САБАҚ:

Қазақ әдебиеті

Сабақтың тақырыбы: Доспамбет жырау «Айналайын, Ақ Жайық»

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Мектеп:

Бөлім атауы

Туған жерім-аялы алтын бесігім

СЫНЫП:6

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

6.1.4.1 Көркем шығармалардан орта көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту

6.2.2.1 Эпикалық, поэзиялық шығармалардағы автор бейнесін анықтау.

Сабақ мақсаттары

Доспамбет жыраудың «Айналайын, Ақ Жайық» толғауынан орта көлемді үзінділерді мәнерлеп оқиды, жатқа айта алады. «Айналайын,

Ақ Жайық» толғауын оқи отырып, автор бейнесін анықтайды.

Ойлау деңгейі

Білу

Түсіну

Қолдану

Бағалау критерийлері

Толғаудан үзіндіні жатқа айтады, мәнерлеп оқиды, дауыс ырғағын ескереді, автор бейнесін анықтайды.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады: толғаудан үзіндіні жатқа мәнерлеп айтады; толғау жолдарынан автор бейнесін анықтайтын сөздерді табады.

Пəнге қатысты сөздік қор мен терминдер: бұлан, ақ балта,

сайгез оқ, масақ, күдері, кіреуке

Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Сипаттауға байланысты тіркестер:

Тәуелсіздікті аңсау, туған жер толғауы, бейбітшілікті аңсау.

Талқылауға арналған сұрақтар:

1.Ақынның арманы қандай болды?

2.Ақынның арманы қазіргі таңда орындалды ма?

3. Толғауда ақынның қандай көңіл-күйі берілген? Неліктен?

Құндылықтар:

Қазақстанның тәуелсіздігі және Астана, Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы құндылықтары бойынша оқушылардың бойына ата –бабаларымыздың ұлы істерін дәріптеу, тарих пен мәдениетті қастерлеу сезімдерін дарыту.

Пәнаралық байланыс:

Қазақстан тарихы, қазақ тілі

Алдыңғы оқу:

Доспамбет жыраудың өмірі мен шығармаларын оқып, мазмұнымен таныс

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы

3 минут

3 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық ахуал қалыптастыру.

«Жаман қасиетті сату, жақсы қасиетті сатып алу» оқушылар шеңбер болып тұрып, сол қолдарының үстіне оң қолдарын қойып, көршісінің жақсы қасиетін сатып алып, өзінің бойындағы жаман қасиетті сатады да жақсы көңіл-күймен 1,2,3 деп саналып, нөмірленген үш топқа бірігіп отырады.

1-тапсырма

С. Үй жұмысын «SPARКOFT» әдісі арқылы тексеру

(Оқушылар берілген уақыттың ішінде сыныпты аралап, қай оқушы тор көздегі сұрақтардың қайсысын біледі сол сұрақ жазылған тор көзге аты жазылады. Осы әдіс арқылы оқушылардың үй жұмысына қаншалықты дайын екенін тексеріп аламын және нақтылау үшін аты жазылған оқушылардан сұраймын.)

ҚБ: «Бір сөйлеммен түйіндеу» әдісі арқылы бағалау.

A4 форматындағы кесте

Ортасы

5 минут

8 минут

7 минут

5 минут

5 минут

2-тапсырма

С. «Ұшбұрыш» әдісі арқылы өлеңнің орта көлемді үзінділерін мәнерлеп оқу.

«Айналайын, Ақ Жайық» өлеңінің орта көлемді үш бөлігін оқушылар үштен-үштен топтасып, өздеріне берілген үзіндіні мәнерлеп жатқа оқиды. Бұл жерде үштік құрамда тұрған бір оқушы үзіндіні мәнерлеп оқиды, екінші оқушы тыңдайды, үшінші оқушы бағалап тұрады.

Дескриптор

Тыныс белгілеріне мән береді

Дауыс ырғағын ескереді

Жатқа мәнерлеп оқиды

ҚБ «Екі жұлдыз, бір тілек»

3-тапсырма

ТЖ. «Қос диаграмма» Доспамбет – батыр, жырау.

