АБАЙ АТЫНДАҒЫ ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ГУМАНИТАРЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Түрлі елдердегі тәрбиенің ерекшеліктері
Орындаған: 22-ИМ-1 тобының білім алушысы:Болатова Ш.А
Тексерген: Слямбекова Ж.А
Өскемен қаласы, 2025 жыл
МАЗМҰНЫ
1. Кіріспе
2. 1. Германиядағы тәрбиенің тарихи негіздері
3. 2. Германиядағы отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері
4. 3. Мектептегі тәрбие жүйесі
5. 4. Балабақшадағы тәрбие ерекшеліктері
6. 5. Жоғары және кәсіби білім беру кезіндегі тәрбие
7. 6. Әлеуметтік-мәдени факторлардың ықпалы
8. 7. Қазіргі Германиядағы тәрбиенің жаңа бағыттары
9. 8. Қазақстандағы тәрбие жүйесімен салыстыру
10. Қорытынды
11. Пайдаланылған әдебиеттер
Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.
1. Германиядағы тәрбиенің тарихи негіздері
Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.
2. Германиядағы отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері
Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.
3. Мектептегі тәрбие жүйесі
Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.
4. Балабақшадағы тәрбие ерекшеліктері
Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.
5. Жоғары және кәсіби білім беру кезіндегі тәрбие
Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.
6. Әлеуметтік-мәдени факторлардың ықпалы
Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.
7. Қазіргі Германиядағы тәрбиенің жаңа бағыттары
XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.
8. Қазақстандағы тәрбие жүйесімен салыстыру
Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.
Қорытынды
Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.
2
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
М
М
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ГУМАНИТАРЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Түрлі елдердегі тәрбиенің ерекшеліктері
Орындаған: 22-ИМ-1 тобының білім алушысы:Болатова Ш.А
Тексерген: Слямбекова Ж.А
Өскемен қаласы, 2025 жыл
МАЗМҰНЫ
1. Кіріспе
2. 1. Германиядағы тәрбиенің тарихи негіздері
3. 2. Германиядағы отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері
4. 3. Мектептегі тәрбие жүйесі
5. 4. Балабақшадағы тәрбие ерекшеліктері
6. 5. Жоғары және кәсіби білім беру кезіндегі тәрбие
7. 6. Әлеуметтік-мәдени факторлардың ықпалы
8. 7. Қазіргі Германиядағы тәрбиенің жаңа бағыттары
9. 8. Қазақстандағы тәрбие жүйесімен салыстыру
10. Қорытынды
11. Пайдаланылған әдебиеттер
Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.Тәрбие – әрбір қоғамның маңызды әлеуметтік институттарының бірі болып табылады.
Ол жас ұрпақтың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға, рухани-адамгершілік даму деңгейін көтеруге,
қоғамның құндылықтарын бойына сіңіруге бағытталған жүйелі процесс. Әр елдің тәрбиелік дәстүрлері,
оның тарихи дамуына, мәдениетіне және әлеуметтік жағдайына байланысты қалыптасады.
Солардың ішінде Германияның тәрбие жүйесі ерекше орын алады. Өйткені бұл ел педагогика ғылымына
үлкен үлес қосып, көптеген ойшылдар мен ғалымдарды тәрбиелеп шығарды. Мысалы, Фридрих Фребель,
Иоганн Гербарт, Адольф Дистервег сынды ғалымдардың идеялары қазіргі заманғы педагогикада да өзекті.
1. Германиядағы тәрбиенің тарихи негіздері
Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.Германиядағы тәрбиенің бастаулары орта ғасырлық мектептерден бастау алады.
XIX ғасырда педагогика ғылымының дамуына зор үлес қосқан ғалымдар еңбек етті. Мәселен, Фридрих Фребель
балабақша жүйесінің негізін салды. Ол балалардың дамуына ойынның ықпалын көрсетті. Иоганн Гербарт
тәрбиенің мақсаты – адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру деп санады. Ал Адольф Дистервег
мұғалімнің қоғамдағы рөлін көтеріп, халықтық педагогика идеясын ұсынды. Бұл идеялар Германиядағы
тәрбиенің ғылыми негізделуіне жол ашты.
2. Германиядағы отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері
Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.Германияда отбасы тәрбиесі үлкен рөл атқарады.
Ата-аналар балаларды ерте жастан дербестікке, жауапкершілікке үйретеді. Мысалы, бала 10-12 жасынан
бастап өз ақшасын үнемдеуді үйренеді, үй шаруасына араласады. Неміс қоғамында баланың пікірі
құрметтеледі. Әңгіме барысында ата-ана мен бала тең дәрежеде сөйлеседі. Бұл балалардың өзін-өзі
сенімді ұстауына, еркін ойлауына жағдай жасайды. Сондай-ақ Германияда отбасы тәрбиесінде экологиялық
мәдениетке ерекше көңіл бөлінеді: балаларға табиғатты қорғау, қоқыс сұрыптау, үнемдеу дағдылары үйретіледі.
