Қысқамерзімді жоспар
№8-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Функцияның кризистік нүктелері мен экстремум нүктелері
|
Бөлім: |
Туындының қолданылуы |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
|
|
Сыныбы: 10 |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Функция графигінің иілу нүктелері, функция графигінің дөңестігі. Функцияны дөңестікке зерттеу |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты: |
10.4.1.31 - функция графигінің иілу нүктесінің анықтамасын және функция графигінің аралықтағы дөңестігінің (ойыстығының) қажетті және жеткілікті шартын білу 10.4.1.32 - функция графигінің дөңес (ойыс) аралықтарын таба білу |
|
Сабақтың мақсаты: |
Білім алушылар функцияның кризистік және экстремум нүктелерін білу. Оқушыларда функцияның кризистік нүктелерін, экстремумдарын анықтау дағдысын қалыптастыру. Білім алушылар функцияның кризистік нүктелері мен экстремум нүктелерін табу. |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі/Уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Қызығушылықты ояту. 5 мин. |
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылар- мен амандасу, түгендеу. 2.Ынтымақ-тастық атмосферасын қалыптастыру 1.Мұғалім оқушыларды түгендейді. 2.Амандасадыжәне тілектерін білдіреді. |
1.Оқушылар мұғалім- мен амандасады. 2. Сабаққа дайындалады. |
«Жарайсың!», «Керемет!» деген сақтау сөздерімен бағалайды. |
Оқулық, жұмыс дәптері Кітап, дәптер,
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы 10мин |
Функция графигінің дөңестігі, иілу нүктелері. Егер дифференциалданатын функциясының графигі оған жүргізілген кез-келген жанамадан жоғары болса, онда график – төменнен дөңес деп, егер жанамадан төмен болса, график – жоғарыдан дөңес деп аталады. Үзіліссіз функциясының дөңестігі әртүрлі бөліктерін ажыратып тұратын нүкте – иілу нүктесі деп аталады. Қарапайым сөзбен айтсақ дөңестен ойысқа немесе ойыстан дөңеске өзгеру нүктесі иілу дөңестігі д.а. |
1-мысал.1) у=x 2 +2x; 2) у=x3 +3x2 -2x+7 функциясының ойыс-дөңес аралықтары мен иілу нүктелерін табу керек. Шешуі.1) у'=2x+2 және у"=2>0 x (- ) болғандықтан,функция бүкіл сан осінде ойыс және иілу нүктелері жоқ Анықтама
2. Егер x0
|
«Жарайсың!», «Керемет!» деген сақтау сөздерімен бағалайды |
Оқулық, жұмыс дәптері Кітап, дәптер,
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы 25мин |
Мұғалім:Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді Оқушы: 1.Оқулықты оқып танысып шығады. 2.Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Графиктің дөңес-ойыс болуы
х = а
Функцияның дөңес –ойыс болу аралықтарын қалай анықтауға болады? Егер у = f (х) функциясының екінші ретті туындысы берілген аралықта оң болса, онда оның графигі осы аралыұта ойыс, ал теріс болса, осы аралықта қисық дөңес болады. Функцияның графигінің ойыстықтан дөңестікке, немесе керісінше, дөңестіктен ойыстыққа ауысатын нүктесін иілу нүктесі дейді. Функция графигінің дөңес-ойыстығын анықтау алгоритмі: Табу керек: 1.Екінші ретті туындыны 2.Оның нөльге тең болу немесе жоқ болу нүктелерін; 3.Анықталу обылысының осы нүктелермен бөліну аралықтарын; 4.Әр аралықта екінші ретті туындының мәнін; Егер f '‘(х) < 0, онда қисық дөңес, егер f '‘(х) > 0 – ойыс. Мысалдар көрсетемін: |
|
Оқулық, жұмыс дәптері Кітап, дәптер,
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Функцияның графигінің иілу нүктесін үшінші ретті туындымен анықтау әдісінің мысалдары: Мысал:
Шешуі: Функцияның үшінші ретті туындысна дейін табамыз y′(x)=(cosx)′=−sinx y′′(x)=(−sinx)′=−cosx y′′′(x)=(−cosx)′=sinx y′′(x0) және y′′′(x0) мәндерін есептейміз
|
Мысал: y=2x4−6x2+1 функцияның иілу нүктесін тап Шешуі. Бірінші ретті туындысын табамыз: y′=(2x4−6x2+1)′=8x3−12x Енді екінші ретті туындысын табамыз: y′′=(y′)′=(8x3−12x)′=24x2−12 екінші ретті туындыны нольге теңестіреміз:
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Қысқамерзімді
жоспар
№8-сабақ Сабақтың тақырыбы: Функцияның кризистік
нүктелері мен экстремум нүктелері Бөлім: Туындының
қолданылуы Педагогтің
аты-жөні: Күні: Сыныбы:
10 Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны: Сабақтың
тақырыбы: Функция графигінің иілу
нүктелері, функция графигінің дөңестігі. Функцияны дөңестікке
зерттеу Оқу бағдарламасына
сәйкес оқу мақсаты:
10.4.1.31 -
функция графигінің иілу
нүктесінің анықтамасын және функция графигінің аралықтағы
дөңестігінің (ойыстығының) қажетті және жеткілікті шартын
білу 10.4.1.32 -
функция графигінің дөңес
(ойыс) аралықтарын таба
білу Сабақтың
мақсаты:
Білім алушылар
функцияның кризистік және экстремум нүктелерін
білу.
