«Ақмола облысы білім басқармасының

Ерейментау ауданы бойынша білім бөлімі Майлан ауылының

Балабек Жахин атындағы жалпы орта білім беретін мектебі» КММ

КГУ «Общеобразовательная школа имени Балабека Жахина

села Майлан отдела образования по Ерейментаускому району

управления образования Акмолинской области»

2025 жыл

Тақырыбы: “Бастауыш сынып оқушыларын ғылыми- зерттеу жұмысын жазуға баулу”

Мұғалім: Шушакова Анар Айтпаевна

Санаты:Педагог- сарапшы

Жұмыс өтілі:26 жыл

Лауазымы:Бастауыш сынып мұғалімі

Мазмұны

1. Түсінік хат............................................................... 4-5 бет

2. Кіріспе...................................................................... 6 бет

3. Негізгі бөлім

1. Ғылыми жұмыстың құрылымы................... 7 бет

2. Ғылыми жұмыстың алгоритмі...................... 7-8 бет

3. Бастауыш сынып оқушыларымен жұмыс істеудің ерекшіліктері...................................................................... 8-9 бет

4. Практикалық бөлім............................................... 10-22 бет

5. Қорытынды............................................................. 23 бет

6. Пайдаланған әдебиеттер....................................... 24 бет

Түсінік хат

Бoлaшaқ дaмудың иннoвaциялық жoлы жaңaшa oйлaуды, жaңа идеялaр мен тeхнoлoгияны алдaғыны жoспарлау мен aлға қaдам бaсып ұмтылуды тaлап етeді. Бұның бaрлығы елімізде өсіп келe жатқaн жасөспірім жeткіншектeрден күтіледі. Қaзіргі мектeп мұғалімдерінің бaсты мақсaты – oқушылардың функцианалды сауаттылығын aрттыру. Бұл мaқсатты іске aсырудың бірден-бір жолы - oқушылардың зерттеу жұмысымен айналысуы. Ұсынылып отырылған бағдарламаның мaңыздылығы oқушының оқу кезінде жобалар дайындап, оларды қорғауы мaңызды рөл атқaрады, олaрдың қатaрында пәнaралық және oқуға деген дaра үйлестірімділік бaр. Бұл тұста осы мәселелерді шешу оқушының ғылыми, техникалық, кәсіпшілік қaбілеттіліктері мен қызығушылығын іске асыруға зор мүмкіндік.

Бұл  авторлық бағдарламада бастауыш сынып мұғалімдеріне оқушылардың   жас  ерекшелігі  ескеріліп ғылыми жұмыстарды таңдау, және жазу алгоритмі нақты көрсетілген. Және өз іс- тәжірибемнен жетістікке жеткен, сәтті жобамды үлгі ретінде ұсынамын. Бағдарлама бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған.

Бағдарламаның өзектілігі:

 Болашақ дамудың инновациялық жолы жаңаша ойлауды, жаңа идеялар мен технологияны алдағыны жоспарлауды мен алға қадам басып ұмтылуды талап етеді. Бұның барлығы елімізде өсіп келе жатқан жасөспірім жеткіншектерден күтіледі. Қазіргі мектеп мұғалімдерінің басты мақсаты – оқушылардың функцианалды сауаттылықтарын арттыру. Бұл мақсатты іске асырудың бірден-бір жолы - оқушыларды зерттеушілік жұмыспен айналысуын дұрыс ұйымдастыру.