3. Мектептегі тәрбие жүйесі
Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.Германия мектептерінде тәрбие процесі білім берумен қатар жүргізіледі.
Мұғалімдер оқушыларды тек пәндік біліммен ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік жауапкершілікке,
ынтымақтастыққа, азаматтық санаға тәрбиелейді. Сыныптан тыс іс-шараларда оқушылар түрлі үйірмелерге,
спорттық жарыстарға қатысады. Әсіресе волонтерлік қызметке үлкен мән беріледі. Оқушылар
қоғамдық жобаларға араласып, әлеуметтік мәселелерді шешуге үлес қосады. Бұл балалардың жауапкершілігін арттырады.
4. Балабақшадағы тәрбие ерекшеліктері
Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.Германиядағы балабақшалар «Kindergarten» деп аталады.
Бұл ұғымды алғаш Ф. Фребель енгізген. Балабақшада тәрбиелеудің басты әдісі – ойын. Ойын арқылы бала
қоршаған ортаны таниды, қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Балабақшаларда балалардың жеке ерекшеліктеріне
назар аударылады. Мысалы, шығармашылық қабілеті бар балаларға сурет салу, ән айту, би билеу сияқты
қосымша үйірмелер ұсынылады. Тәрбиешілер балалардың әлеуметтік бейімделуін, бір-бірімен тіл табысуын
үйретеді.
5. Жоғары және кәсіби білім беру кезіндегі тәрбие
Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.Германияда жоғары оқу орындарында білім беру
жүйесімен қатар тәрбие де маңызды рөл атқарады. Студенттер өз бетінше жұмыс істеуге, зерттеу жүргізуге
үйренеді. Университеттерде студенттік ұйымдар, жастар кеңестері жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени
іс-шаралар, ғылыми конференциялар ұйымдастырады. Бұл студенттердің көшбасшылық қасиеттерін дамытады.
Сонымен бірге кәсіби білім беру мекемелерінде студенттерді болашақ мамандығына жауапкершілікпен қарауға,
еңбекқорлыққа тәрбиелейді.
6. Әлеуметтік-мәдени факторлардың ықпалы
Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.Германия қоғамында тәрбиенің табысты жүруіне мәдени орта
үлкен әсер етеді. Елде кітап оқу мәдениеті жоғары дамыған. Балалар ерте жастан кітапханаға барады, түрлі
әдеби клубтарға қатысады. Сондай-ақ Германияда музыка, театр, музейлер арқылы балалардың эстетикалық
талғамы дамытылады. Әлеуметтік тәрбие жүйесінде теңдік принципі сақталады. Барлық балаларға тең мүмкіндік
беріледі. Мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы жағдай жасалады.
7. Қазіргі Германиядағы тәрбиенің жаңа бағыттары
XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.XXI ғасырда Германияда тәрбиенің жаңа бағыттары дамып келеді.
Олардың ішінде цифрлық сауаттылыққа үйрету, көпмәдениеттілікке бейімдеу, экологиялық жауапкершілікті арттыру
сияқты бағыттар бар. Мектептерде цифрлық технологияларды пайдалану, интернет мәдениетін қалыптастыру
маңызды орын алады. Сонымен қатар Германия – көпұлтты мемлекет, сондықтан балаларды толеранттылыққа,
басқа мәдениеттерді құрметтеуге тәрбиелейді.
8. Қазақстандағы тәрбие жүйесімен салыстыру
Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.Қазақстан мен Германиядағы тәрбие жүйесінде ұқсастықтар да,
айырмашылықтар да бар. Екі елде де баланы жан-жақты дамытуға, отбасылық құндылықтарды сақтауға мән беріледі.
Дегенмен, Германияда балаларды ерте жастан дербестікке тәрбиелеу басым болса, Қазақстанда ата-ана қамқорлығы
күшті сақталған. Қазақстанда дәстүрлі құндылықтарға, үлкенді сыйлауға ерекше көңіл бөлінеді. Ал Германияда
демократиялық қарым-қатынас басты орын алады. Бұл айырмашылықтар әр халықтың мәдениеті мен менталитетінен туындайды.
Қорытынды
Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.Қорытындылай келе, Германиядағы тәрбиенің ерекшелігі – балаларды ерте жастан дербестікке,
жауапкершілікке, әлеуметтік белсенділікке үйретуінде. Отбасы, мектеп, балабақша, университет, қоғам – барлығы
тәрбие процесіне белсене араласады. Қазақстан үшін Германия тәжірибесінен алуға болатын тұстар көп. Атап айтқанда,
балалардың еркін ойлауына мүмкіндік беру, волонтерлік қызметті дамыту, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу сияқты
бағыттар біздің қоғам үшін де өзекті.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.1. Фребель Ф. Воспитание человека. – М., 1991.
2. Гербарт И. Избранные педагогические сочинения. – М., 1986.
3. Дистервег А. Руководство к образованию немецких учителей. – Берлин, 1850.
4. Германиядағы тәрбие жүйесі туралы ресми сайттар.
5. Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамалары.
2
шағым қалдыра аласыз













