналып келгенде ұлттық мемлекеттіліктің көсегесін көгертетін іртетасты идеологиялық факторлар. Соны білу, түсіну және түйсіну - бүгінгі бағытымыз, ертеңгі бағдарымыз. 

Ата-бабамыз ғасырлар бойы армандап өткен тәуелсіз ел болу мәртебесін көру, оның отыз үш жылдығына куә болу бүгінгі ұрпаққа бұйырған зор несібе. Қанымыз бен жанымызға тән тарихи және рухани мұраларымызды қасықтап жинап, жинақтап, көзіміздің қарашығындай сақтап, асылымыздай ардақтап, ақыл-таразысына тартып, безендеп, ғылыми жағынан бекемдеп, өткеннің дұрысы – өнеге, бұрысы – сабақ екенін дұрыс аңғарсақ – ұлтымыз бен ұлттық мемлекеттігіміздің үлкен Ұлағатына деген ұлы құрметіміздің айғағы сол болар... 

Практикалық бөлімі

Монолог жаттау

Үй тапсырмасы

«Тәуелсіздігім – тұғырым» эссе

Сабақтың тақырыбы

Қайырымды түлкі

Сабақтың мақсаты

Диалогты сөйлеу машығын дамыту

Сабақтың барысы

Практикалық бөлімі

«Қайырымды түлкі» мысалын оқу, рөлге бөлу, сахналау

Үй тапсырмасы

Берілген рөлдегі сөздерін жаттау

Сабақтың тақырыбы

Ертегілер әлеміне саяхат

Сабақтың мақсаты

Рольдегілердің мінез-құлық, түр, түс ерекшелігіне қарай соған сай келетін оқушыларды рольдерге бөлу.

Сабақтың барысы

"Тапқыр қоян" ертегісі Бірде орманда аңдардың патшасы арыстан бәйге жариялапты. Ол бір қазан суды қайнаттырып: – Осы суды кім ішіп қойса, көп сыйлық берем, - деген шарт қойыпты. Көп сый-сияпаттан дәмеленіп, бақтарын сынап көргісі келген аңдар бірінен соң бірі келеді. Қанша өжеттенсе де, олардың қай- қайсысының да қайнап тұрған суды ішуге батылдары бармапты. Ең соңында ойнақтай басып қоян келеді. Ол қып-қызыл шоқта тұрған қазанды көтеріп алады да: – Суды ыстықтай ішуді жақсы көремін, - деп жан-жағына қарайды. – Ендеше, іше-ғой, - дейді аңдар аң-таң қалып. Аңдардың бәрі қоянның не істейтінін көздерімен көруге асығады. Қоян ұзыннан-ұзақ қаз-қатар тізіліп тұрған аңдарды жағалай жүріп: – Мінеки, достарым, мынау ыстық су. Көздеріңмен көріңдер, сенбестік танытып жүрмеңдер, - деп бас-басына көрсетіп шығады. Қоян аңдарды басынан аяғына дейін аралап шығып, бәріне бірдей көрсетем дегенше қазандағы су суып қалады. Ал қулығын асырған тапқыр қоян суып қалған суды басына бір-ақ көтеріп, сіміріп салады. Таңданған аңдар ауыздарын ашып, көздерін жұмады. Тіпті олар қоянға қызыға қарай бастайды. Алданған аң патшасы арыстан қоянға көп сыйлықтар беріпті. – Міне, нағыз ер! - деп мақтапты. Сөйтіп, небір айлалы аңдардан асып түскен тапқыр қоян көп сыйлыққа ие болып, қуанышы қойнына сыймаған екен.

Практикалық бөлімі

Ертегілерді оқып, рөлдерге бөліп, сахналау

Үй тапсырмасы

Жаттау

Сабақтың тақырыбы

Ертегілер әлеміне саяхат

Сабақтың мақсаты

Рольдегілердің мінез-құлық, түр, түс ерекшелігіне қарай соған сай келетін оқушыларды рольдерге бөлу.

Сабақтың барысы

Мақта қыз бен мысық

Мақта қыз үйін жинап жүреді. Дән тауып алады. Мақта қыз мысықты шақырады.

Мақта қыз: Мысығым менің қайдасың? Мяу? Келе ғой.

(Мақта қыз жан-жағына қарайды. Ашуланады).

Мақта қыз: Келмесең, өз обалың өзіне.

(Мақта қыз дәнді өзі жеп қояды. Бір кезде асықпай мысық келеді).

Мысық: Мақта қыз, сен мені неге шақырдың?

Мақта қыз: Айтпаймын.

Мысық: Ендеше мен сенің қатығыңды төгемін.

(Мысық Мақта қыздың қатығын төгеді).

Мақта қыз: Сол үшін мен сенің құйрығынды кесіп аламын.

(Мақта қыз мысықтың құйрығын кесіп алады).

Мысық: Берші құйрығымды?

Мақта қыз: Қатығымды қайтарып бер.

(Мысық сиырға барады).

Мысық: Сиыр, сиыр, маған қатық берші.

Сиыр: Менің қарным ашты. Маған жапырақ әкеліп берші.

(Мысық ағашқа барады).

Мысық: Ағаш, ағаш, маған жапырағыңнан берші.

Ағаш: Мен шөлдеп тұрмын, су әкеліп берші. Сонда мен саған жапырақ беремін.

(Су әкеле жатқан қызға келеді).

Мысық: Маған суыңнан берші.

Қыз: Сен маған сағыз әкеліп берші, мен саған су беремін.

(Мысық дүкенге барады).

Мысық: Дүкенші, дүкенші, маған сағыз беріңізші.

Дүкенші: Сен маған тауықтың жұмыртқасын әкеліп берсең, мен саған сағыз беремін.

(Мысық әбден шаршайды. Жұмыртқаны іздеп, тауықтарға барады).