Жұмыстың ғылыми-әдістемелік деңгейі: а) модификациялық

Жұмыстың ғылымилығы: бастауыш сынып мұғалімдеріне ғылыми жұмыспен айналысу, жұмыстарын тиімді болып шыру үшін ұсынылған;

Ішкі бірлікті бағалау және жұмыстың әдіснамалық негізінің сипаттамасы:

-       оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру мақсатында ізденіс жасау арқылы зерттеушілік қабілетінің дамуына ықпал жасау;

-       практикалық мазмұнды кездескен қиындықтарды әр түрлі тәсілдерін қолданып шешу;

-       теориялық білімдерін іс жүзінде қолдануға көмектесу;

-        қажетті, нақты тақырыптар бойынша білімдерін тереңдетіп, толықтыру;

-       есте сақтау қабілетін арттыру мақсатында нақты іс тәжірибені қолдану;

-        конкурстарға дайындауда дарынды балалармен жұмыс.

-       оқушыларда әрі қарай үздік білім алу үшін, мақсатқа жетуге деген ұмтылыс,  еңбек сүйгіштік, білуге деген құштарлық, ұқыптылық, жауапкершілік сезімі, тұлғалық мәдениет қабілеттерін қалыптастыру;

Жұмыстың практикалық маңыздылығы:

-  мұғалімдерге жоба жазуына көмек көрсету;

-   кеңес бере отырып, бағыттарын тағдау;

-  ізденушілік, зерттеушілік жұмыстарын ұйымдастыру;

- оқушылардың ғылыми, техникалық, кәсіпшілік қызығушылықтырын қалыптастыруға жағдай жасау, бейім таңдауда өз тағдырын өзі шешуге мүмкіндік беру;

-салмақты ойластырылған шешім қабылдауға,  өзінің және өзгенің  ойлау әрекеттері туралы дұрыс пікір білдіре білу, қарсы оппоненттердің  ой жүгіртулеріндегі қателерді  таба білу.

Күтілетін нәтижеле: бұл жұмыс нәтижесінде еліміздің болашақ зерттушілерін дайындауға үлес қосу.

Кіріспе

Шығармашылық, зерттеушілік, ізденіс адам үшін екі жақты көзқарасымен маңызды. Бір жағынан жаңа өмірге қол жеткізуіне, екінші жағынан ізденіс процесінің мәнінде. Адам шығармашылық нәтижесіне ғана қанағаттанып қоймай, шығармашылық пен зерттеу ізденушілігінің өзінен де ләззат алуға қабілетті. Сондықтан да, кез- келген мұғалім оқушының дарындылығының шығармашылық жұмыспен айналысуына түрткі болатындай белсендікпен араласуы керек.

Зерттеу- дарынды балаларды оқытудың негізі. Онсыз баланың потенциалды қабілетін ашу мүмкін емес. Дарынды оқушының ізденушілік қасиетін қалыптастыру зерттеуге оқытудың формалары мен әдістері арқылы жүзеге асады.

Бастауыш сынып оқушыларын ғылыми жұмысқа баулу барысында мен белгілі психолог Н.С. Лейтестің тұжырымдамасын негізге аламын.

Дарынды бала қандай болуы керек? Психолог негізгі қасиеттер мыналар деп көрсетеді:

1. Ұқыптылық, жинақтылық, зейіннің тұрақтылығы, еңбек ету қабілетінің жоғарлығы.

2. Ақыл-ой, логикалық ойлаудың тездігі, кез- келген жағдайды талдап, салыстыра білуі.

3. Барлық күш- қуатын сарқа жұмсап, тынымсыз еңбек етуі.

Міне, осы қасиеттерді негізге алып, мектеп табалдырығын жаңадан аттаған оқушылардың ішінен дарындылықты анықтайтын түрлі саралау жұмыстарын жүргіземін ( бақылау, тест, сауалнама, әңгімелесу т.б.). Жүргізілген диагностика қорытындысы бойынша зейіні тұрақты, есте сақтау, логикалық ойлау қабілеті жоғары, коммуникативті балаларды анықтап аламын. Сол оқушылармен қызығушылыгына қарай зерттеу бағытын анықтап алып жұмыс түрлерін ұйымдастырамын.

