Дене
шынықтыру сабағында оқушылардың
салауатты өмір салтын қалыптастыру
Аннотация. Мақалада
дене шынықтыру сабағының оқушылардың
денсаулығын нығайтудағы, қимыл-қозғалыс
белсенділігін арттырудағы және салауатты
өмір салтын қалыптастырудағы маңызы
қарастырылады. Сонымен қатар сабақ
барысында қолданылатын тиімді
әдіс-тәсілдер мен оқушылардың спортқа
деген қызығушылығын арттыру жолдары
сипатталады.
Кілт
сөздер: дене шынықтыру, салауатты өмір
салты, денсаулық, спорт, қимыл-қозғалыс,
оқушы, белсенділік.
Кіріспе
Қазіргі
таңда жас ұрпақтың денсаулығын сақтау
және оларды салауатты өмір салтына
баулу – білім беру саласындағы маңызды
міндеттердің бірі. Оқушының денсаулығы
оның сабақ үлгеріміне, белсенділігіне
және жалпы дамуына тікелей әсер етеді.
Сондықтан мектептегі дене шынықтыру
пәнінің маңызы ерекше.
Дене
шынықтыру сабағы тек спорттық жаттығуларды
орындаумен шектелмейді. Ол оқушыны
тәртіпке, жауапкершілікке, төзімділікке,
шапшаңдыққа, өзара сыйластық пен бірлесіп
әрекет етуге тәрбиелейді. Жүйелі дене
жаттығулары баланың физикалық дамуына
оң әсер етіп, белсенді өмір салтын
ұстануға дағдыландырады.
Негізгі
бөлім
Дене
шынықтыру сабағының маңызы
Мектеп
жасындағы балалардың күнделікті өмірінде
қозғалыстың жеткілікті болуы маңызды.
Қазіргі кезде балалар сабақ барысында,
үй тапсырмасын орындауда және түрлі
электрондық құрылғыларды пайдаланғанда
ұзақ уақыт отыруы мүмкін. Осындай
жағдайда дене шынықтыру сабақтары
оқушылардың қимыл-қозғалыс белсенділігін
арттыруға мүмкіндік береді.
Дене
шынықтыру сабақтарында жүгіру, секіру,
жалпы дамыту жаттығулары, қозғалмалы
ойындар, эстафеталар және әртүрлі
спорттық ойындар ұйымдастырылады.
Мұндай жаттығулар оқушылардың ептілік,
күш, жылдамдық, икемділік және төзімділік
сияқты дене қасиеттерін дамытуға
бағытталады.
Сонымен
қатар дене шынықтыру сабағы оқушының
психологиялық және әлеуметтік дамуына
да ықпал етеді. Командалық ойындарға
қатысу барысында балалар бір-бірімен
қарым-қатынас жасауды, ортақ мақсатқа
жету үшін әрекет етуді, жеңісті дұрыс
қабылдап, сәтсіздіктен қорытынды
шығаруды үйренеді.
Салауатты
өмір салтын қалыптастыру
Салауатты
өмір салтын қалыптастыруды бала кезден
бастаған дұрыс. Дене шынықтыру пәні
арқылы оқушыға денсаулықтың құндылығын
түсіндіруге болады.
Сабақ
барысында мұғалім дене жаттығуларын
дұрыс орындаумен қатар, күн тәртібін
сақтау, жеке бас тазалығы, дұрыс тамақтану,
жеткілікті демалу, қауіпсіздік ережелерін
сақтау және күнделікті қозғалыстың
маңызы туралы түсінік беруі қажет.
Оқушы
дене жаттығуын тек сабақ кезінде
орындалатын міндет ретінде емес,
күнделікті өмірінің пайдалы бөлігі
ретінде қабылдауы маңызды. Осы мақсатта
таңғы жаттығу жасау, таза ауада серуендеу,
қозғалмалы ойындар ойнау және спорттық
үйірмелерге қатысуға қызығушылық
қалыптастыруға болады.
Оқушылардың
қызығушылығын арттыру жолдары
Дене
шынықтыру сабағы қызықты әрі белсенді
ұйымдастырылған кезде оқушылар
тапсырмаларды ынтамен орындайды. Әсіресе
бастауыш және орта буын оқушылары үшін
ойын әдістерін пайдалану тиімді.
Сабақта
эстафеталар, жұптық және топтық
тапсырмалар, қозғалмалы ойындар, шағын
жарыстар ұйымдастыруға болады. Мұғалім
тапсырмаларды оқушылардың жас және
жеке ерекшеліктеріне қарай таңдағаны
дұрыс.
Сонымен
қатар әр оқушының мүмкіндігін ескеру
маңызды. Барлық бала бірдей жылдам
жүгіріп немесе бірдей деңгейде жаттығу
орындай алмайды. Сондықтан оқушыны тек
нәтижесі бойынша емес, оның талпынысы,
белсенділігі және жеке ілгерілеуі
бойынша да ынталандыру қажет.
Мұғалімнің
қолдауы мен дұрыс ұйымдастырылған сабақ
оқушының өзіне деген сенімділігін
арттырып, дене шынықтыруға жағымды
көзқарас қалыптастыруға көмектеседі.
Қорытынды
Дене
шынықтыру – оқушының жан-жақты дамуына
ықпал ететін маңызды пәндердің бірі.
Оның негізгі міндеттерінің бірі –
балалардың денсаулығын нығайтып,
қозғалыс белсенділігін арттыру және
салауатты өмір салтына деген тұрақты
көзқарас қалыптастыру.
Дене
шынықтыру мұғалімі әр сабақты мазмұнды,
қауіпсіз және қызықты ұйымдастыру
арқылы оқушыларды спортпен шұғылдануға
ынталандыра алады. Сабақ барысында
қалыптасқан пайдалы әдеттер оқушының
болашақ өмірінде де маңызды рөл атқарады.
Сондықтан
дене шынықтыру сабағында басты назар
тек спорттық нәтижеге емес, дені сау,
белсенді, өз денсаулығына жауапкершілікпен
қарайтын тұлғаны тәрбиелеуге бағытталуы
тиіс.