Оқушыларда
функцияның кризистік нүктелерін, экстремумдарын анықтау дағдысын
қалыптастыру. Білім
алушылар функцияның кризистік
нүктелері мен экстремум нүктелерін
табу.
Сабақтың
барысы: Сабақ
кезеңі/Уақыты Педагогтің
іс-әрекеті Оқушының
іс-әрекеті Бағалау Ресурстар Сабақтың
басы Қызығушылықты
ояту. 5
мин.
(Ұ). Ұйымдастыру
кезеңі: 1.Оқушылар- мен
амандасу, түгендеу. 2.Ынтымақ-тастық
атмосферасын қалыптастыру 1.Мұғалім оқушыларды
түгендейді. 2.Амандасадыжәне
тілектерін білдіреді.
1.Оқушылар мұғалім- мен
амандасады.
2. Сабаққа
дайындалады. «Жарайсың!»,
«Керемет!» деген сақтау сөздерімен
бағалайды. Оқулық, жұмыс
дәптері Кітап,
дәптер,
Сабақтың
басы 10мин
Функция графигінің дөңестігі, иілу нүктелері. Егер
дифференциалданатын функциясының графигі оған жүргізілген кез-келген
жанамадан жоғары болса, онда график – төменнен дөңес деп, егер
жанамадан төмен болса, график – жоғарыдан дөңес деп аталады.
Үзіліссіз функциясының дөңестігі әртүрлі бөліктерін ажыратып
тұратын нүкте – иілу нүктесі деп
аталады. Қарапайым сөзбен айтсақ дөңестен ойысқа
немесе ойыстан дөңеске өзгеру нүктесі иілу дөңестігі
д.а.
1-мысал.1)
у=x 2 +2x;
2)
у=x3
+3x2
-2x+7 функциясының ойыс-дөңес
аралықтары мен иілу нүктелерін табу
керек.
Шешуі.1) у'=2x+2
және у"=2>0 x (- ) болғандықтан,функция бүкіл сан осінде ойыс
және иілу нүктелері жоқ Анықтама
2. Егер x0
«Жарайсың!»,
«Керемет!» деген сақтау сөздерімен
бағалайды Оқулық, жұмыс
дәптері Кітап,
дәптер,
Сабақтың
ортасы 25мин
Мұғалім:Оқулықтағы жаңа
сабақтың мәтінін оқуға тапсырма
береді
Оқушы:
1.Оқулықты оқып танысып
шығады.
2.Тірек сөздермен
танысып, өз дәптерлеріне жазып
алады.
Графиктің
дөңес-ойыс болуы
Қ
х =
а
Функцияның дөңес –ойыс болу аралықтарын қалай
анықтауға болады?
Егер у = f (х)
функциясының екінші ретті
туындысы берілген
аралықта оң
болса, онда оның графигі осы
аралыұта ойыс, ал теріс
болса, осы аралықта
қисық дөңес болады.
Функцияның
графигінің ойыстықтан
дөңестікке, немесе
керісінше, дөңестіктен
ойыстыққа ауысатын
нүктесін иілу
нүктесі дейді.
Функция
графигінің дөңес-ойыстығын анықтау
алгоритмі: Табу
керек:
1.Екінші ретті
туындыны
2.Оның нөльге тең
болу немесе жоқ болу
нүктелерін;
3.Анықталу
обылысының осы нүктелермен бөліну
аралықтарын;
4.Әр аралықта
екінші ретті туындының
мәнін;
Егер
f '‘(х) < 0, онда қисық
дөңес, егер f '‘(х) > 0 –
ойыс. Мысалдар
көрсетемін: Оқулық, жұмыс
дәптері Кітап,
дәптер,
Функцияның графигінің иілу нүктесін үшінші
ретті туындымен анықтау әдісінің
мысалдары:
Мысал:
Шешуі:
Функцияның үшінші ретті туындысна дейін
табамыз
y′(x)=(cosx)′=−sinx
y′′(x)=(−sinx)′=−cosx
y′′′(x)=(−cosx)′=sinx
y′′(x0) және y′′′(x0) мәндерін
есептейміз
Мысал:
y=2x4−6x2+1 функцияның иілу нүктесін
тап
Шешуі.
Бірінші ретті
туындысын табамыз:
y′=(2x4−6x2+1)′=8x3−12x
Енді екінші ретті туындысын
табамыз:
y′′=(y′)′=(8x3−12x)′=24x2−12
екінші ретті туындыны нольге
теңестіреміз:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||


