Бастауыш сынып мұғалімдерінің үлесіне үлкен жауыпкершілік түсіп тұр. Сыныбындағы дарынды оқушылардың бойындағы потенциалды анықтау және болашақта оқушыларда ғылымға деген қызығушылығын ояту мұғалімнің міндеті деп есептеймін.

1.Негізгі бөлім

Ғылыми жұмыс, зерттеу дегеніміз- адамның еңбектену іс- әрекетінің ерекше түрі. Бұл іс- әрекет адамнан еңбекқорлық, мақсат қою, уақытша туындаған сәтсіздіктерді және білуі оның интелектуалды мүмкіндіктерін барынша пайдалануды қажет етеді. Ғылыми еңбектің мақсаты адамзатқа осы уақытқа дейін беймәлім ақиқатты ашу, табиғат жұмбақтарына тереңірек үңілу, адамзат игілігіне пайдаланатын табиғи күштерді қолданудың жаңа жолдарын, адамда, оның ішкі, яғни дене күштерін және рухани қайратын зерттеу. Ғылым аясында еңбек ету әрқашанда құрметті және мәртебелі болып табылады.

Ғылыми жұмыс жазуда маңызды сәтінің бірі жаңа ой-пайым (идея) шығару және болжам (гипотеза) жасау. Жаңа, әлі белгісіз, бірақ өмірде кездесетін заңдылықты іздеу барысында ол туралы болжам жасайды, мүмкін ол дұрыс болып шығар, мүмкін жалған болып, нәтиже шықпайды. Нағыз ғалым өз жұмысын қиялсыз жасай алмайды. Қиялсыз, тапқырлықсыз жаңа ой- пайым табу қабілетісіз жұмыс табысқа жетуі екіталай.

1. Ғылыми жұмыстың құрылымы

Титул парағы:

Жұмыс жүзеге асырылған ұйымның аты;

Жұмыстың тықырыбы;

Бағыты ;

Орындаушы (тегі, аты, мектебі, сыныбы, қаласы);

Жұмыстыі жетекшісі (аты- жөні, жұмыс орны, қызметі)

Жұмыстың орындалу уақыты.

Ғылыми жұмыс, әдетте, келесі бөлімдерден тұрады:

1. Кіріспе: Бұл бөлімде зерттеудің өзектілігі, мақсаты мен міндеттері, болжамы және зерттеу әдістері көрсетіледі. Жұмыстың тиянақты сипаттамасы (2 беттен аспау керек)

2. Негізгі бөлім: Бұл бөлімде жиналған мәліметтер мен зерттеу нәтижелері талданады және интерпретацияланады. Жеке тараулардан тұрады “20 беттен артық емес)

3. Қорытынды: Бұл бөлімде зерттеудің негізгі нәтижелері қорытындыланады және болашақ зерттеулерге бағыттар ұсынылады.

4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: Бұл тізімде жұмысты жазу барысында пайдаланылған барлық әдебиет көздері көрсетіледі.

1.2 Ғылыми жұмыстың алгоритмі

1. Тақырыпты таңдау: Оқушылардың қызығушылығын тудыратын және олардың жас ерекшеліктеріне сәйкес келетін тақырыпты таңдау қажет.

Тақырыпты таңдау әдетте, мәселенің өзіне тән сипатын көрсетеді. Сонымен қатар тақырыпта қысқа формада құрылған, айқын бір мағыналы, дәл, жарнамалық мәселелерді шешу әдістері болады.

Тақырып

Мүмкіндік

Қызықты

Өзектілік

2. Мақсат пен міндеттерді анықтау: Зерттеудің мақсаты мен міндеттерін анықтау қажет. Көзделген мақсатқа жету үшін нақты қолжетімді міндеттер қоя білу керек.

3. Болжамды ұсыну: Зерттеу тақырыбының мәнің ашу үшін болжам жасау қажет.

4. Мәліметтерді жинау: Әртүрлі дерек көздерінен (кітаптар, интернет, бақылаулар, эксперименттер, сауалнама және т.б.) мәліметтерді жүйелі түрде жинау қажет.

