Эргономика және қауіпсіздік
мәселелері
Эргономика – адамның жұмыс орнын,
техникалық құрылғыларды және еңбек жағдайларын адамның
физиологиялық және психологиялық ерекшеліктеріне бейімдеп
ұйымдастыруды зерттейтін ғылым саласы.
Бұл ғылымның негізгі мақсаты – адамның жұмыс тиімділігін арттыру,
денсаулығын сақтау және қауіпсіз еңбек жағдайын қамтамасыз ету.
Қазіргі заманда технологиялардың дамуына байланысты эргономика
барлық салада маңызды рөл атқарады.
Эргономика термині грек тілінен аударғанда
«еңбек» және «заң» деген мағынаны білдіреді.
Яғни, бұл ғылым адамның еңбек ету мүмкіндіктерін тиімді пайдалануға
бағытталған.
Эргономика өндіріс орындарында, кеңселерде, білім беру
мекемелерінде және күнделікті тұрмыста кеңінен
қолданылады.
Қауіпсіздік мәселелері қазіргі қоғамдағы ең
өзекті тақырыптардың бірі болып табылады.
Әсіресе өндірістік орындарда, компьютермен жұмыс істеуде және
техникалық құрылғыларды пайдалануда қауіпсіздік ережелерін сақтау
өте маңызды.
Егер жұмыс орны дұрыс ұйымдастырылмаса, адамның денсаулығына зиян
келуі мүмкін.
Компьютермен ұзақ уақыт жұмыс істеу көздің
шаршауына, омыртқа ауруларына және жүйке жүйесінің әлсіреуіне
әкелуі ықтимал.
Сондықтан жұмыс үстелі мен орындықтың биіктігі дұрыс таңдалуы
қажет.
Монитор көз деңгейінде орналасып, адам денесінен шамамен 50–70
сантиметр қашықтықта болуы тиіс.
Бұл талаптар адамның денсаулығын сақтауға көмектеседі.
Эргономикалық талаптарға сәйкес жұмыс орны
жарық әрі таза болуы керек.
Жарықтың жеткіліксіз болуы көздің көру қабілетіне әсер етеді.
Ал бөлме ауасының дұрыс желдетілмеуі адамның тез шаршауына себеп
болады.
Сондықтан еңбек жағдайын ұйымдастыру кезінде санитарлық-гигиеналық
талаптарды сақтау маңызды.
Өндірістегі қауіпсіздік мәселелеріне ерекше
назар аударылады.
Кәсіпорындарда жұмысшылар арнайы қорғаныс киімдерін киіп,
қауіпсіздік техникасымен танысуы тиіс.
Қауіпсіздік ережелерін сақтамау өндірістік жарақаттарға және
апаттарға әкелуі мүмкін.
Сондықтан әрбір қызметкер техника қауіпсіздігі нұсқаулығын білуі
қажет.
Эргономика тек денсаулықты қорғап қана
қоймай, еңбек өнімділігін де арттырады.
Жұмыс орны ыңғайлы болған жағдайда адам өзін еркін сезінеді және
жұмысты сапалы орындайды.
Бұл ұйымның тиімді жұмыс жасауына оң әсер етеді.
Қазіргі уақытта цифрлық технологиялардың
дамуы эргономика ғылымының маңызын арттырды.
Себебі адамдардың көпшілігі компьютер, смартфон және басқа да
электрондық құрылғыларды күнделікті пайдаланады.
Сондықтан құрылғыларды дұрыс қолдану және үзіліс жасап отыру
денсаулықты сақтауда маңызды рөл атқарады.
Эргономика саласында психологиялық жайлылық
та үлкен маңызға ие.
Жұмыс орнындағы шу, артық стресс және қолайсыз жағдайлар адамның
көңіл күйіне әсер етеді.
Ал жайлы орта адамның жұмысқа деген ынтасын арттырады.
Қорытындылай келе, эргономика және
қауіпсіздік мәселелері адам өмірінде ерекше орын алады.
Дұрыс ұйымдастырылған жұмыс орны адамның денсаулығын сақтап, еңбек
өнімділігін арттырады.
Сондықтан әрбір адам эргономикалық талаптарды сақтап, қауіпсіздік
ережелеріне жауапкершілікпен қарауы қажет.