Мысық: Тауық, тауық, маған жұмыртқаңнан берші.

Тауық: Менің қарным ашты, сен маған дән әкеліп бер.

(Мысық не істерін білмей отырады. Бір кезде ін қазып отырған тышқанды көреді).

Мысық: Үйіңде не бар? Айт тез. Әйтпесе жеп қоямын.

Тышқан: Үйімде бір қап тары бар.

(Тышқан қорқып тұрады).

Мысық: Маған бір уыс тары бер:

Тышқан: Мә-ә-ә-ә ала ғой.

Мысық: Тауық, тауық, міне дән саған.

Тауық: Міне саған жұмыртқа.

(Тауық дәнді алып, жұмыртқаны тәрелкеге салып береді).

Мысық: Дүкенші, дүкенші, міне жұмыртқа. Маған сағыз беріңізші.

Қыз: Алақай, мысық маған сағыз әкелді. Міне саған бір шелек су.

(Мысық суды ағаштың түбіне құяды).

Ағаш: О, рахат қандай. Міне саған жапырағым.

Мысық: Сиыр, сиыр, жапырақты ал. Маған қатығыңнан берші.

Мысық: Мақта қыз, міне сенің қатығын, ал.

Мақат қыз: Көрдің бе, мысығым, дән же деп шақырғанда, келмедің. Айтқан тілді алмадың, құйрығыңнан айырылдың.

Мысық: Ке-е-е-е-шірші, мяу-у-у. Мен енді бұзық болмаймын. Айтқаныңды тыңдаймын.

Мақта қыз қатығын алып, мысықтың құйрығын қайтарады. Сөйтіп, екеуі тату дос болып қалды.

Практикалық бөлімі

Ертегілерді оқып, рөлдерге бөліп, сахналау

Үй тапсырмасы

жаттау

Сабақтың тақырыбы

Ертегілер әлеміне саяхат

Сабақтың мақсаты

Рольдегілердің мінез-құлық, түр, түс ерекшелігіне қарай соған сай келетін оқушыларды рольдерге бөлу.

Сабақтың барысы

Арыстан мен түлкі

Арыстан қартайды. Аңдарды бұрынғысындай аулай алмайтын болды. Енді аңдарды айламен аулағысы келді. Өзі үңгірде жатты да:
- Аурумын, жүруге әлім жоқ, - деп барлық аңдарға хабар таратты.
Аңдар бір-бірлеп арыстанның халін білуге келеді. Арыстан аңдардың біреуін де қайтармайды. Бәрі де арыстанға жем болды. Бір күні түлкі келді. Ол үңгірден алысырақ тұрды да:
- Халіңіз қалай, тақсыр?- деп көңілін сұрады.
- Халім нашар. Неге жақынырақ келмейсің? Берірек кел, түлкіжан, бір азырақ сөйлесейік, - деді арыстан.
    Түлкі:
- Мен саған жақын барар едім-ау, бірақ саған кірген із бар да, шыққан із жоқ! - деп жүріп кетіпті.

Практикалық бөлімі

Қазақша ертегілер. Түлкі, аю және қойшы ертегісі - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Ертегі қарау

Ертегілерді оқып, рөлдерге бөліп, сахналау

Үй тапсырмасы

Жаттау

Сабақтың тақырыбы

Ертегілер әлеміне саяхат

Сабақтың мақсаты

Рольдегілердің мінез-құлық, түр, түс ерекшелігіне қарай соған сай келетін оқушыларды рольдерге бөлу.

Сабақтың барысы

Жыл басына таласқан хайуанаттар

Ең ерте заманда хайуанаттар жылдың басы болуға таласыпты. Сонда жылқы айтыпты:

-Мен алысты жақын қыламын. Күшімді көреді, сүтімді ішеді, қылыма шейін арқан, жіп еседі. Адамға менен пайдалы мал жоқ, жыл ағасы мен боламын, – дейді.

Түйе айтады:

-Сен адамның жұмысын қылсаң, сұлы, шөп асайтын тамағың үшін құл болдың, міне, мен сен көтере алмайтын ауырды көтеріп, неше айшылық алыс жерлерге барамын. Аш болдым деп, арпа, сұлы сұрамаймын. Көде болса, көде, жусан болса, жусан, не кез келсе, соны қорек етіп, табылса, су ішіп, табылмаса, шөлде де жолға жүре беремін. Жыл басы болу маған лайық. Сиыр айтады: - Адам егін ексе, менімен егеді, сүтімді ішеді, құрт-май істейді, жыл басы болу маған лайық.

Қой айтады:

-Мен болмасам, қазақ үйін немен жабар еді. Жүнімді алып, киіз басады, жабағымнан киім тігеді, арқан, жіп еседі. Сүтімнен құрт-май алады, шаруаға менен пайдалыларың жоқ.

Ит айтады:

-Мен болмасам, сендердің көбіңді не ұрлап, не қасқыр жеп тауысар еді. Мен сендердің баршаларыңның бақташыңмын, дұшпан көрінсе, үріп, абалап, иеме хабар беремін.

Тауық айтады:

-Мен болмасам, кісі ерте жұмысына бармай, ұйықтап қалар еді. Мен ерте тұрып, таң атты деп шақырып, хабар айтамын. Кеш болса, жатар мезгіл болды деп, тағы шақырамын.

Тышқан не айтарын білмей тұрады да бір түрлі қулық ойлап, жиылған көпке айтады: -Бұл таластан еш нәрсе өнбес, жылды қарап тұралық та кім бұрын көрсе, сол жыл басы болсын.

Өзгелері қарап тұрғанда, түйе өзінің бойына сеніп: «Менен бұрын кім көреді?», – деп, тышқанның сөзін қостайды. Бәрі қарасып тұрады.  