5. Мәліметтерді талдау: Жинақталған ақпаратты салыстыру, талдау арқылы қорытындылау. (бақылау күнделігі, фото есеп т.б.)

6. Жұмысты жазу: Зерттеу нәтижелерін ғылыми стильде, түсінікті тілмен жазу қажет. Әрине, бастауыш сынып болған соң, мұғалімнің көмегімен жазылады. Тәжірибе жұмысының барысында жобаның мақсатында сәйкес болжамды іске асыруға қажетті макеттер мен эксперименттерді көрсетуге дайындау.

7. Жұмысты қорғау: Жұмысты ғылыми жетекшіге немесе комиссияға қорғау қажет.

(Мектепішілік, аудандық, қалалық, облыстық кезеңде презентация арқылы қорғау). Жұмыс арнайы жасалған слайд арқылы қорғалады (уақыты 5-7 минуттан аспау керек)

Зерттеу жұмысын оқушының қызығушылығына байланысты бірнеше бағыттың біреуін таңдау бойынша жүргізуге болады.

Бағыттар

Гуманитарлық

(тілдер мәселесі,

тарих және құқықтану)

Жаратылыстану

(Физика, биология, ,экология, математика)

Аралас

(бастауыш сыныптар, бәрлескен жобалар)

1.3 Бастауыш сынып оқушыларымен жұмыс істеудің ерекшеліктері

• Қарапайым тіл: Балаларға түсінікті болатын қарапайым тілді қолдану қажет.

• Көрнекілік: Суреттер, сызбалар, диаграммалар және басқа да көрнекі құралдарды пайдалану қажет.

• Қызықтыру: Оқушылардың қызығушылығын тудыратын және оларды ынталандыратын тапсырмалар беру қажет.

• Мадақтау: Оқушылардың жетістіктерін мадақтап, оларды қолдау қажет.

1.4 Қосымша кеңестер

• Оқушыларға зерттеу жұмысының әрбір кезеңінде көмек көрсету қажет.

• Оқушылардың өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын дамыту қажет.

• Оқушыларды ғылыми-зерттеу қызметіне қатысуға ынталандыру қажет.

1.5 Оқушыны таңдау критериі

Басты таңдау	Мен жоба жасағым келеді (қызығушылық)
	Мен пәнді жақсы білемін
Оқушы саны	2-3 оқушы (бәсекелестік)
	Әр сыныптан таңдау
Тақырып	Оқушының өзі қызыққан тақырыбы
	Белгілі бір тақырыпты дамыту
Тәжірибе барысы	Өздігінен жүргізе алады, не көмек қажет етеді
	Жекелей/ топтық жұмыс жасауды дамыту

2. Практикалық бөлім

Міне, осындай ғылыми жұмыстарды мен өзімнің педагогикалық тәжірибемде бірнеше ғылыми жұмыстар жасап аудандық және облыстық “Дарын“ ғылыми зерттеу орталығыжыл сайын ұйымдастыратын “Зерде” гылыми жобаларды орғау сайысына қатысып, нәтижесінде, бірнеше рет аудандық және облыстық конкурстарда жүлделі орын алып жүрміз.

2022 жылы ауданда 1-ші оын, облыстық кезеңінде жүлделі 2-ші орын алған оқушым Айтпаев Бакарыстың жұмысын ұсынып отырмын. Күн және жел энергиясын қолдану табиғаттағы байланысты бұзбайды. Себебі қалдықсыз, табиғи таза, өздігінен орнын толтырып отыратын энергия көзі болып табылады. Осы жобада экологиялық табиғи таза қуат көздерінен энергия алатын кеме макеті ұсынылған. Кеменің құрылымы мен атқырытың қызметі туралы.келешек ұрпақ еліміздің болашағын сақтап қалу үшін жасыл энергияны қолдануымыз керек , осы жобаның өзекті мәселесі болып табылады.

