Жүсіпбек Аймауытовтың «Психология» еңбегі- қазақ ғылымының алғашқы қарлығашы.

Қазақ халқының рухани әлеміне,ұлттық білім мен ғылым тарихына өлшеусіз үлес қосқан тұлғалардың бірі- Жүсіпбек Аймауытов. Ол -жазушы,драматург,педагог,қоғам қайраткері ғана емес,қазақ тілінде психология кітабын тұңғыш жазған алғашқы педагог ретінде тарихта қалған ғалым. «Психология» атты еңбегі – қазақ тіліндегі алғашқы педагогикалық оқулық.

Бұл кітап Жүсіпбек Аймауытовтың терең білімінің, педагог тәжірибесінің және ұлттық ерекшеліктерге ерекше мән берген жаңашылдығының жемісі. Адам психологиясының даму процесі жайында ғылыми тұжырымдарды халық ұғымына жақын етіп түсіндірген. Баланың мінез-құлқы, қабілеті, сезімі, ерік-жігері сияқты мәселелер қарапайым, түсінікті мысалдар арқылы берілген. Психологиялық ұғымдарды күнделікті өмірмен байланыстыра отырып ұғындырған. Мұғалім үшін де, тәрбиеші мен ата-аналар үшін де құнды құрал.

«Түйсік», «қабылдау», «зейін», «елестету», «ойлау», «сезім», «ерік» сияқты ұғымдарды ғылыми тұрғыдан түсіндіре отырып, баланың даму деңгейін бақылап отыру қажеттігін баса айтқан. Жүсіпбек Аймауытов бұл еңбегінде ұлттың менталитеттік ерекшеліктерін ескерген. Ұлттық тәрбие, халық даналығы, елдік сипаттарды сіңіре отырып еңбегін өмірге әкелген. Психология ғылымының негізгі ұғымдарын түсінікті етіп ұсынған.

Қорыта келе,бұл еңбек ұлттық сананы ғылыми негізге айналдырған рухани бай мұра.