Біраздан соң тышқан жорғалап, түйенің өркешіне шығып отырады. Көп хайуан таласып: «Біз көреміз, біз көреміз»,–деп тұрғанда, ең биікте отырған тышқанды көріп, еш нәрсе демепті.

Сонан соң жылды бәрінен бұрын тышқан көріп, хабар беріп, жыл басы болыпты. Түйе бойына сеніп құр қалыпты,

Практикалық бөлімі

Ертегі қарау

Ертегілерді оқып, рөлдерге бөліп, сахналау

Үй тапсырмасы

Жаттау

Сабақтың тақырыбы

Мектеп театры (2 сағ)

Сабақтың мақсаты

Оқушылардың шығармашылығын дамыту, балалардың бойына рухани қазынаны сіңіру және елжандылыққа, адамгершілікке тәрбиелеу, баланың сөйлеу мәнерін жақсарту, көпшілік алдында өзін ұстай білу, жан-жақты дамуына ықпал жасау.

Сабақтың барысы

Экотеатр «Жер-Ананы қадірлейік!»

Ит айналасын қоқысқа толтырып жүреді.

Тауық: Қайырлы таң, Ақтөс! Сен тағы да сабынның көпірігін өзенге төгіп жатырсың ба? Жағада өліп жатқан балықтарды көрдің бе?

Ит: Сенің не шаруаң бар? Өзен деген өте үлкен, басқалардың шаруасына араласың да жүреді екенсің, өзің!

Тауық: Бұл басқаның шаруасы емес, Жер-Ана бәріміздің ортақ үйіміз. Біз оны қорғауымыз керек.

Ит: Жер-Ана бәріміздің ортақ үйіміз. Менің үйім мынау. Мен өзім білем не істесем де. Түсіндің бе?

Тауық: Ауладағы қоқысты көрдің бе? Оны жинау керек. Қағаз, бөтелкелер.

Ит: Оппа.(деп ауланың артқы жағына лақтырып жібереді)

Тауық: Сен жаңа ғана не істедің?

Ит: Қоқыстарды төктім.

Тауық: Қайда?

Ит: Ана жаққа

Тауық: Неге ол жаққа төктің?

Ит: сол

Тауық: Мұның бәрін арнайы орындарға лақтыруға керек. Көліктер келіп ол қоқыстарды алып кетеді. Ал сен ауланың сыртына лақтырып жібердің.

Ит: Саған осы не керек? Өз аулаңа барып ойнашы.

Тауық: Сен бәрін бұлай істемеуің керек! Егер бәріміз сен сияқты қоқыстарды кез-келген жерге тастай берсек, біздің Жер-Анамыз қоқысқа толып кетеді. Ал оған Жер-Ана шыдай-шыдай шаршап, бір сәт қатты өкпелейді. Сол ұлы табиғаттың адам бағындыра алмайтын дүлей күші тасқындар мен дауылдар болып ескертетіні рас. Ал бүгінде ғылымға көнбей, вирус жібергені тағы рас. Ойлан, Ақтөс!

Ит: Қоқыс, вирус, дауыл, тасқын? Не айтып кеттің? Мен бұл жерді жинамасам, қоқысқа толып кетеді, дей ме? Ой, мында тағы да бөтелке жатыр екен? (аяғымен лақтырып жібереді)

Багира: Ой! Сен бе бөтелкені лақтырған? Маған тиіп кете жаздады!

Ит: Тимеді ғой, бастысы!

Багира: Жалпы, сенің мына қылығың не?

Ит: Қылығыма не болыпты?

Багира: Сен лақтырып тастаған полиэтиленді пакеттер айналада ұшып жүр. Өзенде қазір балық жоқ. Ал орманда аяғыңды сынған бөтелкелер мен қағаздардан алып жүре алмайсың! Соның кесірінен өрт шығу қаупі бар!

Ит: Өрт?? Сен де айта береді екенсің, Багира!

Багира: Сен босқа күлме, Ақтөс! Қазір сынған бөтелкелеріңе күн түсіп, өрт тудыруы мүмкін. Оны білемісің?

Ит: иә, сен физика ғылымдарының докторы сияқты не айтып кеттің, Багира?

Тауық: Өрт, өрт, шелекті алып келіңдер!

Бәрі бәрге өртті сөндіреді.

Бәрі: уффф, бәрін сөндірдік!

Ит: Уақытында байқап қалғаның жақсы болған!

Тауық пен Багира: иәәә

Ит: Ал мен басқа нәрсені байқадым, сен жаңа велосипед алғансың ба?

Багира: иә, жаңа. Мен өзім сатып алдым.

Ит: өзің сатып алдым, Багира сен де айтасың-ау.

Тауық: сен күлме! Сен ескі газеттер мен журналдарды қайда жібересің?

Ит: мен оны лақтырып тастаймын, оны не істеймін? Маған ол қоқыстардың қажеті не? Үйімді қажет емес заттармен толтырып, не істеймін?

Багира: Неге лақтырасың? Бұл қағаз емес, макулатура. Яғни, тұрмыста қажет емес газет, журнал, кітап тағы басқа қалдықтарды қайта өңдейді. Сен оны тапсырғаның үшін ақша аласың.

Тауық: Қазіргі кезде тек қағаздарды ғана емес, сынған бөтелкелер мен пластик заттарды да қабылдайды. Олардың бәрін қайта өңдеп шығарады. Осы заттарды салатын арнайы қоқыс салғыштар да бар.

Багира: Сондықтан, біздің үйіміз таза әрі ұқыпты.

Тауық: Үйіміздің жанындағы орман да таза.

Багира: Саңырауқұлақтар мен жеміс-жидектер мына жерге қарағанда көп.

Тауық: Жерге түскен жапырақтарды біз өртемейміз, оны жерге көмеміз. Бұл бау-бақшамызға дайын тыңайтқыш. БАГИРАНЫҢ үйінде мынадай үлкен сәбіз өсіп шықты.