Бұл жоба кеме макеті түрінде жасалған.

Жобаның идеясы - экологиялық таза кафені Жел қоңдырғысы және Күн батареясы арқылы қуаттандыру және табиғи ұлттық таза өнімдер ұсыну болып табылады.

Экологиялық таза этнокафе “Green sity”

Секция: Экология және валеология

Орындаушы: Айтпаев Бекарыс

Сыныбы: 4

Мектебі: «Балабек Жахин атындағы Новомарковка орта мектебі» КММ

Облысы: Ақмола

Ауданы: Ерейментау

Жетекшісі: бастауыш сынып мұғалімі Шушакова Анар Айтпаевна

Жұмыс орны: «Балабек Жахин атындағы Новомарковка орта мектебі» КММ-сі

Көкшетау 2022 жыл

Мазмұны

1. Түйіндеме........................................................................ 3 бет

2. Кіріспе.......................................................................... 4-5 бет

3. Негізгі бөлім ................................................................ 6-8 бет

   1. Теориялық бөлімі………………………………….6-7 бет

   2. Практикалық бөлімі……………………………... 8 бет

4. Қорытынды .................................................................. 9 бет

5. Қолданылған әдебиеттер ............................................ 10 бет

6. Қосымшалар ................................................................ 11 бет

Түйіндеме

Елбасы Жолдауының басым бағыттарының бірі – баламалы энергия үлесін арттыру, «жасыл» технологияларға көшу, тұрмыстық қатты қалдықтарды кәдеге жарату және қайта өңдеу арқылы ресурстық әлеуетті дамыту екені белгілі. Мемлекет Баламалы энергия көздерін өндіретін нысандарды да салуға ден қойып, осындай бірнеше нысан іске қосылған. Олардың бәрі де алдымен шалғай өңірлерді баламалы энергия көзімен қамтамасыз етуді мақсат еткен. Оған күн және жел энергиясы жатады. Бұларды қолдану табиғаттағы байланысты бұзбайды. Себебі қалдықсыз, табиғи таза, өздігінен орнын толтырып отыратын энергия көзі болып табылады. Осы жобада экологиялық табиғи таза қуат көздерінен энергия алатын кеме макеті ұсынылған. Кеменің құрылымы мен атқырытың қызметі туралы.

Кіріспе

Бүгінгі күнде адамдардың тұрмыс тіршілігі табиғатты басқару арқылы жақсартуға ұмтылу және жаңа өндірістер дамытудың салалары айнала қоршаған ортаға экологиялық проблемалар тудырады. Адам баласына кейінгі кезде энергия жетпейді. Барлық бұқаралық ақпараттар беттерінде энергетикалық дағдарыс жайлы мәселелерді көтеріп жатқаның байқаймыз. 1930 жылы бүкіл әлемде 300 млрд кВт сағатына энергия өндірілсе ал қазіргі кезде 60000 млрд кВт сағатына өндірілуде. Бұл өте үлкен көрсеткіш! Адамның энергетикалық сұранысы күннен күнге өсіп жатыр.

Бүгін біздің пайдаланып отырған энергия көздері жер асты мұнай қазба қорлары- көмір, табиғи газ, мұнай барлық энергоқорлардың 90% құрайды.

Американдық ғалымдардың айтуы бойынша әлемдегі жер астындағы мұнай 2025 жылыға дейін ғана жетеді. Күндердің күні ол бітеді және әрі қарай не болады?

Жыл сайын қоршаған ортаға түрлі жаңғыш заттардың жануы нәтижесінде 23 млрд тоннаға жуық көмірқышқыл газ бөлініп, сондай мөлшерде оттек сіңіріледі. Көмірқышқыл газдың мөлшері 13% ге өсті, соның нәтижесінде ауа температурасы жер бетінде бірнеше градусқа жоғарлады. Бұл өз алдына көп деген табиғи апаттарға әкеліп соқтыруда.

