М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті

Филология факультеті

Қазақ тілі мен әдебиеті білім беру бағдарламасы

ҚТӘ-11(3) тобының студенті

Мұратханова Жамалай Мерекеқызы

ЖЕКЕ БІЛІМ БЕРУ ТРАЕКТОРИЯСЫ: ДАРЫНДЫ ОҚУШЫНЫҢ ӘЛЕУЕТІН АШУДЫҢ КІЛТІ

Аңдатпа.

Бұл мақалада дарынды оқушыларды оқытудың жекелеген бағыты – білім беру траекториясын құру мәселесі қарастырылады. Автор білім беру мазмұнын даралау арқылы оқушының табиғи қабілетін дамыту жолдарын ұсынады. Сондай-ақ, мұғалімнің дербес оқу бағдарламаларын құрудағы рөлі мен қажеттілігі нақты мысалдармен сипатталады.

Түйін сөздер: жеке білім траекториясы, дара оқыту, дарындылық, мұғалімнің рөлі, мотивация, қабілет, дербес даму.

Кіріспе

XXI ғасыр білім беру жүйесінен стандарт емес ойлайтын, өз жолын өзі таба алатын тұлғаны талап етеді. Әр оқушы — қайталанбас жеке тұлға, ал дарынды бала — ерекше дамуға мұқтаж оқушы. Осындай оқушыларға арналған жеке білім беру траекториясын құру – олардың дарындылығын ашудағы тиімді жолдардың бірі. Бұл тәсіл оқушының бейімін, қызығушылығын, оқу қарқынын ескеріп, оқу процесін тұлғалық бағытта ұйымдастыруды көздейді.

Негізгі бөлім

Жеке білім беру траекториясы дегеніміз не?

Жеке траектория — бұл оқушының қабілетіне, қажеттілігіне, болашақ мақсатына сай білім алу бағыты. Ол дәстүрлі жүйеден ерекшеленіп, оқушыға еркіндік береді. Дарынды балалар үшін бұл әдіс – олардың мүмкіндігін толық іске асырудың кілті.

Мұғалімнің рөлі қандай?

Мұғалім – білім траекториясын жасаушы, бағыт беруші және қолдаушы. Ол оқушыны зерттеп, мықты және әлсіз тұстарын ескеріп, жеке тапсырмалар мен жобалар ұсынады. Мұндай жағдайда мұғалім дайын білім беруші емес, оқушымен бірлесе зерттеу жүргізуші тұлғаға айналады.

Жеке траекторияны құрудың негізгі қадамдары:

1. Диагностика жүргізу – оқушының қызығушылығын, қабілетін, оқу стилін анықтау.

2. Жеке мақсаттар қою – оқушымен бірге оқу мақсатын белгілеу.

3. Жеке тапсырмалар әзірлеу – күрделілігі мен мазмұны оқушыға бейімделген тапсырмалар.

4. Кері байланыс пен түзету – үнемі бағыттап, өзгертіп отыру.

Тиімді әдістер:

• Зерттеу жұмыстары

• Портфолио жинау

• Олимпиада және конкурсқа дайындау

• Онлайн платформалар арқылы дара оқыту

• Менторлық жобалар

Қиындықтар мен оларды шешу:

Дарынды баланың қажеттілігін толық түсінбеу немесе мектеп бағдарламасының икемсіздігі жеке траектория құруда кедергі болуы мүмкін. Сондықтан мектеп әкімшілігі, ата-ана және мұғалім бірлесе отырып жұмыс жүргізуі шарт.

Қорытынды

Жеке білім беру траекториясы – дарынды оқушының даралығын сақтап, оның ішкі мүмкіндіктерін оятуға мүмкіндік беретін тиімді құрал. Мұғалім осы тәсіл арқылы әр оқушыны өзінің шыңына жетелеуге мүмкіндік алады. Бұл – тек оқыту емес, тұлғаның өсу жолына бағыт беру миссиясы.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңы.

2. Назарбаев Зияткерлік мектептері. Оқу бағдарламасы. 2013.

3. Әбенбаев С. «Жеке тұлғаға бағытталған білім беру». Алматы, 2011.

4. Құдайбергенова К. «Инновациялық білім беру жолдары». 2018.

5. Қоянбаев Ж.Б. «Педагогика». Алматы, 2007.