Бөлім:

Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда)

Күні:

25.11.2024

Сынып: 10 сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Тәрбие тақырыбы

Электорнды темекілердің химиялық құрамы

Құндылықты дарыту

Қауіпсіздік сабағы

ҚАЗАҚСТАНДА КӘМЕЛЕТКЕ ТОЛМАҒАНДАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫН ҚОРҒАУ»

Мақсаты

Сабақтың кезені/ уақыт

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

1. Тақырыптың маңыздылығын ашу (5 минут)

• Электронды темекілер мен олардың таралуы туралы жалпы мәлімет.

• Өрт пен денсаулыққа тигізетін зияны.

• Ата-аналар мен мектептер арасындағы электронды темекіге қатысты ақпараттардың жеткілікті болмауы.

2. Электронды темекінің химиялық құрамы (10 минут)

• Никотин – адамның жүйке жүйесіне әсер ететін химиялық зат. Бұл зат адамды тәуелді етеді.

• Глицерин мен пропиленгликоль – булану процесі үшін қолданылатын сұйықтықтар. Олар темекінің дәмін жақсартады, бірақ булану кезінде денсаулыққа зиянды қосылыстар пайда болуы мүмкін.

• Ароматизаторлар – әртүрлі хош иістер береді, бірақ олардың құрамында канцерогендер болуы мүмкін.

• Тауардың химиялық реагенттері – түтін шығару үшін қолданылатын қоспалар (формальдегид, ацетальдегид).

1: Электронды темекінің негізгі құрамдастары

Мақсат: Электронды темекінің құрамында қандай химиялық заттар бар екенін білу және түсіну.

Мазмұны:

• Электронды темекінің құрамында қандай негізгі химиялық заттар бар? (мысалы, никотин, пропиленгликоль, глицерин, ароматизаторлар және т.б.)

• Әрбір заттың функциясын түсіндіріп жазыңыз.

• Олардың адам денсаулығына әсері қандай болуы мүмкін?

Сабақтың ортасы

3. Электронды темекінің денсаулыққа зияны (15 минут)

• Никотиннің тәуелділік әсері – жүйке жүйесіне теріс әсер етіп, ұзақ мерзімді пайдалануда жүрек-қан тамырлары ауруларын тудыруы мүмкін.

• Респираторлық жүйенің бұзылуы – бұлшықеттердің жұмысын төмендетіп, өкпе ауруларына, сонымен қатар астма мен бронхитке әкелуі мүмкін.

• Жасөспірімдердің миына әсері – ми мен жүйке жүйесіне ұзақ мерзімді теріс әсер етіп, оқу қабілетін төмендетуі мүмкін.

4. Қосымша ақпараттар (5 минут)

• Дүние жүзінде электронды темекілердің кеңінен таралуы және оның қоғамдық денсаулыққа тигізетін әсері туралы статистика.

• Құқықтық тұрғыдан қарау (электронды темекіні сатып алу мен қолдану жасына қатысты заңдар).

лектронды темекіде кездесетін химиялық қосылыстарды зерттеу

Мақсат: Электронды темекіде болатын қауіпті химиялық қосылыстарды зерттеу.

Мазмұны:

• Электронды темекіде кездесетін зиянды немесе қауіпті химиялық қосылыстарды атап өтіңіз (мысалы, ацетальдегид, формальдегид және т.б.).

• Бұл қосылыстардың химиялық қасиеттерін түсіндіріңіз.

• Қауіпті химиялық қосылыстардың денсаулыққа әсерін сипаттаңыз.

Сабақтың соңы

5. Қорытындылау және пікір алмасу (5 минут)

• Оқушыларды электронды темекінің зияны туралы пікір білдіруге шақыру.

• Денсаулықты сақтау туралы кеңестер беру.

6. Үй тапсырмасы:

• Оқушыларға электронды темекілердің зиянын түсіндіретін постер жасау немесе қысқаша зерттеу жүргізу тапсырылуы мүмкін.

Электронды темекі және экология

Мақсат: Электронды темекінің экологияға әсерін зерттеу.

Мазмұны:

• Электронды темекінің қалдықтары (картридждер, батареялар, темекі қалдықтары) экологияға қалай әсер етуі мүмкін?

• Қалдықтарды жою мен қайта өңдеудің маңызы туралы ой бөлісіңіз.

Қауіпсіздік сабағы

Сабақтың мақсаты: оқушылардың өз құқықтары мен міндеттері туралы түсініктерін тереңдету.

Негізгі міндеттері:

1. Оқушыларды өз құқықтары мен міндеттері туралы заңнамамен таныстыру.

2. Әр оқушының құқығы мен міндеттері бұзылған жағдайда жедел қызметтер мен қолдау орталықтарына жүгіну қажеттігін түсіндіру.

3. Өз құқықтарын мен міндеттерін білу және оларды қорғауды оқушыларға үйрету. Материалдар мен ресурстар:

Жедел қызметтер мен қолдау орталықтарының нөмірлері бар үлестірме материал.

Сабақтың барысы

1. Кіріспе Бала құқықтары туралы құжаттармен таныстыру.

Бала құқықтары туралы конвенция – адамзат баласының туған кезінен 18 жасқа толғанға дейінгі құқықтары мен бостандықтарын бекітетін халықаралық құқықтық акт. Бала құқығы туралы Конвенцияда балалардың кім екендігі түсіндіріледі, сондай-ақ олардың барлық құқықтары мен үкіметтің міндеттемелері тізіліп көрсетіледі. Барлық құқықтар өзара байланысты, олардың бәрі бірдей маңызды және оларды балалардан бөлек қарастыру мүмкін емес.

Бала құқығын қорғау Конвенциясы – 1989 жылы 20 қарашада қабылданды. Конвенцияның 54 бабында өктемдік көрсетуден қорғау, отбасы өмірінің тыныштығын сақтау, пікірін еркін білдіру көрсетілген. Қазақстан осы заңнамаға сәйкес 2002 жылы 8 тамызда «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» заңы қабылдады.

2. Негізгі бөлім (6 минутқа дейін)

Қазақстан осы заңнамаға сәйкес 2002 жылғы 8 тамызда «Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы» заңды қабылдады. Балалардың құқықтарын қорғау туралы ереже:

• өмір сүру құқығы, аты-жөні, азаматтығы және т.б.;

• әл-ауқатты отбасылық өмір құқығы;

• баланың жеке басының еркін дамуын қамтамасыз ететін құқық;

• денсаулық сақтау құқығы;

• білім беру және мәдени даму құқығы;

• төтенше жағдайларда баланы қорғау құқығы.

Әңгіме

Баланың құқығын бұзу деп нені айтуға болады?

Кәмелетке толмағандардың құқықтары бұзылған жағдайда қайда жүгінуге болады?

«Құқық» ойыны

Оқушылар тақырып бойынша ситуациялық оқиғаны қағазға түсіріп, бір-біріне лақтырады. Келесі оқушы жазбаша хатты оқып, жағдайдан шығудың жолын ұсынады. Мысалы: «Мен спортпен шұғылданғым келеді, бірақ ата-анам университетке түсуге дайындалу керек деп мүмкіндік бермейді. Мен не істеуім керек?»

3. Қорытынды

«Анонимді жазу» жаттығуы. Оқушылар өздерінің немесе айналасындағылардың құқықтары бұзылды деп санайтын оқиға туралы хат жазады.

Пайдалы сілтеме: https://youtu.be/JIwsVsEjArI?si=mnyX6siV55UTkvvt