Бүкіл әлем ғалымдары мен инженерлерінің ізденісі нәтижесінде баламалы энергия көздерін қолдануды тиімді деп шешіп қолдана бастады. Ол сарқылмайтың энергия көзі деп аталатын болды. Оған жел мен күн жатады.

Сол себептен, біз, келешек ұрпақ еліміздің болашағын сақтап қалу үшін жасыл энергияны қолдануымыз керек , осы менің жобамның өзекті мәселесі болып табылады.

Бұл жобаны кеме макеті түрінде жасадым.

Жобамның идеясы: Экологиялық таза кафемді Жел қоңдырғысы және Күн батареясы арқылы қуаттандыру және табиғи ұлттық таза өнімдер ұсыну болып табылады.

Жобаның мақсаты:

Жеке тұлғалардың, жеке кәсіпкерлердің, фермерлік шаруашылықтардың, коммерциялық кәсіпорындардың әртүрлі жасыл энергетикалық қондырғыларды қолдануын кеңейтуге ықпал ету.

Міндеттері:

- Электр қуатын өндіретін көздерге альтернатива ретінде күннен және желден, сарқылмайтын ресурстардан электр қуатын табу;

- өндіру жолдары туралы интернет желісі арқылы білу.

Болжам: Егер біз электр қуатын табудың сарқылмайтын көздерден табуды кеңінен қолдансақ қоршаған ортаға ауыртпалық түспейді және бюджетті үнемдеуге болады.

Нәтижесі: Ізденіс нәтижесінде еліміздің болашағын сақтап қалу үшін жасыл энергияны қолдануға болады.

Негізгі бөлім

2.1 Теориялық бөлім.

Біз білеміз , егер кафе ғимарат немесе үйренішті киіз үй ретінде салынатын болса, онда көпшілік адам қызықпайды. Сол себептен мен жобамды Кеме ретінде ұсынып отырмын.

Кафеге жарық жел және күн арқылы беріледі.

Бұл жел қоңдырғысы:

Желді қозғаушы күш ретінде пайдалану — бұрыннан келе жатқан дәстүр. Жел диірмендері ұн тарту, аралау жұмыстары үшін пайдаланды және сорғы немесе су көтергіш станция ретінде пайдаланды.

Заманауи жел генераторлары жел энергиясы есебінен электр энергиясын өндіреді. Олар алдымен желдің кинетикалық энергиясын ротордың механикалық энергиясына, содан кейін электр энергиясына айналдырады. Біздің еліміздің көп деген аймақтарында жел арқылы энергияны өндіру қолданыста бар және кеңінен таралады.

Желдоңғалақтың диаметрі үлкен болған сайын соққан желдің үлкен ағысын қамтиды және қондырғы көп энергия өндіреді. Жел жылдамдығы 5 м/с болса оның қалақшаларының жылдамдығы 14-16 м/с жетеді. Ал оның диаметрін үлкейте отырып 2000 кВт- қа дейін энергия алуға болады. Мысалы

40 метрлік жел қондырғысы 2000 кВТ энергия өндіреді.

Бұл Күн энергиясы:

Күн - Жер бетіндегі энергияның басты көзі, себебі күн энергиясының шамамен 173 Ввт (немесе 173 млн ГВт) біздің планетамызға жыл сайын түседі, ал бұл энергияның жалпы әлемдік қажеттілігінен 10 мыңнан астам есе артық. Шатырдағы немесе ашық аумақтардағы фотоэлектрлік модульдер күн сәулесін жартылай өткізгіштер — негізінен кремний көмегімен электр энергиясына айналдырады. Күн коллекторлары жылыту және ыстық су өндіру үшін, сондай-ақ ауаны салқындату үшін жылу шығарады.