Берілген қос диаграммаға өлең жолдарынан Доспамбеттің батырлық, жыраулық бейнесін анықтайтын сөздерді тауып жазу.

(ықтимал жауаптар)

Қара бұлан терісін етік қылған Доспамбет

Күдеріден бау таққан Доспамбет

Кіреуке киген Доспамбет

Күреңді мінген Доспамбет

Ақ балта ұстаған Доспамбет

Кетбұға биден үйренген

Кетбұға биден кеңес сұраған

Жыр, толғаулар жазған

Дескриптор:

Батырлық бейнесін анықтайды

Жыраулық бейнесін анықтайды

ҚБ: «Үш Жақсы және бір Әрекет» әдісі. Оқушыларға сабақ барысында жақсы орындаған үш мәселені атап, сабақта олардың жұмысын жақсартатын бір әрекетке ұсыныс жасау ұсынылады.

4-тапсырма

ЖЖ.

«Тұжырымдамалық карта» әдісі арқылы түсінбейтін сөздердің мағынасын табады.

Бұлан - үлкен мүйізді,аша тұяқты,бұғы тектес ірі аң.

Ақ балта - ақ түсті болаттан жасалған,сабына күміс жалатқан айбалтаның түрі;соғыс қаруы.

Сайгез оқ - сайгез деген топ-тобымен ұшатын құс.Бұл жерде; сол құсқа ұқсас деген мағынада

Масақ - 1)дақылдардың атызда қалған дәнді басы.

Бұл жерде 2)көне зат:садақ оғының ұшы,үшкір жағы.

Күдері - жұмсақ етіп иленген қайыс. Күдері белбеу, күдері қамшы, күдері шылбыр деген сөздермен бірге қолданылады.

Кіреуке - ескілікті сырт киімнің бір түрі

Дескриптор

Сөздің мағынасын ашады

Сөздіктегі анықтамасын жазады

Сөйлем құрай алады

ҚБ: «Бетерброд» бірінші жағымды түсініктеме беріп, кейін құрылымды сын айтып, соңынан тағы да жағымды пікір білдіреді.

5-тапсырма

С. Талқылауға арналған сұрақтар

1.Ақынның арманы қандай болды?

2.Ақынның арманы қазіргі таңда орындалды ма?

3.Толғауда ақынның қандай көңіл-күйі берілген? Неліктен?

ҚБ. ЖҚБА

Жақсы...

Қызықты...

Бөгет жасады...

Алып кетер едім...

Әр оқушы мүмкіндігіне қарай бұл сұрақтарға шынайы жауап береді. Ол сабақ жұмысының нәтижелілігін арттыра түседі. Не түсінгеніне есеп береді.

6-тапсырма

Ж. «Тәуелсіздікті аңсау, туған жер толғауы, бейбітшілікті аңсау» тірек сөздерін пайдаланып 50 сөзден тұратын эссе жазу.

Дескриптор

Тіркестерді пайдалана алды

Елу сөзден тұратын эссе жазды

Ойын жүйелі жеткізді

ҚБ автор орындығы

A4 форматына жазылған

өлең мәтінінен орта көлемді үзінділер

A4 форматта көрсетілген диаграмма

Түсіндірме сөздік

A4 форматта көрсетілген кесте

Интернет желісі

6-сынып әдебиет оқулығы Арман- ПВ баспасы

Соңы

3 минут

1 минут

рефлексия

Бүгінгі сабақ барысында сіз үшін қызық, қиын, құнды болған тұстарды, ұсыныстарды жазып, ой қорытады.

Үйге тапсырма:

Доспамбет жырауды толғандырған мәселелер туралы диалог құру

6-сынып әдебиет оқулығы Арман- ПВ баспасы

Саралау-Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?

Бағалау-оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

1.Пәнаралық

байланыс.

