БАЛАНЫ ЖӘБІРЛЕУ МЕН БУЛЛИНГТІҢ АЛДЫН АЛУ – БАРШАҒА ОРТАҚ МІНДЕТ.

2025 жылдың 14-25 сәуір күндерінің аралығында "Өркен" балалардың әл-ауқатын арттыру ұлттық ғылыми-практикалық институтының ұйымдастыруымен өткізіліп жатқан «Білім беру ұйымдарында буллингтің алдын алу бағдарламасының

ғылыми-практикалық негіздері» өткізіліп жатқан Түркістан қаласындағы өткізіліп отырған курсынында 4-топта Аға тренер Кудериева Гулбану Мухановнаның тобыңда оқып, білім алып жатырмын.

Курстан алып жатқан әсерім:

1. Жаңа білім мен тәжірибе: Курстан алған теориялық білімдер мен практикалық дағдылар мен үшін өте құнды болды. Алған мәліметтер болашақ жұмысымда тиімді қолдануға көмектеседі.

2. Жеке даму: Өзімді жаңа қырымнан танып, ойлау қабілетім мен талдау жасау машығым арта түсті. Бұл менің кәсіби және тұлғалық өсуіме серпін берді.

3. Байланыс пен ынтымақтастық: Курста әріптестермен пікір алмасып, тәжірибе бөлісу арқылы кәсіби ортада жаңа достар таптым. Бұл – әрі рухани, әрі кәсіби қолдау.

4. Шабыт пен мотивация: Курстан кейін өз мамандығымды одан әрі дамытуға деген ынтам артып, жаңашыл идеялар мен жобаларға шабыт алдым.

Тақырыбы: БАЛАНЫ ЖӘБІРЛЕУ МЕН БУЛЛИНГТІҢ АЛДЫН АЛУ – БАРШАҒА ОРТАҚ МІНДЕТ.

Қазіргі таңда балалар арасындағы қарым-қатынаста жиі кездесетін өзекті мәселелердің бірі – буллинг, яғни жәбірлеу немесе әлімжеттік көрсету. Бұл құбылыс білім беру мекемелерінде де көрініс тауып отыр және оған дер кезінде назар аудару – ата-ана, мұғалім және бүкіл қоғамның басты міндеті болып табылады.

Буллинг дегеніміз не?

Буллинг – бір немесе бірнеше адамның басқа балаға әдейі және қайталанып жасалатын психологиялық, физикалық немесе әлеуметтік қысым көрсетуі. Оның салдары баланың тұлғалық дамуына, оқу жетістіктеріне және психологиялық әл-ауқатына кері әсер етеді.

Буллингтің негізгі түрлері:

1. Физикалық буллинг: ұру, итеру, заттарын тартып алу;

2. Психологиялық буллинг: қорқыту, мазақтау, келемеждеу;

3. Әлеуметтік буллинг: топтан шеттету, оқшаулау;

4. Кибербуллинг: интернет немесе әлеуметтік желі арқылы жәбірлеу.

Мәселенің салдары қандай болуы мүмкін?

Баланың өз-өзіне деген сенімі төмендейді;

Үрей, мазасыздық және депрессия белгілері пайда болады;

Оқу процесінен шеттеп қалуы немесе мектепке барудан бас тартуы мүмкін;

Ауыр жағдайларда өзін-өзі зақымдауға дейін апаруы мүмкін.

Буллингтің алдын алу жолдары қандай?

Ата-аналарға кеңес:Баламен ашық әрі сенімді байланыс орнатыңыз;

Оның көңіл күйі мен мінез-құлқындағы өзгерістерге назар аударыңыз;

Балаға қолдау көрсетіп, мәселені елемей қалдырмаңыз.

Мектеп тарапынан:

Қауіпсіз және қолайлы орта қалыптастыру;

Мұғалімдер мен оқушыларға буллингтің алдын алу бойынша түсіндіру жұмыстары мен семинарлар өткізу;

Оқушылардың шағымын дер кезінде қарастырып, тиісті шаралар қабылдау.

Қоғам үшін:

Төзімділік пен өзара түсіністікке тәрбиелеу;

БАҚ пен әлеуметтік желілерде буллингке қарсы мәдениетті қалыптастыру;

Балалар мен жасөспірімдерге арналған психологиялық қолдау орталықтарын дамыту.

Қорытынды:

Баланы жәбірлеу мен буллинг – тек білім беру саласының ғана емес, тұтас қоғамның маңызды мәселесі. Әр бала – қамқорлық пен қолдауға лайық. Оның қауіпсіз әрі бақытты балалық шақ кешуі – әрқайсымыздың қолымызда. Осы жолда бәріміз бірігіп, болашақ ұрпаққа жарқын және қауіпсіз орта қалыптастырайық.

Түркістан облысы, Жетісай ауданы, №39 "Асықата" жалпы білім беретін мектеп коммуналдық мемлекеттік мекемесінің педагог-шебер, магистр, тарих және география пәнінің мұғалімі Искакова Алия Серікбаевна.