Багира. Біздің жақтың ауасы да таза, мынадай түтін жоқ. Бау-бақшамызда да мол өнім.

Тауық: Ал біз онда кеттік, Багира. Сау бол!

Ит: Сау болыңдар!

Ит: Таза ауа, саңырақұлақтар, жеміс-жидектер, сәбіз, былай қарасаң, бәрі де менің үйімде неге болмасқа? Ал мынау не? «Жер-Ананы» қадірлейік дей ме? Мен не істедім? Өзіміздің жерімізді біз қоқыстан тазартпасақ, кім тазартады? Іске кіріс, Ақтөс!

Ит өзінің үй жағын жинап шығады.

Ит: Ой қатты шаршадым! Есесіне біраз шаруа жасадым.

Багира: Ақтөс, сен бе орманның ішіндегі барлық қоқыстарды жинап шыққан?

Ит: МЕН

Тауық: Жарайсың!

Багира: Қолыңдағы не?

Ит: Сен өзіңе велосипед қалай алсаң, мен де солай өзіме ұялы телефон алдым! Айналаны қоқысқа толтырғанша, жаңа ұялы телефон сатып ал!

Багира: сонда, қандай қорытындыға келдің?

Ит: Мен үй жағымда жинап жүргенде, қатты таң қалдым! Мынаның бәрін мен жалғыз өзім қоқысқа толтырдым ба деп?! Егер әрқайсысымыз осылай айналамызды қоқысқа толтырсақ.... Жер-Анамызға не болады? Ойласам қорқынышты...

Тауық: егер біз айналамызға қоқыс тастамасақ, Жер-Анамыз мәңгі өмір сүреді.

Ит: Жер-Ана өмір сүрсін!

Табиғаттың лайламайық тұнығын,

Туған жердің қадірін тұт соны ұғын.

Жайқалады жаны жайсаң жандардай,

Өз қолыңда, өмір деген бақ гүлің!

Практикалық бөлімі

https://yandex.kz/video/preview/8949427081189770198

Қоқыс жәшігінің оқиғасы

Қойылымды оқып, рөлдерге бөліп, сахналау

Үй тапсырмасы

Жаттау

Сабақтың тақырыбы

Мектеп театры (2 сағ)

Сабақтың мақсаты

сахнада өздерін еркін ұсатуға, кейіпкер бейнесін ашуға, шығарманың мазмұнын толық түсініп, сахналап шығауға машықтану

Сабақтың барысы

Шалқан ертегісі

Автор: Ерте, ерте, ертеде бір кемпір мен шал өмір сүріпті. Олар үй шаруашылығына, ата есіктің алдына шалқан егіпті. Күндердің бір күнінде Шалқан күннің ыстық сәулесімен үлкен болып өсіпті. Осы кезде ата шалқанына тамсанып қарайды.

Ата: Ой, бәрекелді,менің еккен шалқаным үлкен болып өсіпті. Бәріне жететін болды.

Автор: Осылай ата еңбегіне қуанып шалқанды тартпақшы болады. Әрі тартады, бері тартады, шалқанды жұла алмай қояды. Сөйтіп көмекке кемпірін шақырады.

Ата: Ойбай, шаршап кеттім, белім де ауырады. Қой көмекке әжені шақырайын.

Әжесі, көмекке келші, қарашы шалқанымыз үлкен болып өсіпті, жалғыз өзім тарта алмай қойдым. Кел, екеуміз бірге тартайық!

Кемпір: Ой, шынында үлкен болып өсіпті ғой! Кел, тартсақ тартайық!

Автор: Осылайша атаның артынан ұстап әрі тартады, бері тартады. Бірақ шалқанды орнынан қозғалта алмайды. Әже қызын көмекке шақырады.

Әже: Қызым, қызым, бізге көмекке келші. Атаң еккен шалқанды жұла алмай жатырмыз.

Қыз: Жарайды апа сізге көмектесемін.

Автор: Сонымен қызы көмекке келіп, шалқанды рет-ретімен тартады. Бірақ күштері жетпейді. Сонымен қыз көмекке итін шақырады.

Қыз: Итім, итім көмекке келші.

Ит: Аф-аф-аф көмектес десеңдер көмектесемін.

Автор: Ит қыздың етегінен, қыз кемпірдің етегінен, кемпір шалдан, шал шалқаннан ұстап әрі тартады, бері тартады, бірақ шалқанды суыра алмайды. Енді ит көмекке мысықты шақырады.

Ит: Мысық, мысық, бізге көмекке келші, атам еккен шалқанды жұла алмай жатырмыз.

Мысық: Мяу-мяу, көмектесіп жіберейін.

Автор: Мысық иттің құйрығынан, ит қыздың етегінен, қыз кемпірден, кемпір шалдан, шал шалқаннан ұстап әрі тартады, бері тартады, бірақ шалқан шықпайды. Енді мысық көмекке тышқанды шақырады.

Мысық: Тышқан, тышқан, маған көмектесіп жіберші.

Тышқан: Әрине көмектесіп жіберемін.

Автор: сөйтіп, олар тарта-тарта шалқанды суырып алады.

Практикалық бөлімі

https://youtu.be/SGSinBJ98zU

Ертегі қарау

Ертегілерді оқып, рөлдерге бөліп, сахналау

Үй тапсырмасы

Жаттау

Сабақтың тақырыбы

«Тәуелсіздік – тұғырым»

Сабақтың мақсаты

Тәуелсіздік туралы ұғымын қалыптастыру

Сабақтың барысы

Тәуелсіздік туралы баяндама

Тәуелсіздік күнінің тарихы

1991 жылы Кеңес одағы ыдырап, оның құрамындағы елдер өз алдына жеке мемлекет болып шыға бастады. Солардың арасында Қазақстан да бар еді. 1991 жылғы 16 желтоқсанда Жоғарғы кеңес "Тәуелсіздік пен мемлекеттің егемендігі туралы" заң қабылдады. Сол сәттен Қазақстан тарихының жаңа дәуірі басталды.

