ЛЕССОН СТАДИ ТЕХНОЛОГИЯСЫ: ТИІМДІ ОҚЫТУДЫҢ ЖАҢА ФОРМАТЫ

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесі оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыруды, сын тұрғысынан ойлау дағдыларын қалыптастыруды және мұғалімнің кәсіби дамуын қолдауды талап етеді. Осы мақсатта халықаралық деңгейде кең тараған Lesson Study тәсілі мұғалімдердің бірлескен тәжірибесін жетілдірудің тиімді моделі ретінде мектеп тәжірибесіне енгізілуде. Лессон стади — мұғалімдердің жүйелі түрде жоспарлаған, бақылаған және талдаған сабағы арқылы оқыту сапасын арттыруға бағытталған зерттеу әдісі.

Lesson Study ұғымы және мәні

Lesson Study (аудармасы – «сабақты зерттеу») – Жапония мектептерінен бастау алған мұғалімдердің кәсіби қоғамдастығының бірлескен зерттеу жұмысы. Бұл тәсілдің негізінде:

• сабақты бірге жоспарлау,

• сабақ өткізу және оны бақылау,

• оқушылардың оқу әрекетін талдау,

• алынған нәтижелерді жетілдіру мақсатында қайта жоспарлау

сияқты жүйелі қадамдар бар. Lesson Study-дің басты ерекшелігі — зерттеудің орталығына мұғалімнің іс-әрекеті емес, оқушының оқу үдерісі қойылады.

Lesson Study жүргізудің кезеңдері

1. Зерттеу тақырыбын анықтау

Мұғалімдер тобы мектеп, сынып немесе пән бойынша өзекті мәселелерді талқылай отырып, бірлескен зерттеу бағытын таңдайды. Мысалы:

• Оқушылардың мәтінмен жұмыс дағдысын арттыру;

• Топтық жұмыста белсенділікті көтеру;

• Қиын тақырыптарды меңгеруде қолдауды күшейту.

2. Сабақты бірлесіп жоспарлау

Топ мүшелері ортақ мақсат қояды, сабақ құрылымын әзірлейді, зерттелетін оқушыларды (А, В, С деңгейлері) анықтайды. Жоспар оқу мақсатына сәйкес әдістерді таңдауға, оқушы әрекетін болжауға бағытталады.

3. Зерттеу сабағын өткізу және бақылау

Сабақты топ мүшелерінің бірі өткізеді, қалғандары алдын ала белгіленген критерийлер бойынша оқушылардың әрекетін бақылайды. Мұндағы басты назар:

• оқушының тапсырманы қалай орындайтынына;

• ойлау үдерісіне;

• қателіктердің пайда болу себебіне;

• топтық қарым-қатынасқа аударылады.

4. Сабақты талдау (рефлексия)

Бақылаушылар өз жазбаларына сүйене отырып, сабақ барысындағы оқушылардың оқу тәжірибесін талдайды. Талқылау кезінде:

• не сәтті болды,

• қандай қиындықтар байқалды,

• жоспардағы қандай бөліктерді өзгерту қажет екендігі анықталады.

5. Сабақты қайта жоспарлау және өткізу

Алынған нәтижелер бойынша сабақ жетілдіріледі әрі қайтадан жүргізіледі. Бұл – Lesson Study-дің ең маңызды тұсы. Мұғалімдер өзгертілген тәсілдің тиімділігін қайта тексереді.

Lesson Study-дің артықшылықтары

1. Мұғалімдердің кәсіби дамуы

• Ынтымақтастық атмосфера орнайды;

• Әріптестер тәжірибе алмасады;

• Озық педагогикалық әдістер енгізіледі.

2. Оқушы жетістігіне ықпалы

• Оқушы әрекеті терең зерттелетіндіктен, оқыту неге нәтижелі немесе нәтижесіз болып жатқанын нақты анықтауға мүмкіндік береді;

• Жеке оқушылардың қажеттілігі ескеріледі;

• Оқу мотивациясы мен қызығушылығы артады.

3. Сабақ сапасын жүйелі жақсарту

• Тек бір сабақ емес, бүкіл оқыту үдерісі жетілдіріледі;

• Сабақ өткізу әдістері ғылыми дәлдікпен сараланады.

Қиындықтары мен шектеулері

• Мұғалімдерден уақыт пен күш-жігерді талап етеді;

• Зерттеу дағдыларын қажет етеді;

• Бақылау кезінде объективтілікке қол жеткізу бірден мүмкін болмауы мүмкін.

Қорытынды

Lesson Study технологиясы — мектептегі оқыту сапасын арттырудың заманауи әрі ғылыми негізделген тәсілі. Ол мұғалімдердің кәсіби ынтымақтастығын күшейтіп, оқушылардың оқу дағдыларын терең түсінуге мүмкіндік береді. Сабақты үнемі зерттеу, талдау және қайта құру арқылы білім беру үдерісі үздіксіз жетілдіріледі. Сондықтан Lesson Study әрбір педагог үшін тиімді кәсіби дамудың маңызды құралы болып табылады.