ХОЖАМБЕРГЕНОВА АНАР

БАЛАНЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТІН ДАМЫТУДАҒЫ ТӘРБИЕШІНІҢ РӨЛІ

Қазіргі таңда қоғамның қарқынды дамуы білім беру жүйесіне жаңа талаптар қойып отыр. Ақпараттық кеңістіктің кеңеюі, технологиялық өзгерістер мен әлеуметтік қатынастардың күрделенуі жеке тұлғаның жан-жақты, икемді әрі шығармашылық тұрғыдан дамуын қажет етеді. Осындай жағдайда мектепке

дейінгі білім беру ұйымдарының маңызы арта түсуде, себебі баланың тұлғалық негізі дәл осы кезеңде қаланады. Ерте жаста қалыптасқан дағдылар мен қабілеттер баланың болашақтағы оқуына, қарым-қатынасына және өмірлік ұстанымына тікелей әсер етеді.

Мектепке дейінгі жас – баланың шығармашылық әлеуеті табиғи түрде көрінетін ерекше кезең. Бұл уақытта бала қоршаған ортаны белсенді түрде танып, көрген-білгенін өзінше қабылдайды, қиялдайды, тәжірибе жасайды. Баланың сурет салуы, ойын ойнауы, әңгіме құрастыруы немесе түрлі рөлдерге енуі оның ішкі әлемінің, ойлау ерекшелігінің және шығармашылық қабілетінің айқын көрінісі болып табылады. Алайда бұл қабілеттер өздігінен толық дамып кете бермейді. Оларды уақытында байқап, дұрыс бағыттап,

қолдау көрсету қажет. Осы тұрғыда тәрбиешінің рөлі ерекше мәнге ие. Тәрбиеші – баланың шығармашылық мүмкіндіктерін ашуда негізгі бағыт беруші тұлға. Ол баланың әрбір бастамасын байқап, оның қызығушылығын ескере отырып, шығармашылық әрекеттерді ұйымдастырады. Тәрбиешінің кәсіби шеберлігі

мен әдістемелік сауаттылығы баланың шығармашылық дамуына тікелей ықпал етеді. Егер тәрбиеші баланың ой еркіндігін шектемей, керісінше, оны қолдап, ынталандыра білсе, бала өзіне сенімді, белсенді және дербес тұлға ретінде қалыптаса бастайды.

Баланың шығармашылық қабілетін дамыту тек белгілі бір әрекет түрімен шектелмейді. Бұл үдеріс күнделікті оқу-тәрбие жұмысының барлық саласында көрініс табуы тиіс. Сабақ барысында, ойын кезінде, серуенде

немесе еркін әрекет сәттерінде тәрбиеші баланың қиялын оятатын, ойлануға жетелейтін жағдайлар жасай алады. Мұндай жұмыс жүйелі түрде жүргізілген жағдайда ғана оң нәтиже береді. Сонымен қатар, шығармашылық дамуға қолайлы психологиялық орта қалыптастыру да маңызды. Бала өз ойын еркін

айтуға, қателесуге, тәжірибе жасауға қорықпауы тиіс. Қазіргі мектепке дейінгі білім беру жүйесінде шығармашылықты дамыту мәселесі өзекті болып отыр. Дегенмен, тәжірибеде кей жағдайда оқу

нәтижесіне шамадан тыс мән беріліп, баланың шығармашылық үдерісіне жеткілікті көңіл бөлінбей жатады. Бұл баланың ішкі мүмкіндіктерінің толық ашылуына кедергі келтіруі мүмкін. Сондықтан тәрбиешілердің

шығармашылыққа бағытталған жұмысын ғылыми-әдістемелік тұрғыдан негіздеу қажеттілігі туындайды.

Осы әдістемелік құралдың негізгі мақсаты – баланың шығармашылық қабілетін дамытудағы тәрбиешінің рөлін тереңірек ашу, бұл үдерістің маңызын көрсету және тиімді әдіс-тәсілдерді ұсыну. Құралда тәрбиешінің

кәсіби қызметіндегі шығармашылыққа бағытталған іс-әрекеттердің мәні мен мазмұны қарастырылады. Сонымен қатар, баланың шығармашылық әлеуетін дамытуға ықпал ететін педагогикалық шарттарға назар аударылады.

Бұл әдістемелік материал мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының тәрбиешілеріне, әдіскерлерге және педагогикалық бағытта білім алушы студенттерге арналған. Ұсынылған ойлар мен тұжырымдар тәрбиешінің

күнделікті тәжірибесінде қолдануға қолайлы және баланың шығармашылық дамуын тиімді ұйымдастыруға бағытталған.