1 айда есептелді (кВтс)	Орта есеппен алғанда бір жылда (кВтс)	Ай үшін төлем (тг)	Орта есеппен бір жылда (тг)
734 кВтс	8808 кВтс	13940 тг	168000 тг

Мысал ретінде 8 адамнан тұратын өз отбасынды алғым келіп тұр. 2022 жылдың ақпан айында тұтынған электір энергиясы үшін төлемді алдым.

1 панель моделіне қарай 10 - тан 560 ВТ энергиясын өндіре алады. Бірақ күнделікті қолдану кезінде күн панельдерінің қуаты әр 10 жылда 10-12% төмендеп отырыды. Күн батареяларының құжаттарында жұмыс жасау мерзімі 25-30 жыл деп көрсетілген, бірақ көбінесе 40 жылдан астам уақытта істен шықпай жұмыс жасай береді. Ол үшін эксплуатация кезінде берілген нұсқаулықтарды дұрыс сақтап, әр жыл сайын арнайы мамандар тексеріс жүргізіп отыру қажет.

Тұрмыстық техниканы қуаттандыру үшін (тоназытқыш, шәйнек, үтік, су жылытқыш құрал т.б.) қуаттандыру үшін қуат көзінің 500 Вт қуат күші жеткілікті.

Нұр- сұлтан қаласында қуаты 600 Вт-тан астам күн станциясының құны орнатуымен қоса орташа шамамен алғанда 2000000 тг. Сонда күн батареясының құны шамамен 10 жыл ішінде өзін-өзі ақтайды.

Барлық меншік ғимаратта автономды энергияны үнемдеу үшін қуаты 1000 ВТ- тан астам күн батареясын таңдау қажет. Біздің кемемізді алатын болсақ осы 1000 ВТ- тан астам күн батареясын орнату жеткілі

2.2 Практикалық бөлім

1-қабатта кафе орналасқан:

Кафе қызметкерлері қазақи киімдер киіп жүреді. Кафе жасылдандылылған және үнемі қазақша әуен ойнап тұрады. Экранда ұлттық фильмдер көрсетіледі. Экологиялық таза ұлттық тағамдар ұсынылады.

Тағамдар:

1. Ұннан жасалған тағамдар:

Бауырсақ, Май шелпек, Қаттама, Ши бауырсақ,

2. Дақылдардан жасалатын тағамдар

Талқан, Жент,Бидай қуыру, Бөкпе

3. Сүт тағамдары

Қымыз, Шалап, Құрт , Уыз, Ірімшік, Кілегей,

4. Ет тағамдары

Сорпа, Бесбармақ,, Кеспе, Қазы, Шұжық, Қарта, Жал, Жая, Құйрық-бауыр,Қуырдақ, Қарын бөртпе, Сүр, Ми палау

5. Сусындар:

Шырындар (Өрік, алма,шие,қарақат, жүзім)

2-қабатта демалу орны

Бұл жерде балаларға арналған бассейн, қазақша ұлттық ойындар

( тоғызқұмалақ, асық ойындары, дойбы т. б.) ойнататын алаңдар бар. Ата- анасы кафеде отырғанда балалары ойын алаңдарында көңілді және пайдалы уақытын өткізеді.

Қорытынды

Жаңартылатын энергетика - энергия өндіру кезінде нақты балама болады. Қазба отыны мәңгілік емес және жер популяциясының көбеюі жағдайында ол бір күні аяқталады. Адам санының өсуімен экологиялық жүктеме де артады. Күн мен жел жаңартылатын энергияның ең көп таралған көзі болып табылады . 2017 жылыдың 10 маусымынан бастап 10 қыркүйекке дейін Астана қаласында «Болашақ қуат» атауымен Халықаралық «EXPO -2017» көрмесі өтті. Менің жасаған кемем осындай көрмелердің төрінен көрінеді деп ойлаймын.