Бір қызығы, Қазақстан одақ құрамындағы елдер арасында мемлекеттік егемендігін ең соңғы болып жариялады.

Еліміздің тәуелсіздігін ресми түрде ең алғаш Америка Құрама Штаттары мойындады. Одан кейін Қытай, Ұлыбритания, Моңғолия, Франция, Жапония, Оңтүстік Корея және Иран Қазақстанды тәуелсіз мемлекет ретінде таныды. Ал Түркия бірінші болып Қазақстанда өз елшілігін ашты.

Тәуелсіздік жылдары Қазақстан зор жетістіктерге жетті және күрделі сын-қатерлерден өтті. 1993 жылы еліміз төл валютасын қолданысқа енгізді. Мемлекеттік рәміздерін бекітті. Ядролық қарудан бас тартты. Шекарасын шегендеп, жаңа астанасын салды.

Бүгінде Қазақстан – БҰҰ-ның толыққанды мүшесі, Еуроодақ, МАГАТЭ, ЮНЕСКО және басқа да аса ықпалды халықаралық ұйымдармен ынтымақтастықты белсенді түрде нығайтып отыр. Олардың қатарында ЕҚЫҰ, ИЫҰ, ШЫҰ, ТМД, ЕАЭО, ҰҚШҰ, ЭЫДҰ секілді беделді халықаралық ұйымдар бар.

Практикалық бөлімі

https://youtu.be/8ljoZqd4Xu4

Тәуелсіздік туралы бейнеролик тамашалау

Үй тапсырмасы

Эссе. «Тәуелсіздік – тұғырым» тақырыбы

Сабақтың тақырыбы

«Тәуелсіздік – тұғырым»

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды отансүйгіштікке, Отанға деген сүйіспеншілікке: салт-дәстүрді құрметтей білуге тәрбиелеу; достық қарым-қатынасты қалыптастыру; баланың тілдік қорын жетілдіру; балалардың өз отанына деген білімдерін кеңейту; елдің тарихына балалардың қызығушылықтарын арттыру; рәміздерге, тілге, Отанға, туған елге, жерге құрметпен қарауға тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

«Тәуелсіздік» мерекесіне орай викториналық сайыс

Сайыс 6 кезеңнен тұрады: «Қазақстан туралы», «Рәміздер», «Тіл туралы», «Біздің мерекелер», «Есімдер», «Мақал-мәтел».

Кең байтақ, көз жетпейтін жерім менің

Таулы орман, жасыл жайлау көлім менің

Бүгінде бар әлемге даңқың жетті

Тәуелсіз Қазақстан – елім менің.

Практикалық бөлімі

Бірінші кезеңіміз «Қазақстан туралы» деп аталады. Әр топ аталған тақырыпқа берілген сұрақтың санын таңдайды. Әр сұраққа бір балдан беріледі.

1. Қазақстан Республикасы қандай мемлекет? (Тәуелсіз)

2. Қазақстан Республикасы қай жылы өз егемендігін алды? (1991)

3. Ең алғаш қазақ елінің астанасы қай қала болған? (Орынбор, 1920-1925 ж.ж)

4. Қай жылы еліміздің астанасы Ақмола қаласына көшті? (1998)

5. Алматы қаласының бұрынғы атауы. (Верный)

6. Қазақстанда қанша ұлт өкілдері тұрады? (130-дан астам)

Келесі кезең «Рәміздер» деп аталады.

1.Қазақстан Республикасының рәміздерін атаңдар. (Ту, Әнұран, Елтаңба)

2. Мемлекеттік әнұранның авторлары кім? (Жүмекен Нәжіметдинов пен Нұрсұлтан Назарбаев, әнін жазған-Шәмші қалдаяқов)

3.Тудың авторы кім? (Шәкен Ниязбеков)

4. Қазақстан Республикасының мемлекеттік туы қай жылы қабылданды? (1992, 4 маусым)

5. Елтаңбаның екі жағын не көмкерген? (Қанатты пырақтар)

6. Мемлекеттік Елтаңбаның авторлары кім? (Шота Уәлиханов пен Жандарбек Мәлібеков).

«Тіл-алтын қазына» дегендей келесі кезең «Тіл туралы»

1. ҚР мемлекеттік тілі қай тіл?(Қазақ тілі)

2. Қазақ әліпбиінде неше әріп бар? (42)

3. Қазақ тілі қандай тілдер тобына жатады ?(Түркі)

4. Тілдер мерекесі қашан тойланады? (22 қыркүйек)

5. Қазақ тілінде неше септік бар?Оларды атаңдар. (7)

6. Сөз таптары нешеу? (9)

Мемлекеттік мерекелерді білесізбе? Олай болса, келесі кезеңге көшейік. «Біздің мерекелер»

1. 30-шы тамызда қандай мереке тойланады? (Конституция күні)

2. Наурыз мерекесі қай күні тойланады? (22 наурызда)

3. Отан қорғаушылар күні қашан тойланады? (7 мамыр)

4. 16-шы желтоқсанда қандай мерекені тойлаймыз? (Тәуелсіздік күні)

5. Астана күнін қай күні мерекелейміз? (6 шілде)

6.Қазақстан халықтарының бірлігі күні қашан тойланады? (1 мамыр)

Келесі кезеңіміз «Есімдерге» байланысты

1. Қазақстанның тұңғыш президенті кім? (Н.Ә. Назарбаев)

2. Қазақстанның бірінші ғарышкері кім? (Тоқтар Әубәкіров)

3. ҰОС батыры, біздің жерлесіміз. (Әлия Молдағұлова)

4.Қазақтың Ұлы ақыны. (Абай Құнанбаев)

5. Қазақ халық ертегілерінің кейіпкерін атаңдар. (Алдар Көсе)

6. Бірінші қазақ спортшысы, Олимпиада чемпионы кім?(Жақсылық Үшкемпіров)

«Мақал-сөздің мәйегі» демекші алтыншы кезеңімізді мақал-мәтелдер кезегіне берейік.

