МӘДЕНИЕТ – ЖАРҚЫН БОЛАШАҚТЫҢ НЕГІЗІ

Түркістан облысы, Түркістан қаласы Білім Бөліміне қарасты

С.Сейфуллин атындағы №4 мектеп-лицей директоры
Р.С. Ибадуллаева

«Адамға ең бірінші қасиет — адалдық керек.»

Дінмұхамед Қонаев

Тәуелсіздік алған күннен бастап Қазақстан өзінің даму бағытын айқындауда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті басты басымдықтарының бірі ретінде қабылдады. Себебі жемқорлық – қоғамның сенімін әлсірететін, ел дамуына қауіп төндіретін ең зиянды құбылыстардың қатарында. Сондықтан бұл мәселе тек құқықтық тұрғыдан ғана емес, ұлттық сана, адамгершілік және мәдени құндылықтар тұрғысынан да қаралуы тиіс.

Қазақ халқының тарихына көз жүгіртсек, әділдік пен адалдық біздің елдің тірегі болғанын көреміз. Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би сынды ұлы тұлғаларымыз ел арасындағы дауларды шешкенде ешкімнің байлығына, атағына немесе туыстығына қарамаған. Олар әділеттілікті бәрінен жоғары қойып, халықтың сенімін ақтап отырған. «Тура биде туған жоқ, туғанды биде иман жоқ» деген аталы сөз – олардың өмірлік ұстанымының айғағы. Бұл даналық бүгінгі заманда да өзектілігін жойған жоқ, қайта елдің бірлігі мен тұрақтылығы үшін маңызды бағдар болып отыр.

Қазақстанның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты осы ұлы дәстүрге сүйене отырып қалыптасты. 1998 жылы қабылданған «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заң – мемлекеттің құқықтық жүйесіндегі жаңа кезеңнің бастауы болды. Аталған заң тек жазалау шараларын күшейтіп қана қоймай, мемлекеттік басқаруда ашықтықты, жариялылықты және азаматтар алдында есеп беру мәдениетін қалыптастыруды мақсат етті.

Заңдылықты сақтау – мемлекеттік саясаттың негізгі қағидаларының бірі. Әрбір мемлекеттік қызметкердің, әрбір азаматтың әрекеті заң шеңберінде жүзеге асқанда ғана әділдік орнайды және жемқорлықтың алдын алуға мүмкіндік туады. Сонымен қатар жариялылық пен ашықтық – қоғамдағы сенімнің басты тірегі. Қазір елімізде электрондық үкімет, ашық деректер платформасы, онлайн бақылау жүйелері кеңінен енгізіліп, мемлекеттік басқарудағы ашықтық деңгейін арттырды.

Сыбайлас жемқорлықпен күрес – тек мемлекеттік органдардың міндеті емес. Бұл – тұтас қоғамның ортақ жауапкершілігі. Азаматтық қоғам институттарының белсенділігі, қоғамның пікірін ескеру, халық тарапынан бақылау тетіктерін енгізу – жемқорлықты азайтудың ең тиімді жолдарының бірі. Әсіресе жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру, оларды әділдікке, парасаттылыққа тәрбиелеу – болашақтың жемқорлықсыз болуына ықпал ететін маңызды фактор.

Мектеп – ұрпақ тәрбиесінің алтын бесігі. Сондықтан жас буынға адалдық құндылықтарын сіңіру – біздің басты мақсаттарымыздың бірі. С.Сейфуллин атындағы №4 мектеп-лицейінде «Адал ұрпақ» клубы, «Парасаттылық сағаты» жобасы, құқықтық мәдениетті арттыру бағытындағы іс-шаралар жүйелі түрде ұйымдастырылады. Оқушылар арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы пікірталастар, шығармашылық жұмыстар, ақпараттық-түсіндіру сабақтары өткізіліп, олардың бойында әділеттілікке деген құрмет, жауапкершілік сезімі қалыптастырылады. Өйткені ертеңгі елдің болашағы – бүгінгі шәкірттің адами қасиетіне байланысты.

Қазіргі таңда елімізде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге бағытталған кешенді реформалар жүргізілуде. Мемлекеттік сатып алулардың цифрландырылуы, бақылау жүйелерінің күшеюі, қоғамдық мониторингтің дамуы – әділдікке бағытталған нақты қадамдар. Бұл бастамалар мемлекеттің тұрақтылығын арттырып, халықтың сенімін нығайта түсуде.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – ұлттың рухани тұтастығын қалыптастыратын, мемлекеттің дамуын айқындайтын маңызды міндет. Адалдық – адамның ішкі шамшырағы, әділдік – мемлекеттің қуаты. Сондықтан әрбір азамат адал жүріп, әділ әрекет етсе ғана, еліміздің ертеңі жарқын болмақ.

Ел болашағы – заңдарда ғана емес, әр жүректің тазалығында, әр ойдың адалдығында, әрбір игі істің әділ бастауында жатыр. Парасатты ұрпақ тәрбиелеп, әділ қоғам құру – бәріміздің ортақ міндетіміз.

Адал ұрпақ тәрбиелеу – қай кезде болса да маңызды мәселе. Халқының мүддесін өз мүддесінен артық қоятын, адалдық, адамгершілік, имандылық сияқты асыл қасиеттерді бойына сіңіре білген саналы ұрпақ тәрбиелеу - барлығымыздың ата –аналық, ұстаздық борышымыз. Ұрпағымызға саналы тәрбие мен сапалы білім берумен қатар Отанымызға адал қызмет ететін мықты маман иелерін дайындауға, олардың өмірден өз орындарын табуға,бақытты ғұмыр кешулері үшін бағыт- бағдар беруге міндеттіміз. Өз Отанын жан-тәнімен сүю- адамшылықтың асқар шыңы –деген В.П.Белинскии. Ой-сананың адалдығы мен адал еңбек - еліне адал қызмет ету және сыбайластық іс – әрекеттерден аулақ болуға баулу әрбір ұстаз бен ата- ананың борышы. Өскелең ұрпақ сыбайлас жемқорлықтан аулақ болу үшін мектеп қабырғасынан бастап тәрбиені осы бағытта беру маңызды.

Президентіміз Қ.К.Тоқаев: "Қоғамда жемқорлыққа мүлдем төзбеушілік қалыптасуы шарт. Балаларды ерте жастан жемқорлыққа қарсы мәдениет негіздеріне баулуды қолға алған жөн"- деп атап өтті. Жемқорлықтың алдын- алып,жастардың бойына мол адамгершілік пен имандылықты ұялатпасақ- ұлттық қауіпсіздік пен мемлекеттің болашағына нұқсан келтіретінін айтып,бұл арсыздықтың алдын –алуға қоғам болып күресуге шақырды. Өйткені сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру- жарқын болашақтық кепілі болмақ.

Сөзімді Д.А.Қонаев атамыздың сөзімен қорытындылаймын; «Адамдық қалыпты биік ұстау – кімге де болса үлкен сын. Адамгершілік деген асыл қасиетті аласартып алмасақ екен. Өмір өзегі осы, азаматтық жол да осы».