CLIL әдісі: Ағылшын тілі мен пәнді қатар меңгеру құралы

Сүйінбай атындағы №143 мектеп-лицейі, Алматы қаласы

ағылшын тілі пәнінің мұғалімі Сисенова Балнур Болатовна

Білім берудің мазмұны күн сайын жаңарып, оқытуға деген талап та өзгеріп келеді. Әсіресе, шет тілін оқытуда оқушының тілдік қабілетімен қатар пәндік, логикалық және мәдени білімін де қатар дамыту қажеттілігі туындап отыр. Осы мақсатқа жетудің тиімді жолдарының бірі — CLIL әдісі.

CLIL дегеніміз не?

CLIL (Content and Language Integrated Learning) – пәндік мазмұн мен тілді кіріктіре отырып оқыту әдісі. Яғни, оқушы ағылшын тілінде бір уақытта әрі пәнді, әрі тілді меңгереді. Бұл тәсіл Еуропада кеңінен қолданылып келеді және қазір қазақстандық мектептерге де енгізіліп жатыр.

Мысалы, оқушы ағылшын тілінде «су айналымы» тақырыбын өтсе, ол бір мезетте география пәнінен де білім алып, тілді де белсенді түрде қолданады. Мұндай сабақтар баланың ойлау қабілетін дамытып, тілдік кедергілерден өтуіне ықпал етеді.

CLIL әдісінің ерекшелігі неде?

CLIL әдісі 4 бағыт бойынша жұмыс істейді:

• Content (мазмұн): оқушы нақты пән бойынша білім алады;

• Communication (қарым-қатынас): тілді нақты жағдайларда қолданады;

• Cognition (ойлау): талдау, салыстыру, қорытынды жасау дағдыларын дамытады;

• Culture (мәдениет): басқа елдің мәдениетімен танысу арқылы толерантты көзқарас қалыптастырады.

Осы бағыттар арқылы CLIL әдісі оқушыны тек тіл иесі сияқты сөйлеуге емес, сол тілде ойлануға үйретеді. Бұл – білім берудің жоғары деңгейі.

Тәжірибеден мысал

Өз сабақтарымда CLIL әдісін қолдана отырып, 7-сыныпта «The Water Cycle» тақырыбын өттім. Сабақта су айналымының кезеңдері ағылшын тілінде таныстырылды, оқушылар мәтінмен жұмыс жасап, өз ойларын постерге салып, ағылшын тілінде баяндап берді. Тіл үйрену мақсат емес, құрал ретінде қолданылды. Нәтижесінде, оқушылар ғылыми терминдерді меңгеріп қана қоймай, сыни ойлау және сөйлеу дағдыларын қатар дамытты.

CLIL әдісі – қазіргі заманғы мұғалім үшін үлкен мүмкіндік. Бұл әдіс арқылы мұғалім тілді өмірмен байланыстыра алады, ал оқушы тілді шынайы қажеттілік ретінде қабылдайды. Сонымен қатар, CLIL – пәнаралық байланыстарды дамытуға, оқушылардың қызығушылығын арттыруға және білімнің қолданбалы сипатын күшейтуге бағытталған заманауи тәсіл.

Бүгінгі талап – білімді тек беру емес, оны тиімді жолмен меңгерту. CLIL – осы талапқа жауап беретін әдістемелік құрал.