«Мақал-мәтелдер»

Бұл кезеңде қай топ мақалды бірінші айтады, сол топ бір ұпайды иеленеді.

1. Оқу-инемен құдық қазғандай.

2. Кітап-білім бұлағы.

3. Білім-алтын қазына.

4. Мектеп-кеме, білім-теңіз.

5. Ас атасы-нан.

6. Білекті бірді жығар, білімді-мыңды жығар.

Осымен ойынымыз аяқталды, қазылар алқасы өз шешімдерін шығарғанша көрермендермен викторина өткізейік.

1. Қазақстан Республикасының бұрынғы астанасы қай қала?

2. Қазақстанның рәміздерін атаңдар

3. Республикамыздың президенті кім?

4. Қазақстанның мемлекеттік тілі қай тіл?

5. Қазақстанның туы қандай түсті?

6. Әнұранның авторы кім?
7. Елтаңбада не бейнеленген?
8. Қазақстанның үлкен қалаларын ата.
9. Қазақстанның белгілі спортшылары кім?
10.Наурыз мерекесі қашан тойланады?

Қазылар алқасы өз шешімдерін жариялайды. Жеңімпаздарды марапаттайды.

Үй тапсырмасы

Сабақтың тақырыбы

«Тәуелсіздік – тұғырым»

Сабақтың мақсаты

1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы туралы түсінік беру; Қаншама құрбандықпен қол жеткен тәуелсіздігімізді құрметтей, қастерлей білуге тәрбиелеу, Қазақстанның келешегі үшін аянбай күресуге және еңбек етуге баулу.

Сабақтың барысы

Желтоқсан көтерілісі – 1986 жылы 16 - 19 желтоқсан аралығында Алматыда болған қазақ жастарының Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы үкіметінің отаршылдық, әміршіл-әкімшіл жүйесіне қарсы наразылық қимылдары. Көтерілістің басталуына Мәскеудегі орталықтың республика халқының пікірімен санаспастан Ресейдің Ульянов облыстық партия комитетінің 1 -ші хатшысы Г.В. Колбинді Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің 1-ші хатшысы етіп тағайындауы түрткі болды. 17 желтоқсан күні таңертеңгі сағат 8-де қаладағы Л.И. Брежнев атындағы алаңға (қазіргі Республика алаңы) саяси тәуелсіздікті талап еткен ұрандармен алғашында 300-дей адам жиналып, кешкісін көтерілісшілер саны 20 мыңға жетті. Бірақ көтерілісшілердің қойған талап-тілектері аяқ асты етіліп, «бұзақыларды» күшпен тарату мақсатында алаңға құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен арнайы әскери күштер тобы жеткізілді. КСРО Ішкі Істер министрлігінің №0385 бұйрығы негізінде дайындалған «Құйын -86» операциясы бойынша көтеріліс қатыгездікпен басып-жаншылды.

18 желтоқсан күні алаңға қайта жиналмақ болған көтерілісшілерге қарсы әскер күші қолданылды. Көтерілісшілердің қалған топтарын ығыстыру үшін жедел топ, милиция мен жасақшылардан арнайы топтар құрылып, қала көшелеріне аттандырылды. Осы әскери күштер 19 желтоқсан күні қаланың әр тұсында қайтадан шеруге шықпақ болған 6 топты басып, таратты. Алаңдағы көтерілісшілер таратылған соң ішкі істер бөлімдеріне 2401 адам жеткізілген (Алматы түрмесіне сыймағандықтан, қала сыртына апарып тасталғандарды қосып есептегенде барлығы 8,5 мың адам ұсталған). Желтоқсан құрбандарының катарында Е.Сыпатаев, С.Мұхамеджанова, К.Молданазарова, Қ.Рысқұлбеков, М.Әбдіқұлов, Л.Асанова сынды ержүрек қазақ жастары бар. Желтоқсанның 19-23 аралығында халықтың наразылық шерулері мен митингілер Қазақстанның Жезқазған, Талдықорған, Көкшетау, Қарағанды, Арқалық, Павлодар, Жамбыл, Талғар, Сарқант, т.б. қалалары мен Сарыөзек, Шамалған, Шелек елді мекендерінде жалғасты.

Желтоқсан көтерілісіне Кеңестер Одағы Коммунистік Партиясының (КОКП) Орталық Комитетінің қаулысымен «қазақ ұлтшылдығының көрінісі» деген баға беріліп, көтеріліске қатысқан азаматтар қуғын-сүргінге ұшырады. Тоталитарлық, отаршыл саясатқа қарсы қазақ жастарының азаттық күресі тарихи маңызы бар үлкен оқиға болды. Қазақстан тәуелсіздігін алған соң Желтоқсан көтерілісі туралы шындық қалпына келтіріліп, бұл жөнінде «Желтоқсан. 1986. Алматы» (құрастырғандар - Т.Өтегенов, Т.Зейнәбілов), «Желтоқсан құрбандарын жоқтау», «Ер намысы - ел намысы» жинақтары, К.Тәбейдің «Мұзда жанған алау», Т.Бейісқұловтың «Желтоқсан ызғары» кітаптары мен «Желтоқсан» (бас редакторы - Х.Қожа-Ахмет) газеті жарық көрді, «Аллажар» (1991, реж. Т.Теменов), «Қызғыш құс» кинофильмдері түсірілді.

Практикалық бөлімі

«Аллажар» фильмін көру

https://youtu.be/z77G71JnpXg

Үй тапсырмасы

Желтоқсан құрбандары туралы ақпарат

Сабақтың тақырыбы

«Тәуелсіздік – тұғырым»

Сабақтың мақсаты

«Тәуелсіздікке тарту» қойылымына дайындық

Сабақтың барысы

КӨРІНІС:

Тауелсіздік туы желбіре!

(3 қыз көшеде келе жатады)

1-қыз: Қараңыздаршы, бұл тәуелсіздік монументі ғой! Кел жанына суретке түсейікші!

(З-еуі суретке түседі. Суретке түсіп жатқанда жанынан 2 бала етіп бара жатады да оларға күледі.)

1-бала:

- Сіздер не істеп тұрсыздар? Бұл не өзі?

Одан да әдемі-әдемі үйлердің, ғимараттардың жанына түспейсіздер ме?

2-қыз:

- Бұл не дегенің? Сен білесің бе бұл ескерткіштің қандай маңызы бар екенін?

1-қыз:

- Бұл- Тәуелсіздік монументі! Біздің еліміздің тыныштығын, еркіндігін бейнелеп тұрған бірден-бір алып ескерткіш!

2-қыз:

- Иә, тәуелсіздік болмағанда сендер айткан биік-биік үйлер, бүгінгідей әдемі ғимараттар болмас та еді..

2-бала:

- Сендерді түк түсінбедім... Дұрыстап түсіндіріп беріңіздерші?!

1-қыз:

- Жарайды, жүріңіздер, менің атама барайық! Нақтысын атам айтып түсіндіріп береді!

(Балалар залды айналып жүріп қыздың атасына барады)

Келсе атасы суреттерге қарап өткенді еске алып отыр екен..

• Сәлеметсіз бе, ата!-деп балалар үйге кіреді!

Ата: Иә, балаларым келіңдер, келіңдер!

1-қыз: Ата, не қарап отырсыз?

(Осы кезде атасы қолына суреттер ұстап қарап отырады жене слайдтан қазақ, елі, тәуелсіздік суреттері керсетіліп жатады)

Ата:- Еее..балаларым! Өткен күнге көз жүгіртіп еске алып отырмын! Біздің ел, қазақ елі бұрыннан өзі бір сондай, батыр ел болған! Ата-бабаларымыз қолына найза ұстап елін, жерін қорғаған! Сол жерді, ұлтты сақтап қалу үшін қаншама қиын кезді бастан кешті.. Соның тағы бір көрінісі - осыдан 38 жыл бұрын Егемендік үшін 1986 жылы орын алған желтоқсаншы жастар болмаса осы күнге жетер ме едік? Жоқ олардың отансүйгіштігі болмаса, ұлтжандылығы болмаса осы күнге жету жетпеуіміз екіталай еді. Сондыктан ең бірінші тәуелсіздікке қол жеткізу жолында жанын берген, қанын берген ата-баба аманатын біздер қастерлеуге міндеттіміз! Түсінікті ме, кұлыншақтарым? Сондықтан бүгін біздер, мына өсіп келе жаткан ұрпак - сіздер, Тәуелсіздіктің қалай келгенін ұмытпай, әрдайым мақтан тұтып, есте сақтап жүрулеріңіз керек!

Балалар: - Иа ата, түсіндік!

3 бала: Ендеше, мен осы Тәуелсіздік туралы бір өлең оқып берейінші?!

Тәуелсіздік күнінде,

Көк байрағы - көгінде,

Тектілігі - тегінде!

Бірлігімен тұтасып,

Жеткен азат өмірге.

Тұғырлы елім, рухты,

Той боп жатыр төріңде!

2-3 сынып оқушылары

Ән: «ЕГЕМЕН ЕЛ, ҚАЗАҚСТАН»

Практикалық бөлімі

Сахналық қойылымдағы кейіпкерлерді рөлге бөліп, сахналық қойылымды сахналау

Үй тапсырмасы

Жаттау

Сабақтың тақырыбы

Жаңа жыл мерекесі (2 сағ)

Сабақтың мақсаты

«Жаңа жыл» туралы түсінігін қалыптастыру

Сабақтың барысы

Жаңа жыл мерекесі - әлемдегі қуанышқа толы ғажайып мерекелердің бірі. Бәріміз Жаңа жылдан жаңа бақыт күтеміз. Жаңа жыл, оның тарихы туралы барлығыңыз жақсы білесіздер. Сондықтан біз бүгін Жаңа жыл мерекесі жайындағы қызықты деректерге кезек береміз.

1. Үйге жаңажылдық шыршаны әкеліп, безендіру адамзат баласына 150 жыл бұрын бұйырған екен.

2. Жаңа жылды орыс патшалығы үш ғасыр бұрын 1 қыркүйек күні атап өткен. Тек І Петр келген соң, 1 қаңтарға ауыстыруға үкім шығарған.

3. Аустралия елінде мерекелік дастархан үстіне құс етінен жасалған тағамдар қойылмайды.

4. АҚШ-та Ақ Үй алдында алғаш рет 1895 жылы шыршаға ілінген электрлі түрлі-түсті тізбек жанған.

5. Кеңес кезінде түсірілген «Тағдыр тәлкегі немесе жеңіл буыңызбен!» («Ирония судьбы, или с легким паром») киносы теледидарда 31 желтоқсан сайын 35 жыл көрсетіліп келе жатыр.

6. Жаңа жылда отшашуды не үшін пайдаланатынымызды білесіз бе? Бұл дәстүр Азияда қалыптасқан. Фейерверктің шу мен оттарынан жамандық атаулы қашады деп есептеген.

7. Бразилияның астанасы Рио-де-Жанейро қаласына әлемдегі ең биік шырша орнатылған. Оның биіктігі –  76 метр.

8. Аяз Атаның немересі болған Ақшақар тек 20-ғасырдың 50-жылдарында ғана «дүниеге келген».

9. 1516 жылы Англияда  Генрих VIII-нің үйінің есік алдына құрылған шырша алтыннан құйылған.

10. Жаңажылдық шыршаны безендіру ең алғаш Эльзас (сол кездерде Германия құрамында болған, қазір Франция елінде) қаласында бастау алған. Безендіру үшін түрлі-түсті қағаздардан раушан гүлдерін жасаған. Шырша бұтақтарына алма, печенье, шақпақ қанттар мен жылтырақ әшекейлерді ілген.

11. Санта-Клаустың бұғыларының есімдері: Дэшер, Дэнсер, Прэнсер, Виксен, Комет, Кюпид, Доннер, Блитцен. 

12. Жаңажылдық шыршаны безендіруге арналған әйнек шырша шары ең алғаш XVI ғасырда Тюринги қаласында жасалған. Осындай тағы басқа шырша ойыншықтары тек XIX ғасырда ғана  жаппай өндіріле бастаған. Шыны ұсталары әйнек ойыншықтар жасаса, көмекшілері картон қағаздан қоңырау, жүрек, жануарлардың бейнелерін, шар, шырша бүршігін, жаңғақ сынды түрлі бейне қиып, ашық түстермен бояған.

13. 1843 жылы Лондонда алғаш ашық құттықтау хаты басылған.

Практикалық бөлімі

ЕркеБай / ErkeБай (2024 Казахстан) комедия дети в кино - смотреть онлайн в поиске Яндекса по Видео

Жаңа жылдық «Еркебай» фильмін тамашалау

Үй тапсырмасы

«Жаңа жыл мерекесі» туралы эссе

Сабақтың тақырыбы

Жаңа жыл мерекесі (2 сағ)

Сабақтың мақсаты

«Жаңа жылдық» қойылымға дайындық

Сабақтың барысы

Жаңажылдық сайыс

Қалпаққа бір-бір сөзден жазылған кішкентай қағаздар салынады. Мысалы, шырша, мұз, қар, Аяз Ата, тб. Әрбір ойыншы кезекпен қағазды алып, сонда жазылған сөз кездесетін өлең не ән айтуы керек.

 
Қызықты ойын

Қатысушыларға ақша купюрасы таратылады. Ойыншылардың мақсаты – 3 рет үріп, ақшаны алысырақ жылжыту керек. Бір үргеннен кейін, ақша түскен жерге жақындап, тағы үреді. Кімнің купюрасы алысырақ ұшса, сол жеңеді. Қаласаңыз, купюраларды команда болып, эстафетамен жылжытуға болады. 

Әліппе

Жүргізуші: «Бәріміз сауаттымыз, дегенмен әліппені білеміз бе?» - дейді. Ойыншы «А» әрпінен бастап, әліппе бойынша әрі қарай қысқа құттықтау тіркестер айтады. Мысалы, А – Ақшақардай сұлу болайық. Ә – Әрбір үйге Жаңа жыл қуаныш әкелсін. Б – Бақыт тілеймін. Ең күлкілі тіркес айтқан ойыншы жеңімпаз атанады.       

Сыйлықтарға толы қорап

Жаңа жылға мынадай кішігірім әзіл ұйымдастыруға болады. Жаңа жылды тойлайтын бөлменің бұрышына үстіңгі беті бар, түбі жоқ қорап қойып қойыңыз. Оны әдемі лентамен байлап, «Мерекеңізбен» деп жазып қойсаңыз да болады. Ал ішіне кәмпитті толтырып салыңыз. Ең бастысы, қорапты жоғары бір жерге қойыңыз, шкафтың үстіне болса тіпті жақсы. Алдайтын адамыңыз бөлмеге кіргенде, оған арналған сыйлық шкафтың үстінде екенін айтыңыз. Әрине, ол бірден барып, қорапты ала бергенде, үстіне кәмпит төгіледі. 

«Шыршаны безендір» сайысы

Ойын үшін бірнеше лента, жылтырақ пен ойыншықтар (ойыншы санына қарай) қажет. Шырша ретінде әйелдер ойнайды. Олар бір қолына лентаның бір ұшын ұстап тұрады. Ал ер адамдар қолдарын тигізбей, еріндерімен басқа шетін қысып, өз ханымын безендіреді. Қай жұптың «шыршасы» әдемірек болса немесе қайсысы бірінші бітірсе, сол жұп жеңеді.   

Жаңажылдық тілектер сайысы 
5 қатысушыны ортаға шақырамыз. Олардың әрбіреуі кезекпен бір жаңажылдық тілек айтуы тиіс. Бес секундтан артық ойланған ойыншы ойыннан шығарылады. Соңына дейін жеткен адам жеңеді.   

«Күлдіргіш»
Әрбір ойыншы бір есімнен алады, мысалы, мұз, ойыншық, қар, шырша т.б. Жүргізуші барлығын айналып жүріп, түрлі сұрақтар қояды: «- Сен кімсің? - Шырша. - Бүгін қандай мейрам? - Мұз. - Мынауың не? (мұрнын көрсетіп) – Ойыншық. Әрбір ойыншы барлық сұраққа өзіне берілген «есіммен» жауап беруі тиіс, және де ол сөзді қажетінше септеуіне болады. Оған қоса, жауап бергенде, күлуге тыйым салынады. Кім күліп жіберсе, ойыннан шығады. Жеңілгендерге түрлі жаза тағайындалады: өнер көрсетеді, бір нәрсе алып келеді, жасап береді т.с.с.  

Практикалық бөлімі

Берілген ойындармен танысып, оларды топта ойнайды.

Үй тапсырмасы

Қызықты ойындар дайындап келу

Сабақтың тақырыбы

Жаңа жыл мерекесі (2 сағ)

Сабақтың мақсаты

«Жаңа жылдық» қойылымға дайындық

Сабақтың барысы