Жетісу облысы, Кербұлақ ауданы,

Қаспан орта мектебі мектепке дейінгі

шағын орталығымен КММ

Бастауыш сынып мұғалімі

САЛТАНБАЕВ ЖАНДОС КЕНЕСОВИЧ

Бастауыш сыныпта цифрлық ресурстарды тиімді қолдану

Бұл мақалада бастауыш сыныпта цифрлық ресурстарды тиімді қолданудың теориялық негіздері мен практикалық маңызы қарастырылады. Цифрлық білім беру ресурстарының оқу үдерісіне ықпалы, оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудағы рөлі, мұғалімнің кәсіби қызметіндегі орны сипатталады. Сонымен қатар бастауыш сыныпта цифрлық технологияларды қолданудың тиімді жолдары мен тәжірибелік мысалдар ұсынылады.

Түйін сөздер: цифрлық ресурстар, бастауыш сынып, ақпараттық технологиялар, инновациялық оқыту, оқу мотивациясы.

Кіріспе

Қазіргі қоғамның қарқынды дамуы білім беру жүйесіне жаңа талаптар қойып отыр. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың (АКТ) күнделікті өмірдің барлық саласына енуі мектептегі оқыту үдерісін де жаңаша ұйымдастыруды қажет етеді. Бүгінгі таңда цифрлық білім беру ресурстары оқу мазмұнын жаңартудың, оқыту әдістерін жетілдірудің және білім сапасын арттырудың маңызды құралына айналды.

Бастауыш сынып – баланың оқу дағдылары қалыптасатын, танымдық қабілеттері дамитын негізгі кезең. Осы кезеңде цифрлық ресурстарды тиімді қолдану оқушының пәнге деген қызығушылығын арттырып қана қоймай, оның өздігінен білім алуына, ақпаратты талдап қабылдауына мүмкіндік береді. Сондықтан бастауыш сыныпта цифрлық ресурстарды мақсатты әрі жүйелі қолдану – заманауи білім берудің өзекті мәселелерінің бірі.

Цифрлық ресурстар ұғымы және олардың түрлері

Цифрлық ресурстар – бұл оқу үдерісінде қолданылатын электрондық форматтағы ақпараттық құралдар жиынтығы. Оларға:

• электронды оқулықтар;

• интерактивті тапсырмалар мен жаттығулар;

• бейнесабақтар;

• презентациялар;

• онлайн платформалар;

• білім беру сайттары мен қосымшалары жатады.

Бастауыш сыныпта бұл ресурстар оқушының жас ерекшелігіне сай, мазмұны жеңіл әрі көрнекі түрде ұсынылуы тиіс. Цифрлық ресурстардың басты ерекшелігі – оқушыны белсенді әрекетке тартуы және оқу материалын қабылдауды жеңілдетуі.

Бастауыш сыныпта цифрлық ресурстарды қолданудың маңызы

Бастауыш сынып оқушылары ақпаратты көбіне көрнекілік пен әрекет арқылы меңгереді. Осы тұрғыдан алғанда цифрлық ресурстардың маңызы ерекше. Олар:

• оқушылардың оқу мотивациясын арттырады;

• күрделі тақырыптарды жеңіл әрі түсінікті түрде меңгеруге көмектеседі;

• оқушының танымдық белсенділігін дамытады;

• оқу үдерісін жекелеп оқытуға мүмкіндік береді.

Цифрлық ресурстарды қолдану арқылы оқушы тек тыңдаушы емес, оқу үдерісінің белсенді қатысушысына айналады. Бұл өз кезегінде білімнің сапалы меңгерілуіне ықпал етеді.

Цифрлық ресурстарды қолданудың тиімді жолдары

Бастауыш сыныпта цифрлық ресурстарды қолдану белгілі бір педагогикалық мақсатқа негізделуі тиіс. Оларды орынсыз немесе шамадан тыс пайдалану кері нәтиже беруі мүмкін. Сондықтан төмендегі тиімді жолдарды ұстану маңызды:

1. Интерактивті тапсырмаларды пайдалану

Интерактивті тапсырмалар оқушының ойлау қабілетін дамытып, алған білімін бекітуге мүмкіндік береді. Мұндай тапсырмалар оқушының қызығушылығын арттырып, өздігінен жұмыс істеу дағдысын қалыптастырады.

2. Көрнекі материалдарды қолдану

Презентациялар, анимациялар мен бейнероликтер оқу материалын түсіндіруде үлкен рөл атқарады. Әсіресе математика, сауат ашу, дүниетану сабақтарында көрнекілік оқушының тақырыпты тез меңгеруіне көмектеседі.

3. Ойын технологияларын енгізу

Цифрлық ойын элементтері арқылы сабақ қызықты әрі тартымды өтеді. Ойын түріндегі тапсырмалар бастауыш сынып оқушыларының жас ерекшелігіне сай келеді және олардың белсенділігін арттырады.

4. Білімді бағалау және кері байланыс

Цифрлық ресурстар мұғалімге оқушының білім деңгейін жедел анықтауға және дер кезінде кері байланыс беруге мүмкіндік береді. Онлайн тесттер мен жаттығулар арқылы оқушы өз қатесін көріп, түзетуге үйренеді.

Мұғалімнің кәсіби рөлі

Цифрлық ресурстардың тиімділігі ең алдымен мұғалімнің оларды дұрыс қолдана білуіне байланысты. Мұғалім:

• цифрлық құралдарды сабақ мақсатына сай таңдай білуі;

• оқушылардың жас және психологиялық ерекшеліктерін ескеруі;

• экран алдындағы уақытты реттеп отыруы қажет.

Сонымен қатар мұғалім цифрлық ресурстарды дәстүрлі оқыту әдістерімен үйлестіре отырып қолданған жағдайда ғана оң нәтижеге қол жеткізе алады. Цифрлық технология – мұғалімді алмастыратын емес, оның кәсіби қызметін толықтыратын құрал.

Цифрлық ресурстарды қолданудағы қиындықтар

Цифрлық ресурстарды қолдану барысында бірқатар қиындықтар да кездеседі:

• техникалық құралдардың жеткіліксіздігі;

• интернет желісінің тұрақсыздығы;

• мұғалімдердің цифрлық сауаттылығының төмен болуы.

Бұл мәселелерді шешу үшін мұғалімдердің біліктілігін арттыру курстарын ұйымдастыру, мектептерді техникалық құралдармен қамтамасыз ету маңызды.

Қорытынды

Қорытындылай келе, бастауыш сыныпта цифрлық ресурстарды тиімді қолдану – білім сапасын арттырудың, оқушылардың оқу мотивациясын күшейтудің және олардың шығармашылық қабілеттерін дамытудың маңызды шарты. Цифрлық технологияларды мақсатты, жүйелі және орынды пайдалану бастауыш сынып оқушыларының заманауи талаптарға сай тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді.

Заманауи мұғалім үшін цифрлық ресурстарды меңгеру – кәсіби дамудың ажырамас бөлігі болып табылады.