2.Денсаулық және қауіпсіздік

3.АКТ-мен байланыс 4.Құндылықтармен байланыс(тәрбие элементі)

«SPARКOFT» әдісінде диалог негізінде саралауды қолдандым. Бұл жерде берілген сұрақтарға жауап беруге дайын емес оқушыларға қабілетті оқушылардың жауабын тыңдату арқылы қолдау көрсетіледі.

Оқыту ортасы бойынша саралау - «Үшбұрыш» әдісінде оқушы үшін қолайлы, ыңғайлы үштік құрамға біріктірдім. Бұл жерде мәнері жақсы оқушылардың құрамына мәнерлеп оқуға бейімі жоқ оқушыларды біріктергенім мәнерлі оқитын оқушыларды тыңдап, өздерін реттеуге мүмкіндік алады, әрі өздерін еркін сезінеді. Белгілі тұлғалардың оқыған өлеңдерінің бейнежазбасын көре отырып, тыңдату арқылы өздереінің дауыс мәнері мен ырғағын келтіруге икемделеді.

Нәтиже немесе жауап бойынша саралау-оқушыға бірдей тапсырма ұсынылғанмен, түрлі деңгейдегі жауап күтіледі және қабылданады. Деңгейі төмен оқушыға толғаудағы ақын бейнесін ашатын сөздердің астын сызып көрсетіп беремін. Қабілетті оқушылаурдың тапсырманы дұрыс орындауын қадағалаймын.

Оқушыға жеке қолдау көрсету арқылы саралау- Қолдауды көбірек қажет ететін оқушыларға тұжырымдамалық картадаға сөздерді жазып беремін. Орташа қолдауды қажет ететіндерге сөздерді іздеуге түсіндірмелі сөздік беремін.

Сыныппен жұмыста берілген сұрақтарға жылдам әрі нақты жауап беру барысында «Бір сөйлеммен түйіндеу» бойынша қалыптастырушы бағалауды қолданғанды тиімді деп білдім. «Үшбұрыш» әдісі кезінде оқушылар өз мәнерін ретке келтіруге мүмкіндік алу үшін, «Екі жұлдыз, бір тілек» қалыптастырушы бағалауын алуды қолайлы деп есептедім. Автордың бейнесін анықтауға берілген топпен жұмыста «Үш Жақсы және бір Әрекет» қалыптастырушы бағалауын ұсынғанды жөн санадым.

Тұжырымдамалық картамен жұмыс жүргізу кезінде түсініктерін дұрыс қалыптастыру үшін c-c0p қалыптастырушы бағалауға «Бетерброд» бағалауын тиімді деп ескердім.

«Сұрақ –жауап» әдісі кезінде сабақ жұмысының нәтижелілігін арттыра түсуге мүмкіндік тудыртуға

Жақсы...

Қызықты...

Бөгет жасады...

Алып кетер едім... деген ЖҚБА қалыптастырушы бағалауын, тірек сөздерді пайдаланып эссе жазуда, дескрипторға сүйене автор орындығы арқылы бағалауды тиімді деп есептедім.

Оқушыларға қойылған сұрақтардың тарихқа көз жүгіртетін тұстары барысында тарих пәнімен байланыстырамын.

«Тұжырымдамалық карта» толтыру кезінде түсіндірмелі сөздікпен жұмыс жүргізуде, сөйлем құрауда, эссе жазуда қазақ тілі пәнімен байланыстырамын. Өйткені шу басым болғандықтан оқушыларға қолайсыздық орын алуы ықтимал.

Үштіктен бірігіп өлең оқуда оқушы дауыстарының тым қатты шықпауын қадағалаймын.

АКТ-мен байланыс -түсініксіз сөздерді интернет желісінен іздеуге мүмкіндік беремін.

Қазақстанның тәуелсіздігі және Астана, Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы құндылықтары бойынша оқушылардың бойына ата –бабаларымыздың ұлы істерін дәріптеу, тарих пен мәдениетті қастерлеу сезімдерін дарыту.