Біз , келешек ұрпақ Жаңартылатын энергетиканы, яғни жасыл энергияны қолдап өзіміздің қоршаған ортаны сақтап қалу үшін қолымыздан келгенді аянбауымыз керек.

Қолданылған әдебиеттер

1. https://kk.atomiyme.com

2. https://znanija.com/task/42856686

3. https://stan.kz/k%D2%AFn-batareyalary-kalay-zhumys-isteydi/

4. https://stan.kz/k%D2%AFn-batareyalary-kalay-zhumys-isteydi/

Пікір

Шушакова Анар Айтпаевна 3 «А» сынып оқушысы Айтпаев Бекарыспен «Экологиялық таза этнокафе» тақырыбында жүргізген ғылыми жұмысы үлкен нәтижеге жеткен. Жұмысы жүелі және жоспарлы түрде, ұқыпты және тиянақты түрде жүзеге асырылған.

Ғылыми жобаның басты мақсаты Жеке тұлғалардың, жеке кәсіпкерлердің, фермерлік шаруашылықтардың, коммерциялық кәсіпорындардың әртүрлі жасыл энергетикалық қондырғыларды қолдануын кеңейтуге ықпал ету. Жұмыста әртүрлі ақпарат көздерінен жел және күн энергиясын қолданудың пайдасы жөнінде жинақталған құнды ақпараттар бар. Бұндай ақпарат қазіргі уақытта өте өзекті болып табылады. Себебі табиғи қазба отын түрлері: көмір, мұнай, табиғи газ сарқылытын энергия. Сонымен қатар қоршаған ортаға арсан зор зияның тигізеді.

Жұмыстың практикалық бөлімі ерекше ыңта тудырады. Бала жобаға өте әсем түрде кеменің моделін жасады. Өз қиялынан күн және жел арқылы қуаттандыру көмегімен кеме кафесін элект қуатпен қамтамссыз етіп жүзеге асырды. Осы жобада оқушы балама энеогиясын тиімділігін математикалық есептеулермен дәлелдеді.

Менің пікірімше бұл жобада ұсынлған кеме тәуелсіз еліміздің бір көрнекті орнына айналатынына кәміл сенемін.

Пікірді жазған: Биология және химия пәнінің мұғалімі

Абенова Ботакөз Серикбаевна

Қосымшалар

Жел энергиясы арқылы кемені жарықтандыру

Жұмыс үстіндегі сәттер

Қорытынды

Ғылыми тәжірибе жүзінде анықталған нақты дәлелдемелер мен логикалық заңдарға сүйенетін қорытындылардың негізінде білім әлемін жасайды. Ғылым әлемнің субъективті элементі болып саналатын адамзатқа, оның игілікті бағдарына рөл атқарады.Сондықтан, мәдениеттің бұл құрамдас бөліктері табиғат пен адамзат арасында байланыстырушы тізбек болып саналады. Ғылым- адамзат мәдениетінің орасан зор жетістігі болып саналады. Ол адамның өмірін ұрпақтан- қрпаққа жеңілдетіп, тәуелсіз етеді және материалдық, рухани байланыстың негізіне айналады. Ал сол ғылымның негізін қалаушы бастауыш екені айдан анықКез келген зерттеу жұмысы қажырлы еңбекті қажет ететін, үздіксіз бақылау барысында нәтижеге жетеді. Бастауыш сынып мұғалімі ретінде осындай қанаты қатпаған, әлі әріп танымайтын, қалам ұстау білмейтін бүлдіршіндерді зерттеу жұмыстарын жүргізіп, оны қорғай алатындай деңгейге жеткізуім, сол еңбектің зейнеті деп есептеймін.

Әр тұлғаның өмірде орнын табуы, табысты болуы, жетістерге қол жеткізуі қарапайым мұғалімдердің көзге көрінбейтін орасан еңбегінің нәтижесі.

Пайдаланған әдебиеттер: